MUTLAK BUTLAN….?
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi’nin, CHP’nin 38. Olağan Kurultayı’na yönelik aldığı “Mutlak Butlan” ve mevcut yönetimi tedbiren görevden uzaklaştırarak direksiyonu yeniden Kemal Kılıçdaroğlu yönetimine teslim eden kararı, Türk siyasi tarihinin en büyük kırılma noktalarından biridir.
Bu tarihi gelişme, hem hukuki niteliği hem de yaratacağı siyasi deprem açısından çok boyutlu bir analizi zorunlu kılıyor.
Hukuk Kıskacında Siyaset: CHP’de “Mutlak Butlan” Kararı ve Siyasi Dönüşüm…
Türk siyaseti, 21 Mayıs 2026 itibarıyla daha önce eşi benzeri görülmemiş bir yargı-siyaset sarmalının içine düşmüştür. Ana muhalefet partisi Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) genel başkanını ve yönetimini değiştiren 38. Olağan Kurultay’ın mahkeme kararıyla iptal edilmesi ve Özgür Özel yönetiminin düşürülmesi, sadece bir “tüzük veya usul” tartışması değildir; ülkenin tüm makroekonomik dengelerini (BIST 100’ün devre kesmesi örneğinde olduğu gibi) sarsacak kadar büyük bir devlet krizidir.
Kararın Arkasındaki İtiraz: İktidarı Kaybetme Korkusu mu, Demokratik İlkeler mi?…
Bu soruya tek bir pencerereden bakmak, Türk siyasetinin girift yapısını anlamayı zorlaştırır. Süreci her iki argüman üzerinden de okumak mümkündür:
“İktidarı Kaybetme Korkusu ve Siyaset Mühendisliği” Argümanı:
Özgür Özel ve mevcut parti yönetiminin de sıklıkla dile getirdiği üzere, bu hamle muhalefet tarafından iktidar blokunun bir “siyaset mühendisliği” olarak okunmaktadır. Özellikle son yerel seçimlerin ardından ivme yakalayan, anketlerde birinci parti konumuna yükselen ve iktidar alternatifine dönüşen kenetlenmiş bir CHP’nin, yargı eliyle kaosa sürüklenmek istendiği savunulmaktadır. İktidarın, sandıkta yenemediği ana muhalefeti, kendi iç hukukundaki delege/para/irade fesadı iddialarını (zehirli ağacın meyvesi de zehirlidir tezi) köpürterek zayıflatmak ve bölmek istediği, dolayısıyla bunun bir “kaybetme korkusu” yansıması olduğu iddia edilmektedir.
“Demokratik İlkeler ve Kurultay Şaibeleri” Argümanı:
Madalyonun diğer yüzünde ise parti içi demokrasi ve hukukun üstünlüğü argümanı yer almaktadır. Davayı açan ve kurultayda “irade fesadı, delegelere maddi menfaat sağlama ve usulsüzlük” olduğunu öne süren yapılar, partinin kurucu ilkelerine ve parti içi demokrasiye sadakat adına bu yola başvurduklarını belirtmektedir. Bu görüşe göre; eğer bir kurultayda şaibe, emredici hukuk kurallarına aykırılık ve siyasi ahlaka sığmayan yöntemler kullanılmışsa, bunun “mutlak butlan” (yani baştan itibaren yok hükmünde) sayılması hukukun bir gereğidir. Kemal Kılıçdaroğlu’nun karardan hemen önce yayınladığı “emanet kirletilemez, haramın sığınağı olamaz” çıkışı da sürecin “temiz siyaset” iddiasıyla meşrulaştırılmaya çalışıldığını göstermektedir.
Halkın Bu Yöndeki Tepkisi Nasıl Olur?….
Mahkemenin verdiği bu şok karar, toplumda homojen bir tepki doğurmaktan ziyade zaten kutuplaşmış olan seçmen tabanını daha da keskinleştirecektir. Kamuoyu araştırmaları ve ilk toplumsal refleksler ışığında halkın tepkisi şu üç ana grupta şekillenecektir:
A. Mağduriyet Algısı ve Sert Muhalif Refleks;
CHP seçmeninin büyük çoğunluğu ve merkez-sol taban, bu kararı sandık iradesine ve parti egemenliğine doğrudan bir “yargı darbesi” veya “kayyum operasyonu” olarak algılayacaktır.
* Tıpkı 2019’daki İstanbul seçimlerinin iptalinde olduğu gibi, seçmende çok ciddi bir mağduriyet duygusu ve adalet öfkesi uyanacaktır.
* Bu durum, Özgür Özel ve ekibinin arkasındaki toplumsal desteği kısa vadede konsolide edebilir; ancak partinin fiilen iki başlı bir yönetime (Kılıçdaroğlu yönetimi ile Özel/İmamoğlu ekseni) sürüklenmesi seçmende derin bir hayal kırıklığı ve yılgınlık da yaratabilir.
B. Siyasi Kararsızlık ve Kopuş;
Yapılan ilk nabız yoklamalarına göre, kararın ardından “Her koşulda CHP’ye oy veririm” diyen kemik kitle (%6-7 civarı) dışındaki gri alandaki seçmende ciddi bir kafa karışıklığı yaşanacaktır.
* CHP’ye son dönemde yönelen merkez-sağ ve kararsız seçmenlerin bir kısmı (%20’ye yakın bir kitle), partinin içine düştüğü bu hukuki ve siyasi kaosu görerek “Bunlar daha kendi partilerini yönetemiyor, ülkeyi nasıl yönetecekler?” algısına kapılabilir.
* Bu durum, muhalif oyların alternatif yeni oluşumlara (üçüncü yol partilerine veya SHP gibi formüllere) kaymasına zemin hazırlayabilir.
C. Ekonomik ve Toplumsal Endişe;
Halkın siyasi rengi ne olursa olsun, kararın açıklandığı an borsanın (BIST 100) çökmesi ve devre kesmesi, toplumun genelinde ortak bir ekonomik kaygı yaratacaktır. Siyasi istikrarsızlığın doğrudan cebe yansıyacağını gören vatandaş, kararın zamanlamasını ve niyetini sorgulayacaktır.
Sonuç olarak değerlendirme;
Cumhuriyet Halk Partisi’ne yönelik “Mutlak Butlan” kararı, Türk hukuk sisteminin en ağır geçersizlik müessesesinin bir siyasi partinin tepe yönetimine uygulanmasıdır. Bu karar, iddia edildiği gibi sadece “demokratik ilkeleri işletme” çabası olarak okunamayacak kadar ağır siyasi sonuçlar doğurmaktadır.
Eğer bu hamle muhalefeti tasfiye etmeye yönelik bir iktidar stratejisiyse, ters tepme ve muhalefet tabanında devasa bir demokratik öfke patlaması (sandıkta cezalandırma) yaratma riski yüksektir. Ancak madalyonun diğer yüzünde, CHP’nin kendi içindeki güç savaşlarını ve şaibe iddialarını temizleyemeyip faturayı yargıya kesmesi de kurumsal inandırıcılığına indirilmiş ağır bir darbedir. Kesin olan tek bir şey var: Türkiye, seçime giden yolda artık çok daha öngörülemez, gerilimli ve fırtınalı bir döneme girmiştir.
Mr. Biri
(Havadan sudan yazılar)
Daha azını gör
