2008 yılı Ekim ayından önce SSK’lı (4/a) olarak çalışmaya başlayan bireylerin engelli vergi indiriminden yararlanarak emekli olmaları uygulaması, 15 Ocak 2025 tarihinde yürürlüğe giren yeni bir kanun ile sonlandırıldı. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), bu düzenlemeye ilişkin bir genelge yayımlayarak söz konusu değişiklikle ilgili bilgilere açıklık getirdi.
Genelgenin içeriğine girmeden önce, genel bilgilerle başlayalım. 2008 yılı Ekim ayından önce çalışmaya başlamış olan engelli SSK’lılar, şu ana kadar Maliye Bakanlığı’nın sağlık kurullarından aldıkları sağlık raporları aracılığıyla, belirlenen engellilik oranı üzerinden vergi indiriminden faydalanabiliyorlardı. Belirlenen prim günü ve sigortalılık şartlarını sağlarlarsa, yaş koşuluna bakılmaksızın emekli olabiliyorlardı. Vergi indirimine esas olan rapordaki engellilik oranı tespitinde ise, kişinin birden fazla hastalığından kaynaklanan engellilik oranları dikkate alınıyordu.
15 Ocak 2025 tarihli yeni kanuna göre, 2008 yılı Ekim ayından önce çalışmaya başlayan SSK’lıların engellilik oranları artık SGK sağlık kurullarınca düzenlenecek raporlarla belirlenecek. Bu raporlarda yalnızca, çalışma gücünde en fazla kayba yol açan hastalık göz önünde bulundurulacak.
Önceki uygulamada, 2008 yılı Ekim ayından önce çalışmaya başlamış olan SSK’lılar, engellilik oranlarına göre emekli olabiliyorlardı. Ancak, bu uygulama artık geçerliliğini yitirmiştir. Gelecek dönemde, SGK sağlık kurullarınca belirlenen çalışma gücü kayıp oranlarına göre emeklilik işlemleri gerçekleştirilecektir. Çalışma gücü kayıp oranı yüzde 40 ila 49 olan bireylerin 18 yıl sigortalılık süresi ve 4100 prim günü, yüzde 50 ila 59 olanların 16 yıl sigortalılık süresi ve 3700 prim günü, yüzde 60 ve üzeri oran olanların ise hala 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim gününü tamamlamaları gerekecektir, yaş koşuluna bakılmaksızın emekli olmaları için.
VERGİ İNDİRİMİYLE EMEKLİ OLANLARDAN KİMLER KONTROL MUAYENESİNE TABİ OLACAK?
Vergi indirimi raporuna dayanarak daha önce emekli olanlar için kontrol muayeneleri söz konusu olacaktır. Kontrol muayene tarihi gelen bireyler, SGK sağlık kurullarından yeni bir rapor alacaklardır.
Süresiz rapor olanların kontrol muayenesine tabi tutulması gerekmeyecek; fakat raporların gerçeği yansıtmadığına dair herhangi bir şikayet veya ihbar alınması durumunda, engel oranıyla ilgili karşılaşılan belirsizlikler ya da denetim elemanlarının incelemeleri neticesinde gerekli görülen kişiler kontrol muayenesine yönlendirilecektir.
Kontrol muayeneleri SGK sağlık kurullarınca gerçekleştirilecek ve vergi indirimi raporunun alınması sırasında uygulanan kurallar doğrultusunda yapılacaktır. Çalışma gücü kayıp oranı yerine engellilik oranı esas alınacaktır.
Kontrol muayenesinde engellilik oranı yüzde 40’ın üzerinde olanlar, emekli aylıklarını almaya devam edeceklerdir. Ancak, kontrol muayenesinde engellilik oranı yüzde 40’ın altında veya yeni engellilik derecesine göre emeklilik koşullarını sağlayamayan kişilerin emekli aylıkları kesilecektir.
Emekli aylığı kesilenler, SGK ya da doğrudan il sağlık müdürlüğüne itiraz edebilecekler. Bu başvuru sonrasında il sağlık müdürlüğü aracılığıyla hakem hastaneye sevk edilerek, hakem hastanenin düzenleyeceği rapora göre işlemler yapılacaktır.
Kontrol muayenesine tabi tutulması gereken bireylere, bilgilendirme yazısı gönderilecektir. Bu bilgilend
