Hiç durup dururken sebepsizce gerildiğin oldu mu? Ya da birinin tek bakışıyla içinin huzurla dolduğu? Aslında “sebepsiz” dediğimiz hiçbir şey sebepsiz değildir. O an hissettiğin, çoktan içindeki bilgilere kaydedilmiş bir gerçeğin yankısıdır.
Bazen bir korku kaplar içimizi, kaynağı belirsizdir. Ya da ansızın öfkeye boğuluruz, sanki görünmez bir düğmeye basılmış gibi… Aslında o düğme, doğduğumuzdan beri içimizde vardır. Duygular, bize önceden kodlanmış bilgilerin bedenimizden yükselen yankılarıdır. Korku “tehlike var” der, öfke “sınırını koru” diye haykırır, mutluluk “güvendesin” mesajını verir.
Kişilik dediğimiz şey ise, işte bu duyguların ve öğrendiğimiz bilgilerin bir karışımıdır. Ancak burada kritik bir fark var: Bilgiyi öğreniriz, duyguyu yaşarız. Fakat yaşadığımız her duygunun kökeninde, ister doğuştan kodlanmış olsun ister hayat boyu öğrenilmiş, mutlaka bir bilgi vardır.
Ana duygular — korku, öfke, mutluluk, üzüntü, tiksinti, şaşkınlık — adeta içimize önceden yüklenmiş yazılımlar gibidir. Yaşam boyu karşılaştığımız olaylar, bu yazılımları tetikleyen komutlar haline gelir. Bir köpeğin havlamasıyla irkilmemiz, sadece o anın sesiyle değil, binlerce yıl önce atalarımızın hayatta kalma bilgisiyle ilgilidir.
Demek ki hissettiğimiz şey ile bildiğimiz şey arasında keskin bir sınır yoktur. Duygu, bilginin bedenimizdeki dili; bilgi, duygunun zihnimizdeki tercümesidir. Bu yüzden kişiliğimiz, yalnızca öğrendiklerimizin toplamı değil, o öğrenilmiş ve kodlanmış bilgilerin bizde yarattığı duyguların da toplamıdır.
Belki de hayat, bize sürekli şunu hatırlatıyor: Ne hissediyorsan, onu biliyorsun. Ve ne biliyorsan, onu hissediyorsun. Geriye kalan ise, bu ikisini nasıl yaşadığın…
