KAVANOZU SALLAYAN KİM?
Kedilerin neden konuşmanın ortasında çekip gittiğini her geçen gün daha iyi anlıyorum.
Hayvan seni dinliyor, dinliyor, sonra bir bakıyor ki konuşmanın ne mantığı var ne de sonu. Kalkıp gidiyor. Ne açıklama yapıyor ne savunma veriyor ne de arkasından söylenenleri umursuyor.
Vallahi kediler bizden akıllı!
İnsanın da bazen hayatın ortasında, tam da o anlamda çekip gidesi geliyor.
Düşünün, sizi satanı siz satmıyorsunuz. Üstelik savunuyorsunuz. O ise hainliğini öyle bir azimle sürdürüyor ki sanırsınız vatana hizmet madalyası alacak!
İhanetin bile bir emekliliği olur arkadaş. Bununki ömür boyu sigortalı!
Ne diyelim? Allah herkese hak ettiği vicdanı versin. Hainlere de bir gün kendi vicdanlarıyla baş başa kalacak kadar uzun bir ömür nasip etsin.
Gerçi bazılarında vicdan aramak, Çerkezköy’de duba aramaktan zor!
Tabii duba yok, bir yaprağım yok! Tabii burası Çerkezköy, ya da Hakkari olsa götünüz ferah olur değil mi? Kafanıza göre yol kesiyorsunuz!
Sessizce geldim diye beni cıvata sandınız!
Benim de var ucuzluktan aldığım takımım, üç liralık tespihim!
Gelin Elazığ’a görem kimin stepnesi daha büyükmüş! Jandarmanın mı, Icardi’nin mi?
Bahacazzz!
Memlekette herkes bir şeyin ustası olmuş. Kimi yol kesiyor, kimi laf kesiyor, kimi de insanın önünü kesip buna kamu hizmeti diyor.
Bir tek aklın önünü açan yok!
Şu an Mige ablamın Zeynep Ergül’ü gibiyim. Keneviri marul zannedesim var!
Öyle bir memleket manzarası ki insan bazen gördüğüne inanmak yerine göz doktorunu değiştirmeyi düşünüyor.
O zaman takibe takip, fava fav, sevgiye sevgi, kapuskaya kapuska!
Ya da boş verin gitsin.
Tembelim ben zaten. Öfkemi nefrete dönüştüremeyecek kadar da rahatıma düşkünüm. Kin tutamam. Unuturum, sıkılırım, uykum gelir bir kere.
Hem kin tutmak da ayrı bir mesai. Adam sana kötülük etmiş, bir de ömür boyu kafanda bedava oturacak!
Yok öyle yağma. Ben kendi düşüncelerime bile bazen kira ödetiyorum.
O zaman dua edelim, belki amin diyen çıkar:
Rabbim, herkesin birini milyar etsin. Her şey sizin olsun. Bana dağıtabileceğim kadar versin yeter.
Çünkü bazıları biriktirdikçe fakirleşiyor, bazıları paylaştıkça zenginleşiyor.
Bu da ekonominin değil, insanlığın hesabı. Merkez Bankası açıklasa kimse inanmaz!
Bu arada seçimleri özledim. Keşke yaklaşsa!
Benim aday önerilerim hazır.
Şak diye Trump’ı İzmir’e, sonra şak Obama’yı Eskişehir’e, bir şak Papa’yı Mardin’e, Putin’i Trabzon’a, Merkel’i de Adana’ya aday gösterdik mi herkes şaşırır kalır!
Trump İzmir’de boyozun gümrük vergisini artırır. Obama Eskişehir’de öğrencilere umut dağıtır. Papa Mardin’de hoşgörü dersi verirken kendisi ders alır.
Putin Trabzon’da ilk basın toplantısında “Bize her yer Trabzon!” der.
Merkel de Adana’da kebabın acısına dayanıp dayanamayacağı konusunda güvenoyu ister!
Vallahi memleketin siyasetinden daha az şaşıracağımız kesin!
Zaten bizde seçimler fikirlerin yarışından çok, birbirine kızan insanların aile toplantısına dönmüş durumda.
Herkes konuşuyor, kimse dinlemiyor. Kazanan balkon konuşması yapıyor, kaybeden sandık konuşması.
Vatandaş ise mutfakta faturayla konuşuyor!
Bu arada ölürken son arzumu sorsalar, “Okuyucularım da gelsin” derim.
O kadar seviyom lan sizi!
Yanlış anlamayın, vasiyetimi şimdiden yazmıyorum. Daha söyleyecek lafımız, yiyecek ciğerimiz, bozacak ezberimiz var!
Aklıma bir hikâye geldi.
Kilisenin pazar ayini çıkışında iki kişi dileniyormuş. Biri Hristiyan, diğeri başında kipasıyla Yahudi.
Cemaatin çoğu Hristiyan dilenciye para veriyormuş.
Oradan geçen biri Yahudi’ye dönüp:
“Yahu, burada sana kim para verir? Hiç mi ticaretten anlamıyorsun?” demiş.
Yahudi de yanındaki arkadaşına dönmüş:
“Bak Moiz, bize ticaret öğretiyor!”
Kıssadan hisse: İnsan bazen karşısındakine akıl verdiğini zannederken, onun kurduğu hesabın içinde figüran olduğunu fark etmez.
Bizim memleketin de biraz böyle bir hâli var. Herkes herkese akıl veriyor.
Akıl verenin aklına bakıyorsun, son kullanma tarihi geçmiş!
ERLİK, KAVANOZ VE SALLANAN MEMLEKET!
Gelelim şu Erlik meselesine…
Adamın yüzünü gören yok ama söylediklerini tartışmayan da yok!
Memlekette öyle bir hâle geldik ki yüzünü gösterenlerin ne söylediğini anlamıyoruz, yüzünü göstermeyenin kim olduğunu araştırıyoruz.
Ulan, adamın anlattığı doğru mu, yanlış mı? Belgeler ne diyor? İddiaların muhatabı ne cevap veriyor?
Bunları konuşacağımıza, kimliğini merak ediyoruz!
Sanki nüfus müdürlüğünde hakikat dağıtıyorlar!
Erlik bir video yayımlıyor, ortalık karışıyor. Bir taraf kahraman ilan ediyor, öteki taraf yerin dibine sokuyor.
Birileri hesabına getirildiği söylenen engeli tartışıyor, başkaları iddiaların kendisini.
Ben de diyorum ki:
Kardeşim, ne anlatanı peygamber ilan edin ne de hoşunuza gitmeyen sözü şeytan işi sayın!
İddia varsa deliline bakılır. Delil varsa incelenir. Yanlış varsa çürütülür. Suç varsa hukuk gereğini yapar.
Ama bizde ne oluyor?
İddia ortaya atılınca herkes savcı, cevap gelince herkes hâkim, sosyal medyada paylaşılınca herkes Yargıtay!
Üstelik mahkeme salonu da üç yüz karakterlik!
Yahu bu memlekette hakikatin bile taraftar grubu var. Kimin söylediğine göre doğru değişiyor.
Aynı sözü bizimki söylerse cesaret, karşı taraf söylerse ihanet!
Mantık dediğin şey takım tutmak değildir arkadaş!
Ben silah teknikeriyim. Bilirim ki bir mekanizmanın doğru çalışıp çalışmadığını anlamak için önce parçalarına, bağlantılarına ve işleyişine bakarsın.
Bizde ise mekanizmayı inceleyen yok, herkes tetiği kimin çektiğini tahmin ediyor!
Bir de sosyal medyanın görünmez kahramanları var.
Adamın profilinde bayrak, biyografisinde adalet, paylaşımlarında küfür!
Sabah demokrasi savunuyor, öğlen karşı fikre tahammül edemiyor, akşam ifade özgürlüğü nutku çekiyor.
Ulan sen önce kendi yazdığın yoruma tahammül et!
Bir taraf “Konuşsun!” diyor, öteki taraf “Sussun!” diyor.
Ben de diyorum ki konuşsun ama söyledikleri sorgulansın.
Çünkü ifade özgürlüğü, söylenen her şeyin doğru kabul edilmesi değildir. Bir iddiayı sorgulamak da onu dile getireni susturmak değildir.
Şimdi gelelim kavanoza…
Düşünün ki bir kavanoza yüz kırmızı ateş karıncası, yüz de siyah karınca koydunuz.
Başlangıçta kendi hâllerindeler. Sonra bir el geliyor, kavanozu var gücüyle sallıyor.
Kavanozun içi karışıyor. Karıncalar birbirini tehdit olarak görmeye başlıyor.
Kırmızı karınca, “Bana bunu siyah yaptı!” diyor.
Siyah karınca, “Bütün suç kırmızılarda!” diye bağırıyor.
Oysa kavanozu sallayan ne kırmızı ne siyah.
KAVANOZU SALLAYAN, DIŞARIDAKİ EL!
Bu bilimsel bir deney tarifi değil, toplumsal kavgalarımıza dair bir benzetme.
Bugün sosyal medyada, siyasette, sokakta, hatta aile sofralarında bile aynı manzarayı görmüyor muyuz?
Biri bir laf atıyor, öteki üstüne alınıyor. Birisi kesilmiş bir video yayımlıyor, diğeri görmediği kısmın hesabını soruyor.
Birileri gündemi belirliyor, milyonlar birbirine giriyor.
Kavanozu sallayanlar ise uzaktan seyrediyor.
Üstelik bazılarının elinde telefon, bazılarının elinde mikrofon, bazılarının elinde de kamuoyu araştırması var!
Biz birbirimize kızarken onlar kavanozun kapağını sıkıyor.
Erlik tartışmasında da asıl sormamız gereken bu.
Kim ne söyledi? Hangi iddia doğrulanabiliyor? Hangi belge gerçek? Hangi yorum bilgi, hangisi yalnızca kanaat?
Bunları araştırmak yerine taraftarlık yaparsak hakikati değil, kendi tuttuğumuz tarafı korumuş oluruz.
Dikkat edin, Erlik’in kendisinin kavanozu salladığını da söylemiyorum.
Belki bir iddiayı gündeme taşıyor, belki tartışmanın fitilini ateşliyor. Bunlar aynı şey değil.
Bir iddiayı ortaya atmak başka, insanları bilerek birbirine düşürmek başka!
İşte akıl bu ikisini ayırabildiği zaman işe yarıyor.
Herkesin birbirine bağırdığı yerde en sessiz kalan şey çoğu zaman delildir.
İşin en acıklı tarafı da şu: İnsanlar bazen kiminle kavga ettiklerini biliyor ama neden kavga ettiklerini bilmiyor.
Hâlbuki mantık basit.
Bir kavga başladığında yalnızca kimin bağırdığına değil, kimin bundan kazanç sağladığına da bakacaksın.
Her anlaşmazlığın arkasında gizli bir el aramayacaksın elbette. Ama birileri sürekli aynı kavgadan besleniyorsa, o sofranın hesabını da soracaksın.
Bugün Erlik konuşulur, yarın başka biri. Bugün bir hesap kapanır, yarın on hesap açılır.
Ama biz her seferinde hakikati araştırmak yerine birbirimizin yakasına yapışırsak kavanozun içinden çıkamayız.
Sonra da kalkıp demokrasi, hukuk, adalet konuşuruz.
Konuşalım tabii!
Ama önce şu basit mantığı öğrenelim:
Bir iddianın doğruluğu, onu söyleyenin kimliğine; yanlışlığı da onu sevmeyenlerin sayısına bağlı değildir.
O yüzden bir gün hiç tanımadığınız biri sosyal medyada sizi çileden çıkarırsa, birileri sizi komşunuza, arkadaşınıza, hatta kardeşinize düşman etmeye çalışırsa önce şu soruyu sorun:
KAVANOZU SALLAYAN KİM?
Cevabını bulamıyorsanız da her trolle, her provokatöre, her laf cambazına mesai harcamayın.
Bırakın kendi kendine konuşsun.
Her havlayana taş atarsanız ne yol biter ne taş yeter.
Üstelik taşın da bir maliyeti var, memlekette bedava bir şey mi kaldı?
Ben artık kavanozun içinde birbirini yiyen karıncalardan çok, kavanozu sallayan ellerle ilgileniyorum.
Çünkü mesele kırmızı olmak ya da siyah olmak değil.
Mesele, birilerinin bizi birbirimize düşürmesine izin vermemek.
Ve unutmayın:
Kavanozu sallayan el değişse de kavanozun içinde kalanlar akıllanmadıkça kavga bitmez.
Ben mi?
Ben kediler gibi yapacağım.
Saçmalık başladığında sessizce kalkıp gideceğim.
Ama gitmeden önce de son bir şey söyleyeceğim:
Ulan, kavanozu sallayanı ararken bir de bakın bakalım, kapağını kim tutuyor!
Hadi kalın sağlıcakla.
“Okuyucular üzülmesin, çünkü; Bozkurtlar dirilecektir.”
Evet unutmadan; Cesaret Bulaşıcıdır…
10 kuruşluk pul ve imza…
