Gayrimenkul Yatırımcıları Derneği (GYODER) ve Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi (BETAM) iş birliğiyle gerçekleştirilen “İnşaat Sektörü ve İş Gücü Dinamikleri: Türkiye’24” araştırmasının bulguları basın toplantısında kamuoyuyla paylaşıldı.
Toplantıda, GYODER Başkanı Neşecan Çekici, YTÜ Konut ve Yapı Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Serhat Başdoğan, Bahçeşehir Üniversitesi BETAM Direktörü Prof. Dr. Seyfettin Gürsel ve İstanbul Ekonomi Araştırma Genel Müdürü ve Kurucusu Can Selçuki, araştırmanın detaylarını ve önerilerini aktardı.
GYODER Başkanı Neşecan Çekici, yaptığı konuşmada sektördeki en büyük sıkıntılardan birinin nitelikli iş gücü bulmak olduğunu belirtti. Çekici, deprem sonrası bu sorunun daha da derinleştiğine dikkat çekerek, bu krizin yalnızca geçici çözümlerle değil, uzun vadeli stratejilerle aşılabileceğini ifade etti. Raporun, mevcut durumu aydınlattığını ve geleceğe dair önemli bir yol haritası sunduğunu kaydetti. Ayrıca GYODER olarak, iş gücünün niteliğini artırmak için 7 sektörel STK ve Birlik ile “Uzun Vadeli Stratejik İş Gücü Platformu” oluşturma çalışmalarına başlayacaklarını duyurdu.
RAPORDA VERİMLİLİK ANALİZİ DE YAPILDI
“İnşaat Sektörü ve İş Gücü Dinamikleri: Türkiye’24” raporu, inşaat sektörünün mevcut sorunlarını tespit edip, bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirmeyi amaçlıyor. Ekonomik dinamiklerin sektöre olan etkileri de ayrıntılı bir şekilde incelendi.
2000 sonrası dönemlerde inşaat ve hizmet sektörlerine yönelen yatırımların, beklenen üretim artışlarını sağlamadığı araştırmada belirtildi. Özellikle 2014 sonrası dönemde inşaat sektöründeki düşük verimliliğin bu duruma neden olduğu vurgulandı.
Rapora göre, 2020 yılından itibaren emek verimliliğinde kayda değer artışlar gözlemlendi. 2019’da 121 bin TL olan çalışan başına katma değer, 2022’de 220 bine ulaştı. Bu artışın yalnızca yüzde 15’inin TL’nin değerlenmesinden kaynaklandığı ifade edildi. Ayrıca, 2020-2022 döneminde çalışan sayındaki yüzde 20’lik sınırlı artışın sebebinin, inşaat firmalarının nitelikli çalışanları işten çıkarmak yerine düşük kapasitede çalıştırmayı tercih etmesi olduğu belirtildi.
CAZİP GÖRÜLMÜYOR
Araştırma kapsamında 12.037 çalışanla anket yapıldı ve 100’den fazla işverenle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirildi. Çalışmalar, inşaat sektörünün birçok kişi için cazip bir seçenek olmadığını gösteriyor. Bunun başlıca nedenleri arasında bedensel güç gerektirmesi, ağır çalışma koşulları, uzun mesai saatleri ve yüksek iş kazası riski yer alıyor.
MEMNUNİYETSİZLİĞİN ANA SEBEPLERİ GELİR VE İŞ AĞIRLIĞI
Raporda “Çalıştığınız işten genel olarak memnun musunuz?” sorusuna verilen en yaygın olumsuz yanıtlar arasında tarım ve inşaat sektörleri öne çıkıyor. İnşaat sektöründe işten memnuniyetsizliğin başlıca nedenleri; gelir düzensizliği ve işin zorluğudur.
“Aldığım ücret / maaş / yevmiye ile geçinemiyorum” diyenlerin oranı yüzde 54,2, “Ağır bir iş yapıyorum, sağlıkma zarar veriyor” diyenler ise yüzde 37,5. Çalışma saatlerinden memnun olmadığını belirtenlerin oranı ise yüzde 26,7’dir.
