Ağustos ayında TBMM’den geçen yeni vergi düzenlemeleri, Türkiye’nin vergi politikalarında köklü bir değişim ve entegrasyon sürecini tetikledi. Bu gelişmeler sadece Türkiye’ye özgü değil; dünya genelinde vergi alanında büyük bir dönüşüm yaşanmaktadır. Deloitte, değişen vergi ortamını etkileyen unsurlara dair “2024 Küresel Vergi Politikaları Anketi”nin sonuçlarını açıkladı. Rapora göre; şirketler açısından vergide en kritik konular, şeffaflık ve raporlama yükümlülüklerindeki artış, vergi süreçlerinin dijitalleşmesi ve Uluslararası Vergi Reformu olarak sıralanıyor. Ayrıca, uzaktan çalışma koşullarının getirdiği yenilikler ve sürdürülebilirlik meseleleri de gündemdeki yerini koruyor.
Küresel çapta faaliyet gösteren çok uluslu şirketlerden 1.012 vergi direktörü ve üst düzey yöneticinin katıldığı anket, ön plana çıkan beş küresel vergi politikası temasını ve katılımcıların beklentilerini ayrıntılı bir şekilde ortaya koyuyor. Vergi camiasının önemli gündem maddelerinden biri, OECD üyesi 140 ülkenin imzaladığı ve önümüzdeki yıl uygulanmaya başlaması beklenen Uluslararası Vergi Reformu. Anket sonuçlarına göre, Sütun 2 uygulamaları vergi uzmanları için bazı zorluklar doğuracağı öngörülüyor. Ankete katılanların yüzde 45’i düzenlemelerin daha karmaşık hale geleceğini düşünürken, yüzde 38’lik kesim ise kuralların daha basit hale geleceğine inanıyor; bu durum ülkeler arasında farklı beklentilerin ortaya çıkmasına neden oluyor.
Deloitte Türkiye Vergi Hizmetleri Lideri Güneş Söğütlüoğlu, Uluslararası Vergi Reformu çerçevesinde çok uluslu şirketlerin 2025 mali yılı itibarıyla ek vergi yükümlülükleri ile karşılaşacaklarını belirterek, “Çok uluslu şirketlerin faaliyet gösterdikleri ülkelerde minimum yüzde 15 oranında vergilendirilmelerini gerektiren Sütun 2 düzenlemeleri, başta Türkiye olmak üzere gelişmekte olan ülkeler açısından önemli bir vergi geliri kaynağı oluşturacak.” dedi. Söğütlüoğlu, Türkiye’nin Ağustos ayında yürürlüğe giren Küresel Asgari Kurumlar Vergisi ile bu kapsamda uyum sürecini başlattığını vurguladı. Ayrıca, Sütun 2 düzenlemelerinin küresel şirketlerin gelirlerini vergi cenneti ülkelerine aktarmasını engelleyeceğini ifade etti. Bu durum, daha önce vergi oranları üzerinden yatırım çekme rekabeti yapan ülkelerin, farklı stratejiler geliştirmesini gerektirecektir. Ankete katılanların yüzde 77’si, Sütun 2 kurallarıyla uyumlu alternatif vergi teşviklerinin oluşturulmasını bekliyor.
ŞEFFAFLIK BASKISI ARTIYOR
Deloitte anketi, şirketlerin vergi konularında daha fazla şeffaflık sağlamaları yönünde artan bir baskı olduğunu gözler önüne seriyor. Katılımcıların yüzde 70’i, çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) tartışmaları neticesinde vergi verilerinin öneminin artacağını bekliyor. Ayrıca, vergi verilerinin daha kapsamlı raporlara entegre edilmesi ve farklı departmanlar arasındaki uyumun, vergi şeffaflığı stratejileri açısından kritik bir rol oynayacağı düşünülüyor. Katılımcıların neredeyse tamamı (yüzde 97) bir vergi şeffaflığı stratejisine sahip olduklarını belirtirken, bu stratejinin etkin şekilde uygulanması konusunda çeşitli endişeler dile getiriliyor. Bu endişeler arasında, vergi yönetişiminin kamuya yapılan açıklamalarla uyumlu hale getirilmesi (yüzde 69), raporlardaki verilerin kaynak ve doğrulaması (yüzde 68) ve üst düzey yöneticilerin ihtiyacı olan güvence mekanizmalarının sağlanması (yüzde 65) ön plana çıkıyor.
Deloitte raporuna göre, dijitalleşme ve yapay zeka teknolojilerindeki ilerlemeler, vergi düny
