İş Kanunu’na göre, işçi ve işveren arasındaki sözleşmelerin genel olarak süresiz olması gerekmektedir. Ancak, belirli süreli işlerde ya da belirli bir işin tamamlanması ya da belirli bir durumun gerçekleşmesi gibi “objektif koşullar” söz konusu olduğunda “belirli süreli iş sözleşmesi” yapılabilmektedir. Belirli süreli iş sözleşmeleri, gerekçe olmadıkça zincirleme bir şekilde tekrar edilemez. Aksi takdirde, iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.
Belirli süreli sözleşmelerin sona ermesinde işveren, işçiye ihbar ya da kıdem tazminatı ödemek zorunda değildir. Ancak, eğer işveren, belirli süreli sözleşmenin süresi dolmadan sözleşmeyi feshediyorsa, işçiye bakiye süre ücretine ilişkin tazminat ödemesi gerekmektedir.
SÖZLEŞMEYİ BELİRLİ SÜRELİ YAPAN İŞVERENİN GEÇERSİZ İDDİASI
Bazı işverenler, aslında süresiz bir sözleşme yapmaları gereken durumlarda, işçilerine ihbar ve kıdem tazminatı ödemekten kaçınmak için belirli süreli sözleşmeler imzalatmaktadır. İşe ihtiyaç duyan işçiler de bu durumu kabul etmek zorunda kalmaktadır.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin son dönemlerde verdiği (Esas No: 2024 / 8773, Karar No: 2024 / 13257) karar, bu konuya dair önemli bir örnek teşkil etmektedir. Bir işveren, Çorlu’da bulunan fabrikasında makinelerin bakımını üstlenmesi için Gaziantep’ten bir makine bakım ustası getirmiştir ve bu kişi ile 5 yıl süreli bir sözleşme imzalamıştır. Ustaya, yakıt gideri işletme tarafından karşılanmak üzere bir araç tahsis edilmiştir. Ancak, usta tüm makinelerin bakımını tamamladıktan üç ay sonra istifaya zorlanmaya başlamıştır. Araç kendisinden alınmış, gece vardiyasında çalışması sağlanmış ve kendisinden kıdemsiz bir ustanın emrine verilmiştir. Makine ustası, maruz kaldığı mobbing sebebiyle sözleşmeyi haklı nedenle feshetmiş ve bakiye süre ücretine dair tazminat talep etmiştir.
İşveren ise, belirli süreli sözleşmeyi işçiye imzalatmış olmasına rağmen mahkemeye başvurarak sözleşmenin geçersiz olduğunu iddia etmiştir.
İŞ MAHKEMESİ VE İSTİNAF MAHKEMESİNDEN GEÇERSİZ İDDİAYA RET
İş mahkemesi, işverenin belirli süreli sözleşmenin geçersiz olduğu iddiasını kabul etmiştir. Mahkeme, işçinin mekanik bakım ustası olarak üstlendiği görevin sürekli olduğunu belirterek, belirli süreli iş sözleşmesi oluşturacak objektif koşulların bulunmadığını ve bu sebeple bakiye süre ücretine dayanarak yapılan tazminat talebinin reddedildiğini açıklamıştır. Bunun yaninda, işçinin Gaziantep’ten gelmesi dikkate alınarak bir miktar maddi ve manevi tazminata hükmetmiştir. İş mahkemesinin bu kararı, bölge adliye mahkemesi tarafından da onaylanmıştır.
YARGITAY’IN BELİRLİ SÜRELİ SÖZLEŞME KURAL VE KRİTERLERİ
Davacı işçinin temyiz başvurusu neticesinde dosya Yargıtay’a ulaşmıştır. Yargıtay, belirli süreli sözleşmelerde uyulması gereken belirtileri ayrıntılı bir şekilde açıklamıştır.
Yargıtay’ın kararında, Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde haklı fesih sebeplerinin bir tarafın sözleşmeye uymamasından kaynaklanması halinde, o tarafın, neden olduğu zararın tazmin
