Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan alınan bilgilere göre, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), kayıt dışı ekonomiyle mücadele çabalarını kesintisiz sürdürüyor. Bu bağlamda, saha denetimlerine özel bir önem veriliyor.
GİB, vergi kaybını önlemek ve uyumsuz mükellefleri tespit etmek için detaylı analizler yapıyor. Elde edilen verilere dayanarak denetlenecek mükellef grupları belirleniyor. Ayrıca, ihbar ve şikayetler de dikkate alınarak saha denetim alanları oluşturuluyor.
Bakan Mehmet Şimşek, “Geçtiğimiz yıl yoğun denetimlerimiz sonucunda kayıt dışılıkla mücadelede önemli bir ilerleme kaydettik. Vergide gönüllü uyumu artırmaya yönelik çalışmalarımızı sürdürmeye devam edeceğiz.” açıklamasında bulundu.
2024 yılında GİB, birçok sektörde KDV oran uyumsuzluğu, belge düzeni ve ödemelerin kayıtlara uyumu gibi kayıt dışılığa sebep olabilecek unsurları denetledi. Bu çalışmalara bandrollü ürün ve akaryakıt denetimleri de dahil edildi.
Gerçekleştirilen denetimler sonucunda toplam 1 milyon 125 bin 410 saha denetimi yapıldı ve uyumsuzluklar tespit edilerek 7,4 milyar lira ceza kesildi.
Daha çarpıcı bir şekilde, denetimlerde 32 bin 255 kişinin tamamen kayıt dışı çalıştığı belirlendi ve bu tespitler üzerine 10 milyar lira vergi tahakkuk ettirildi.
KİRA GELİRİ BEYAN EDEN MÜKELLEF SAYISI 376 BİN ARTTI
Kira gelirleriyle ilgili 2024 yılında yapılan çalışmada, içinde kiracı bulundurdukları düşünülen 425 bin konut üzerinde yoklama yapıldı.
Bu denetimler sonucunda 376 bin yeni mükellefin beyanname vermesi sağlandı. Böylece 2024 yılı itibarıyla beyanname veren mükellef sayısında önceki yıla göre yüzde 26’lık bir artış yaşandı.
Ayrıca, yaklaşık 55 bin mükellef geçmiş yıllara ait kira beyannamesi vererek 3,1 milyar lira kira geliri beyan etti. GİB, bu yıl da kira gelirlerinin doğru bir şekilde beyanı için benzer denetimlerine devam edecek.
BANDROLLÜ ÜRÜNLERE ÖZEL TAKİP
2007 yılından bu yana uygulanan bandrol sistemi ile tütün ve alkollü içkilerin kaçak veya kayıt dışı olup olmadığının tespiti kolaylaşıyor. Gelir İdaresi, bu alandaki denetimleri özel bandrol ekipleri aracılığıyla sürdürüyor.
2024 yılında bandrol ekipleri, 16 milyondan fazla sigara ve alkollü içki ile yaklaşık 600 milyon dal makaronu denetledi. Bu denetimlerde 2 milyon kaçak sigara ve alkollü içki ile 120 milyon dal makaron bulundu ve bunlar hakkında kolluk kuvvetlerine bildirim yapıldı.
132,5 MİLYAR LİRALIK KAYIT DIŞI HASILAT İÇİN İZAHA DAVET
GİB, nakdin yoğun kullanıldığı sektörlerde izaha davet ve gönüllü uyum süreçlerini başlattı. Ayrıca, usulsüz kullanılan POS cihazları ve IBAN ile yapılan tahsilatların kayıtlara yansımayan hasılatları üzerinde de analizler yapıldı.
Bu bağlamda, şirketlerin ortaklara dağıttığı kar payı, sporcuların gelirleri ve özel tekne satışları gibi vergi kaybına neden olan konularda 25 mükellef grubu tespit edildi.
Toplamda 137 bin 25 mükellef ile iletişim kurularak 132,5 milyar liralık kayıt dışı hasılat için gönüllü uyum ve izaha davet çalışma gerçekleştirildi. İlk aşamada 252 bin 322 beyanname ile 27,3 milyar lira kayıt dışı hasılat beyanda bulunuldu.
