Eurovision Şarkı Yarışması’ndan çıkarılmasının üzerinden üç yıl geçtikten sonra, Rusya, Soğuk Savaş döneminin müzik etkinliği Intervision’ı yeniden hayata geçiriyor.
Intervision’a, Rusya ile son yıllarda yakın ilişkiler kuran BRICS ülkelerinin sanatçıları katılacak. Ayrıca, ABD’de yaşayan bir sanatçı da bu yarışmada yer alacak.
BRICS, Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika’nın kısaltması olup, bugün Mısır ve İran dahil olmak üzere toplam on ülkeyi kapsamaktadır.
1956 yılında Soğuk Savaş sırasında başlayan bu şarkı yarışması hakkında bilmeniz gereken sekiz önemli unsuru derledik.
1. Rusya neden Intervision’ı yeniden başlatıyor?
Rusya, 2022 yılında Avrupa Yayın Birliği tarafından Ukrayna’yı işgali sonrası Eurovision’dan çıkarıldı.
Aynı yıl Ukrayna yarışmanın galibi olarak ilan edildi ve bu durum ülkeye sembolik bir destek olarak değerlendirildi.
Aberdeen Üniversitesi’nden Dr. Barbara Barreiro Leon, Eurovision’un Rusya için kültürel ve siyasi değerlerini göstermek adına kullanışlı bir platform olduğunu belirtiyor.
Dr. Leon, Rusya’nın Intervision’ı yeniden başlatmasının, katılımcı ülkelerle daha yakın ilişkiler geliştirirken bu değerlerin dünyaya tanıtılması çabası olduğunu vurguluyor.
Intervision’ın resmi web sitesinde etkinliğin “milyonları bir araya getirip, ilham verme” amacı güttüğü ve “siyasi bir girişim olmadığı” ifade ediliyor.
Ancak Eurovision tarihçisi Dr. Dean Vulatic, bunun aksine, “Intervision bu yıl Şubat ayında bir başkanlık emriyle başlatıldı. Dolayısıyla bu etkinlik siyasi bir niteliğe sahip” diyor.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, BBC’ye etkinliğe hükümetin müdahil olup olmadığı sorusuna “Ülkemizde devlet sanatın teşvik edilmesinden sorumlu” şeklinde yanıt vermişti.
Dr. Leon, Intervision’ın Kremlin için “kendi propagandasını yapmak ve çoğu Ukrayna’yı destekleyen Eurovision ülkelerinin değerleriyle çelişen bir ortam sunmak için mükemmel bir alan” olduğunu ifade ediyor.
Ukrayna Dışişleri Bakanlığı ise Intervision 2025’i “düşmanca propagandanın aracı ve Rusya’nın agresif siyasetini aklama çabası” olarak değerlendirdi.
2. Intervision neyi temsil ediyor?
Intervision, kendisini Eurovision’a karşı bir kültürel alternatif olarak konumlandırıyor ve Rusya yanlısı sanatçılara bir platform sunarak “ruhani ilkelerle birlikte geleneksel, evrensel ve aile değerlerini” benimsiyor.
Yarışmaya katılacak şarkıların bu değerleri temsil etmesi gerektiği belirtiliyor.
Yarışma, Rusya’nın LGBTQ+ karşıtı yasalarını sıkılaştırmasının ardından gerçekleştiriliyor.
2023 yılında Rusya Yüksek Mahkemesi, “uluslararası LGBTQ+ halk hareketini” aşırılık yanlısı bir örgüt olarak tanımlayıp, ülke genelindeki faaliyetlerini yasaklamıştı.
Bu bağlamda Intervision, Eurovision’dan oldukça farklı bir yapıya sahip.
Eurovision, gösterişli performanslar ve LGBTQ+ sanatçılarla anılmaya başlamışken, 2024’te İsviçreli Nemo, yarışmanın ilk “non-binary” galibi oldu.
Non-binary, toplumsal cinsiyet kimliğini erkek ya da kadın kategorileri dışında tanımlayan bireyleri ifade ediyor.
3. Intervision’da kimler yarışıyor?
Yarışmaya katılan 23 ülke arasında Brezilya, Hindistan, Çin, Güney Afrika ve Rusya ile son yıllarda daha yakın ilişkiler geliştiren BRICS ülkeleri yer alıyor.
Eski Sovyet ülkelerinde de akrobatların yer aldığı yarışmada, Rusya’yı 2022’de çıkardığı “Ya Russky” (Ben Rusum) marşıyla tanınan savaş yanlısı pop sanatçısı Shaman temsil edecek.
Intervision’a katılan ülkelerin listesi şu şekildedir:
Belarus, Brezilya, Çin, Kolombiya, Küba, Mısır, Etiyopya, Hindistan, Kazakistan, Kenya, Kırgızistan, Madagaskar, Katar, Güney Afrika, Rusya, Suudi Arabistan, Sırbistan, Tacikistan, Birleşik Arap Emirlikleri, ABD, Özbekistan, Venezuela ve Vietnam.
4. ABD neden ve nasıl katılıyor?
ABD’yi, Vassy adıyla tanınan ve Spotify’da aylık dört milyondan fazla dinleyiciye sahip olan Vasiliki Karagiorgos temsil edecek.
Yunan kökenli Karagiorgos, Avustralya’da büyümüş, ancak 2010’ların başında ABD’ye taşınmıştır.
En çok elektronik müzik tarzıyla tanınmaktadır.
Daha önce LGBTQ+ haklarını desteklemişti.
Intervision’ın Instagram hesabında yayımlanan bir videoya göre “ailevi nedenlerden dolayı” yarışmada yer almayacağını açıklayan başka bir ABD’li sanatçı Brandon Howard’ın yerine geçmiştir.
Dr. Vuletic, “Bu değişim, Intervision ve Amerikan katılımı hakkında çok şey söylüyor” diyor.
“Amerika adına yarışmaya katılan sanatçının arkasında herhangi bir Amerikan devlet kurumu ya da kamu kuruluşu olmadığı artık net” ifadesini kullanıyor.
Dr. Vuletic’e göre Vassy, Intervision’a katıldığı için muhtemelen yaptırım riski taşımayacak, ancak “Vladimir Putin’in bu siyasi projesine katıldığı için itibar kaybı yaşayabilir.”
Avustralyalı bir sanatçının ABD adına sahne alması alışılmadık görünse de, Eurovision’da vatandaşı olmayan birinin bir ülkeyi temsil etmesine izin verilmektedir.
5. Rakip şarkı yarışmaları nasıl ortaya çıktı?
Doğu bloğunun 1956 yılında başlayan Eurovision’a cevaben oluşturulan Intervision, 1965-1968 yılları arasında o dönemdeki Çekoslovakya’da düzenlendi.
1977-1980 yılları arasındaki ikinci versiyonunda Japonya, ABD ve Kanada gibi ülkeler de katıldı.
Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından Rusya, 1994 yılında Eurovision’a katılmaya başladı.
Rusya, 2008 yılında Eurovision’u kazanmış ve ertesi yıl ev sahipliği yapmıştır.
Ancak 2014 yılında Avusturyalı Conchita Wurst’un zaferi sonrasında, Rusya Kırım’ı ilhak ettiğinden uluslararası alanda kınandı ve Intervision’ı yeniden başlatma planları gündeme geldi.
Bu planlar gerçekleşmedi ve Rusya, 2017 yılına kadar Eurovision’da yarışmaya devam etti.
Sonrasında 2018 ve 2021 yıllarında Eurovision’a yeniden katıldılar.
6. Intervision’da ünlüler hiç sahne aldı mı?
1979 yılındaki yarışmada dünyaca ünlü sanatçı Boney M, 19. Yüzyılın başlarında Rus kraliyet ailesini baştan çıkaran mistik bir rahibin hikâyesini konu alan “Rasputin” adlı büyük hit şarkısını seslendirmiştir.
Intervision, Polonyalı ünlü sanatçı Czeslaw Niemen gibi eski Sovyet bloğunun yüksek profilli sanatçılarına da ev sahipliği yapmıştır.
7. Para ödülü var mı, kazanan nasıl belirleniyor?
Kazananların para ödülü almadığı Eurovision’un aksine Intervision, birinciye 30 milyon ruble (360 bin dolar) ödül vereceğini duyurdu.
<
