Doç. Dr. Koca, okullarda öğrenciler arasında meydana gelen akran zorbalığının, hem zorbalık yapan hem de bu durumdan etkilenen çocuklar için büyük psikolojik sorunlara yol açabileceğini ifade etti.
Zorbalığın, sözel, duygusal, psikolojik ve fiziksel saldırganlık gibi çeşitli alt türleri bulunduğunu belirten Koca, çocukların bu tür davranışların farkında olmadan hareket ettiklerini aktardı.
Koca, okullardaki zorbalık davranışlarının artış gösterdiğine dikkat çekerek, “Milli Eğitim Bakanlığının 2022-2023 yıllarında gerçekleştirdiği analizlerde, okullardaki zorbalık oranının yüzde 30-35 civarında olduğunu, dünya genelinde ise Türkiye’nin biraz üzerindeki ortalamalarda bulunduğunu söyleyebiliriz.” şeklinde konuştu.
“İLK VE ORTAOKULDA DAHA FAZLA FİZİKSEL VE SÖZEL ZORBALIK GÖRÜLÜYOR”
Dünya genelinde her üç çocuktan birinin zorbalığa uğradığını dile getiren Koca, “Hemcinslerine hem de karşı cinse yönelik fiziksel ve sözel zorbalıkta ciddi bir artış yaşanıyor. İstatistikler incelendiğinde 2014 ve 2015 yıllarında Türkiye’nin bu konuda dünya ortalamasının altında olduğu, ancak günümüzde dünya sıralamasının üzerinde olduğunu gözlemliyoruz. Özellikle ilk ve ortaokul döneminde fiziksel ve sözel zorbalıklar daha fazla görülüyor. Ne yazık ki yaş ilerledikçe, literatürde zorba davranışların azalması beklenirken, Türkiye’de bu davranış türlerinin biçiminin değişerek siber ve ilişkisel zorbalığın artış gösterdiğini söyleyebilirim.” dedi.
Doç. Dr. Koca, pandemi döneminde lise öğrencilerinde teknoloji, internet ve sosyal medya kullanımının arttığını belirterek, ailelerin çocukları üzerindeki etkisinin önemli bir faktör olduğunu vurguladı.
Koca, okullarda özellikle önleyici müdahale programlarının yaygın bir biçimde uygulanması gerektiğini belirtti. “Bu sorunun yaygınlaşmaması, okula ve çevreye sirayet etmemesi son derece önemlidir. Bu nedenle müdahale programlarının Türkiye’ye entegre edilmesi gerekiyor. Bunu başarmak için TÜBİTAK, Avrupa Birliği gibi kuruluşlarla gerekli kaynakların sağlanarak, üniversitelerle işbirliği içerisinde öğretmenlere eğitim verilmesi önemli bir adım olacaktır.” ifadelerini kullandı.
Koca, müdahale programlarının okul öncesi dönemde çocukların yaşamına dahil edilmesi gerektiğini vurgulayarak, akran zorbalığı ilgisiz bırakıldığında, duygusal durum bozukluklarından daha ciddi sorunlara yol açabileceğine dikkat çekti.
“ÇOCUKLARIN PSİKOLOJİK İHTİYAÇLARI EN ÖNEMLİ PRIORİTE”
Ayrı yaşayan ebeveynler ve tek ebeveynli aile yapılarının akranlar arasında olumsuz etkilere yol açabileceğini dile getiren Doç. Dr. Koca, “Çocuklara sınırlarını belirleyip, bu sınırlar çerçevesinde seçme özgürlüğü tanımalıyız. Anne baba olmak, sadece çocuğun fiziksel ihtiyaçlarını karşılamak değil, aynı zamanda en büyük ihtiyaçları olan psikolojik gereksinimlerini de karşılamaktır. Bu ihtiyaçlar karşılanmadığında, ileride problemli bireylerin yetişebileceği ve bu sorunun kök ailelere yansıyabileceği dikkate alınmalıdır.” şeklinde konuştu.
