ABD Başkanı Donald Trump’ın göreve başlamasıyla birlikte, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile Avrupa Birliği (AB) arasındaki ilişkiler ciddi şekilde hasar görmeye başladı.
Trump, göreve geldiği andan itibaren ‘tarife’ müzakerelerini Avrupa ülkelerine de taşıma kararını aldı. Trump, “AB ile sorunlarımız var çünkü bize gümrük tarifesi uyguluyorlar. Biz de onlara karşılıklı gümrük tarifeleri getireceğiz” ifadelerini kullanarak, Avrupa Birliği’nin yanıtını beklemediğini vurguladı. AB, bu duruma karşı birleşmiş bir tavır sergileyerek, sürdürülecek misillemenin hazırlıklarına geçildiğini duyurdu. Hedef alınan ürünler arasında ABD’nin önde gelen markaları olan viski ve Harley Davidson motorları, yanı sıra Silikon Vadisi’nin teknoloji devleri yer aldı.
Trump, diğer ülkelerle yaşadığı gerilimleri sınırlı tutarken, Avrupa’ya yönelik tarifeler hakkında net bir duruş sergiledi. “Çok yakında açıklayacağız ve genel olarak gümrük tarifelerinin yüzde 25 olacak” açıklaması tansiyonu artırdı. Trump, AB’nin kurulmasının sebeplerinden birinin ABD’yi kötü etkilemek olduğunu öne sürdü.
MARSHALL PLANI İLE BAŞLAYAN ADIMLAR
Trump’ın “Avrupa Birliği, ABD’yi mahvetmek için kuruldu” ifadesinin ne kadar doğru olduğu ise tartışmalı. Avrupa Birliği’nin kuruluşuna dönüş yaparak, bu sürecin temel nedenlerine bakmak faydalı olabilir. Aslında AB’nin temelleri, Trump’ın iddialarının aksine, ABD’nin Avrupa’nın ekonomik yeniden inşası için başlatmış olduğu Marshall Planı’na dayanmaktadır.
1948 yılında yürürlüğe giren Marshall Planı, Avrupa ülkelerine mali yardımlar sağlayarak ekonomik sıkıntıları aşmayı ve komünizmin yayılmasını önlemeyi hedefliyordu. ABD, bu planla sadece ekonomik destek sunmakla kalmadı, aynı zamanda Europe ile güçlü ticari ve politik ilişkiler kurarak Batı Bloku’nun önemli liderlerinden biri haline geldi.
Marshall Planı aracılığıyla, Avrupa ülkeleri arasında işbirliği ve entegrasyon gerekliliği doğdu; bu süreç 1951 yılında Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu’nun (AKÇT) kurulmasıyla ve 1957’de Avrupa Ekonomik Topluluğu’na (AET) evrilmesiyle taçlandırıldı. Zamanla bu entegrasyon, siyasi boyuta da taşınarak 1993’te Maastricht Antlaşması ile Avrupa Birliği’nin (AB) kurulmasına zemin hazırladı. AB, ekonomik ortaklık olmanın ötesine geçerek siyasi bir birlik haline gelerek Euro’yu ortak para birimi olarak benimsedi.
Marshall Planı, Avrupa’nın ekonomik yeniden doğuşunu sağlarken, ABD’nin stratejik ilişkilerini de kuvvetlendirdi ve AB’nin oluşumunu destekleyen temel dinamikleri oluşturdu.
TRUMP’IN ‘ÖNCE AMERİKA’ POLİTİKASI İLE SARSILAN İLİŞKİLER
Gelişen süreçte ABD ve AB, güvenlik, küresel ticaret ve iklim değişikliği gibi alanlarda yoğun işbirliğini sürdürüyorlardı. Ancak, 11 Eylül sonrası dönemdeki olumsuz hava, ABD Başkanı Donald Trump’ın ‘Önce Amerika’ politikasıyla tersine dönmeye başladı.
Trump’ın ilk dönemi boyunca ABD ve Avrupa Birliği arasındaki ilişkiler gerilimli bir seyir izledi. Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı (TTIP) müzakereleri durduruldu, savunma bütçesi tartışmaları ve Brexit’e destek gibi konular ile gümrük tarifeleri baş
