Kilyos’ta yer alan Kimsesizler Mezarlığı’nı ziyaret etmek amacıyla Sarıyer’e doğru yola çıktım. Sessiz ve derin hikayelere tanıklık etmek için. Bu alanda ne ağaç, ne çiçek, ne de ziyaretçi mevcut. Sadece beton ve bir sessizlik hüküm sürüyor. Mezartaşlarına herhangi bir isim verilmemiş. Verilen sayılar ise pek çok şeyi anlatıyor.
Yıllardır ziyaret etmeyi düşündüğüm ama bir türlü gidemediğim bu yer için bugün tüm planlarımı iptal ettim. İstanbul’un zorlu trafiğine aldırmadan, yola koyuldum. Zorlanarak da olsa mezarlığın kapısına ulaştım.
Kilyos Kimsesizler Mezarlığı’ndan bahsediyorum.
İstanbul Sarıyer’de bulunan mezarlığın bir kısmı kimsesizler için tahsis edilmiş. Kapıdaki güvenlik görevlisine Kimsesizler Mezarlığı’nın nerede olduğunu sordum. O da detaylı bir tarifte bulunarak, “Burayı gördüğünde ağaç ya da mezar taşı olmadığını anlayacaksın,” dedi.
Gerçekten de onun belirttiği gibi, geniş alanda bu durum hemen gözüme çarptı. Kısmen bakımsız denmesi adaletsizlik olur. Fakat nedense Kimsesizler Mezarlığı’na ağaç dikmeyi kimse düşünmemiş. Elbette burada tek bir çiçek bile yoktu.
Bu alanda mezar taşları ve isimler yer almıyor; sadece sayılar mevcut. En fazla 1’den 900’e kadar görebildiğim rakamlar var. Diğer mezarlar ise dağınık bir şekilde farklı alanlarda bulunuyordu. Toprağa saplanmış demir çubukların üstünde rakamlar yer alıyordu; bazıları düşmüştü. Onları tekrar toprağa sapladım; belki bir gün bir yakınısı gelir ve yerini bulur. En azından yeri kaybolmasın diye…
BU MEZARLIKTA FARKLI BİR SUSKUNLUK VAR
Beni en çok etkileyen detay, mezar taşı olarak kullanılan teneke levhalardaki dikkatsizlik oldu. Bir yağlı boya fırçasıyla gelişigüzel yazılmış sayılar. Bazılarında odun parçaları ya da kaldırım taşları mevcut. Kimsesiz olsa bile bir insanın daha fazlasını hak ettiğini düşünüyorum.
Buradaki suskunluk, diğer mezarlardan farklı bir durum yaratıyor. Ağaçların eksikliği nedeniyle kuş cıvıltıları da yok. Bu sessizlik hiç bir zaman bozulmuyor, bayram günlerinde bile.
Bizim geleneklerimizde, dini bayramlar öncesinde mezarlar ziyaret edilir. Ancak Kimsesizler Mezarlığı’nın bayramlarda çiçekle ve suyla gelen tek bir ziyaretçisi dahi olmuyor.
Mezarlığın yapısı da oldukça ilginç. Birbirinin içine geçmiş mezarların arasındaki ince beton, adeta hiç kimsenin gelmeyeceği düşünülerek dizayn edilmiş.
