AA muhabirinin Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) verileri üzerinden yaptığı analize göre, 2023 yılı boyunca doğalgaz santrallerine yapılan ödemelerin toplamı 8,09 milyar lira olarak kaydedilirken, yerli kömür santrallerine 4,53 milyar lira, ithal ve yerli doğalgaz santrallerine 218 milyon lira, ithal ve yerli kömür santrallerine ise 157 milyon lira ayrıldığı belirtildi.
Ülke genelinde bu yıl yaklaşık 4 milyar lira ödeme yapılırken, geçen yıl bu rakamın yüzde 225 artarak 13 milyar liraya ulaştığı ifade edildi. Böylece kapasite mekanizması destekleri bu dönemde üç katına çıkmış oldu.
Kapasite mekanizması destekleri, enerji güvenliğine katkı sağlıyor
Elektrik Üreticileri Derneği (EÜD) Yönetim Kurulu Başkanı Cem Aşık, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kapasite mekanizması desteklerinin santrallerin sürdürülebilir bir biçimde faaliyet göstermelerine yardımcı olduğunu ve enerji arz güvenliğini güçlendirdiğini dile getirdi.
Aşık, enerji sektörünün iklim değişikliği ile mücadele amacı doğrultusunda ciddi bir dönüşüm sürecinden geçtiğini vurgulayarak, son 20 yılda yenilenebilir enerji kaynaklarına yapılan yatırımların hız kazandığını ifade etti.
Türkiye’nin 116 gigavatı aşan kurulu gücünün yaklaşık yüzde 59’unun yenilenebilir enerji kaynaklarından oluştuğunu belirten Aşık, “Bu kaynaklar, 2024 itibariyle elektrik üretiminin yüzde 47’sini, neredeyse yarısını karşılamayı öngörüyor. Ancak yenilenebilir enerji yatırımlarında esas artışın gelecekte gerçekleşmesini bekliyoruz. Bakanlığımız, 2035 yılına kadar rüzgar ve güneş santrallerinin toplam kapasitesini 120 gigavata ulaştırmayı hedefliyor.” şeklinde konuştu.
Öte yandan, artan yenilenebilir enerji santrallerinin şebekeye entegrasyonunda bazı teknik zorlukların bulunduğunu dile getiren Aşık, bu konuda hakim olan sorunların arasında, güneş ve rüzgar gibi kaynakların her an erişilebilir olmaması ve çevresel faktörlerden kaynaklanan üretim dalgalanmaları gibi durumların yer aldığını aktardı. Ayrıca, sistem ataletinin azalmasının da dikkate alınması gerektiğini kaydetti.
Aşık, dijitalleşmenin yaygınlaşması, akıllı şebekeler, talep tarafı katılımı, mikro dengeleme ve depolama gibi yenilikçi teknolojilerin bu sorunlara yardımcı olabileceğini fakat mevcut durumda bu teknolojilerin kendi başlarına yeterli ve uygun maliyetli olmadığını belirtti.
Bu nedenle, yenilenebilir enerji santrallerinin şebekeye daha etkin bir şekilde entegre olabilmesi için esnek üretim kapasitesine sahip doğalgaz ve barajlı hidroelektrik santrallerinin yanı sıra baz yük sağlayan kömür santrallerinin de kritik bir öneme sahip olduğunu ifade eden Aşık, “Bu santraller olmadan yenilenebilir kaynakları tek başına güvenilir bir şekilde sisteme entegre etmek mümkün değildir.” dedi.
Mekanizmanın yıllar içinde bazı değişikliklere uğradığını, ancak temel amacının piyasa fiyatlarının santral maliyetlerinin altında kaldığında aradaki açığı kapatmak olduğunu belirten Aşık, “Kapasite mekanizması destekleri, enerji arz güvenliği açısından kritik rol üstlenen santrallerin sürdürülebilir şekilde faaliyet göstermesini sağlıyor.” diye konuştu.
* Haberin görseli Shutterstock’tan servis edilmiştir.
