Borsa İstanbul’da Temmuz 2024’te başlayan düşüş, Kasım ayından sonra bir yükseliş trendine girmişti. Bu tarihte, endeksin yeniden yükseleceği yönünde tahminler yapılıyordu. Ancak, Aralık 2024’ün başından bu yana endeks, yaklaşık 9 bin 500 ile 10 bin 200 seviyeleri arasında bir sıkışıklık yaşadı. Teknik analistler, bu dar bantta her iki yönlü bir kırılmanın gerçekleşmesi durumunda piyasalarda sert hareketlerin olabileceği öngörüsünde bulunuyor. Sıkışmanın temel sebebi, ekonomi yönetiminin enflasyonu düşürmek amacıyla uyguladığı faiz artırımları olarak öne çıkıyor. Bileşik getirisi yüzde 60’a ulaşan para piyasası fonları ve yüzde 50 civarındaki mevduat hesapları cazibesini koruyor. Borsada elde edilen yüzde 5-10 gibi getiriler, yatırımcıları gelirlerini alarak yüksek faizli fonlara yönelmeye teşvik ediyor. Bu durum, düşüş dönemlerinde alım yapıp ardından yüksek faizle dinlenmeyi tercih eden bir kitle oluşturmuş durumda.
Ocak ayı enflasyon rakamlarında görülen dalgalanmalar, bu süreçteki inancı zayıflatırken borsa yatırımcılarının ilgisini de azalttı. Endeksin durağan kalmasının diğer bir nedeni, kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s’in not artışını gerçekleştirmemesi oldu. Yatırımcılar, Fitch’in bir artış beklemediği durumuna rağmen, Moody’s’in notunu yükselteceğine dair umut içindeydi. Bu beklentinin gerçekleşmemesi, bazı pozisyonların kapatılmasına neden oldu. Yüksek faiz oranları, kredili hisse alımlarını da azaltmış durumda. Yükseliş dönemlerinde bu tür yatırımlar yapan yatırımcılar, her seferinde kayıplar yaşayarak sıkıntı yaşıyor. Bu piyasa dinamiklerini izleyen algoritmik işlem yapan yapay zeka yazılımları da önemli bir rol oynamakta.
Sıkışmanın bir diğer boyutu yabancı yatırımcılar. Yüksek tahvil faizlerinden faydalanan yabancı yatırımcıların borsa ile ilgisinin artacağı düşünülse de, bu beklentiler gerçekleşmediğinde yerli yatırımcılar da borsa piyasasından uzaklaşmakta. Yurtdışında ise Donald Trump’ın politikaları nedeniyle belirsizliklerin arttığı gözlemleniyor. Gümrük duvarlarının yükselmesiyle ABD’de enflasyonun artma riskinin oluşması, doları güçlendirirken ABD tahvil faizlerinin de yükselmesine yol açıyor. Bu durum, borsa üzerinde ciddi satış baskısı yaratıyor. Borsanın yükselişi için hayati önemdeki iki faktörden biri olan yabancı yatırımcı ilgisi zayıflarken, diğer faktör olan iç piyasada enflasyon ve faizdeki düşüş beklentisi de sarsılmış durumda.
KARLARIN ARTMAMASI YATIRIMCIYI TUTUYOR
Öte yandan, yüksek faizlerin maliyetleri artırması ve enflasyon muhasebesinin şirket kârları üzerindeki olumsuz etkileri, hisse senetlerine yönelik yatırımları olumsuz yönde etkiliyor. Uzmanlar, her şeyin yolunda gitmesi durumunda özellikle sanayi şirketlerinde yılın ikinci yarısında kâr artışlarının gözlemlenebileceğini vurguluyor. Ancak uluslararası siyasi ve ekonomik gelişmelerin sürekli değişkenlik göstermesi, beklentileri riskli bir hale getiriyor.
HİÇ Mİ UMUT YOK?
Peki, borsanın karşılaştığı bu sıkışıklığı aşması için bir umut var mı? Elbette mevcut. Öncelikle Ocak ayında enflasyon rakamlarının yüksek çıkması beklenirken, Şubat ve Mart aylarında düşüş yaşanması oldukça önemli. Ocak ayında okul ve hastane fiyatlarının yeniden belirlenmesi, asgari ücret artışından etkilenen lokanta ve oteller gibi mevsimsel unsurlar etkili oldu. Ayrıca, konutta yüzde 25 olan sınırın kalkmasının etkisi de azalmaya devam ediyor. Bu durum, Şubat ve Mart aylarında düşük enflasyon gelme ihtimalini
