Dijital dünyanın devlerinden biri olan Google, son zamanlarda ABD, Avrupa ve Birleşik Krallık’taki antitröst davalarının etkisiyle zor bir dönemden geçiyor. Virginia ve District of Columbia mahkemelerinin aldığı çarpıcı kararlar, Google’ın reklam teknolojileri ve arama motoru alanlarındaki tekelci uygulamalarını mercek altına alıyor. Bu gelişmeler, sadece Google’ın iş modelini değil, aynı zamanda teknoloji sektöründe rekabet hukukunun geleceğini de etkileyebilecek geniş bir potansiyele sahip. Uzman Av. Dr. Yavuz Selim Günay, bu davaların “dijital ekonomide yeni bir antitröst paradigmasının habercisi” olduğuna dikkat çekiyor. Bu süreç, teknoloji devlerine ne gibi uyarılar getiriyor? Avrupa ve Birleşik Krallık’taki düzenleyiciler bu gelişmelere nasıl yanıt verecek? Türkiye, bu küresel değişimlerde nerede konumlanacak?
GOOGLE’IN REKLAM TEKELİ YIKILIYOR MU?
17 Nisan 2025’te Virginia Doğu Bölge Mahkemesi, Google’ın yayıncı reklam sunucusu (DFP) ve reklam borsası (AdX) pazarlarındaki tekel gücünü kötüye kullandığına dair dikkat çekici bir karar verdi. Mahkeme hakimi Leonie Brinkema, Google’ın bağlama (tying) stratejileriyle rakiplerini piyasadan dışladığını ve bunun yayıncılar, rekabet ortamı ve açık web kullanıcıları için ciddi zararlar doğurduğunu ifade etti. Bu karar, Google Ad Manager’ın elden çıkarılması gibi köklü bir yapısal çözümün tartışılmasına sebep oldu. Günay, bu kararın ABD mahkemelerinin Big Tech karşısında bağımsız ve cesur bir tutum sergilediğinin bir göstergesi olduğunu belirtirken, küresel ölçekte emsal teşkil etme potansiyeline de dikkat çekiyor. Bu gelişmelerin, dijital reklam pazarında rekabeti yeniden tesis etmesi bekleniyor.
ARAMA MOTORU SAVAŞLARI
Virginia’daki karardan hemen sonra, 21 Nisan 2025’te District of Columbia’daki Google Search davası “ceza” aşamasına geçti. Bu dava, Google’ın Apple, Samsung, Mozilla gibi üreticilerle yaptığı varsayılan arama motoru anlaşmalarını ve kendi hizmetlerini rakiplere karşı avantajlı hale getirmesine yönelik stratejilerini inceleyecek. ABD Adalet Bakanlığı (DOJ), Google’ın bu anlaşmalar aracılığıyla rekabeti kısıtladığını öne sürerek üç noktada radikal taleplerde bulunmuş durumda:
Günay, bu davanın “dijital ekonomide antitröst uygulamalarının sınırlarını yeniden belirleme potansiyeline sahip” olduğunu belirtiyor. Eğer DOJ’nin talepleri mahkemeler tarafından kabul edilirse, Google’ın arama motoru ve tarayıcı ekosistemindeki hâkimiyetinin sarsılması mümkün hale gelebilir.
AVRUPA VE BİRLEŞİK KRALLIK’TAN GÜÇLÜ YANKILAR
ABD’deki kararlar, Avrupa’da da yankı buldu. Avrupa’daki rekabet hukukçuları, Virginia’daki kararın Avrupa Komisyonu’na Google’ın reklam teknolojileri alanındaki tekelci uygulamalarına yönelik daha sert adımlar atması konusunda ilham kaynağı olduğunu düşünüyor. Avukat Thomas Höppner, Komisyon’un 2023’te yayımladığı ön raporda “zorunlu varlık satışı” sinyali verdiğini hatırlatarak, ABD’deki kararın bu görüşe daha fazla meşruiyet kazandırdığını vurguladı. Höppner’a göre, Komisyon artık Google’ı belirli iş kollarını elden çıkarmaya zorlayacak cesur yapısal çözümleri gündeme alabilir.
Birleşik Krallık’ta
