Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 2021 yılında yayımladığı “Küresel Tütün Epidemisi Hakkındaki Yeni ve Yükselmekte Olan Ürünler” başlıklı raporunda, elektronik sigaraların sağlık üzerindeki olumsuz etkilerine vurgu yapmıştı. Raporda, bu cihazların tütünle benzer toksinler içerdiği ve akciğer sağlığına ciddi tehditler oluşturduğuna dikkat çekilmişti. 2024 yılında ise elektronik sigara ve vaping cihazları ile ilişkilendirilen Evali Sendromu, DSÖ tarafından bir salgın olarak tanımlandı ve toplum sağlığı üzerindeki zararları öne çıkarıldı. Rapor, elektronik sigara kullanımının solunum yetmezliği ve kalıcı akciğer hasarı gibi ciddi sağlık sorunlarına neden olabileceğini belirtmektedir.
EVALİ SENDROMU 2024 YILINDA DSÖ TARAFINDAN BİR SALGIN OLARAK TANIMLANDI
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Seha Akduman, “Evali, elektronik sigara veya vaping cihazlarına bağlı olarak gelişen akut akciğer hasarıdır. Bu durum, solunum yetmezliğine ve ciddi solunum sıkıntılarına yol açabilir. Daha önce sıkça dile getirilmemiş olsa da, 2024 yılında DSÖ tarafından bir salgın olarak ilan edilmiş ve dikkate alınması gereken bir tehdit haline gelmiştir” açıklamasında bulundu.
“SU BUHARINDA ERİYİK OLAN AĞIR METALLER AKCİĞERE DAHA FAZLA ZARAR VEREBİLİYOR”
Dr. Akduman, elektronik sigaraların daha az zararlı olduğu yönündeki algının yanlış olduğunu dile getirirken, “Elektronik sigara, tütün sigarasına kıyasla daha az zararlı olarak tanıtılmaktadır. Ancak benzer toksinler içerdiği unutulmamalıdır. Özellikle su buharında eriyen ağır metallerin akciğerlere daha fazla zarar verebileceği düşünülmektedir” şeklinde konuştu.
Akduman, Evali’nin belirtilerinin Covid-19 ve influenza gibi diğer hastalıklarla karıştırılabileceğini belirterek, “Evali hastalarında Covid-19 ve influenza’ya benzer semptomlar gözlemlenebilir. Tanı koyarken viral enfeksiyonların dışlanması büyük önem taşımaktadır. Viral veya bakteriyel enfeksiyon olmadığının tespit edilmesinden sonra, hastanın elektronik sigara kullanım geçmişi incelenerek tanı konulabilir” ifadelerini kullandı.
“TEDAVİDE KORTİZON KULLANIMI ETKİLİ”
Evali tedavisinde solunum yetmezliği için destekleyici tedavi yöntemlerinin kullanıldığını belirten Dr. Akduman, “Evali’de inflamasyonu kontrol altına almak için kortizon tedavisi etkili bir yöntem olarak uygulanmaktadır. Bunun yanı sıra diğer solunum yetmezliği tedavi yöntemleri de devreye girmektedir” bilgilerini aktardı.
“ELEKTRONİK SİGARA KALICI HASARA NEDEN OLABİLİR”
Elektronik sigaranın uzun vadeli etkilerine yönelik değerlendirmelerde bulunan Dr. Akduman, “Elektronik sigara kullanımına bağlı gelişen Evali Sendromu, akciğerlerde fibrozis (sertleşme) gibi kalıcı hasarlara yol açabilmektedir. İlk olarak 2003 yılında ruhsatlandırılan elektronik sigara, Evali Sendromu ise 2019 yılında tanımlanmıştır. Bu hastalığın görülme sıklığı her geçen yıl artmakta olup, bu durum gelecekte gençler arasında daha ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Elektronik sigara, masum bir alternatif değildir; bazı toksinlerin zarar verme potansiyeli daha yüksektir” şeklinde uyarıda bulundu.
