Diyarbakır‘ın Dicle ilçesine bağlı Körmik Mahallesi’nde, bir vatandaş evinde büyük bir pitos (eski bir saklama kabı) bulduğunu müze yetkililerine bildirdi. Müze ekipleri, gerekli hazırlıkları tamamladıktan sonra devasa pitosu zarar görmeden evden alarak Diyarbakır Müzesi’ne götürdü.
MÜDÜRLÜĞE TELEFON İLE HABER VERDİ
Diyarbakır Müzesi Müdürü Müjdat Gizligöl, birkaç hafta önce kendilerine bir telefon geldiğini ve vatandaşın Dicle ilçesi Körmik Mahallesi’nde yaşadığını, ayrıca evinde tarihi bir eserin bulunduğunu aktardığını belirtti. Gizligöl, “Hemen geçen hafta alana giderek gerekli incelemeleri yaptık. Gerçekten de evinde büyük bir pitos olduğunu gördük. Vatandaş, eşini kaybettiğini, yalnız yaşadığını ve bu tarihi eseri koruyamayacağını ifade ettiği için taşımayla ilgili hazırlıklara başladık. Bunun için boyutlarına uygun bir ahşap sandık yaptık. Daha sonra bugün alana giderek, Körmik Mahallesi’ndeki evinden pitosu kepçe yardımıyla zarar vermeden aracımıza yükleyip Diyarbakır Müzesi’ne getirdik” şeklinde konuştu.
“DÖNEMİN SİLOSU OLARAK KULLANILMIŞ”
Pitosun müze bahçesinde sergileneceğini belirten Gizligöl, “Pitos oldukça büyük. Yaklaşık 3 metre çapında ve 1 metre yüksekliğinde. Yüksek ihtimalle kendi döneminde bahçede, yani tarlada ekinlerin saklanması amacıyla kullanılıyordu. Tarımcılar, gelecek yılın mahsulünü veya tohumlukları bu pitosun içine koyar, yılsonuna kadar muhafaza ederlerdi. Böylece tohumları tekrar toprağa ekerlerdi. Yani bu pitos, adeta dönemin silosu olarak işlev görmüştü. Bu tür saklama kapları, Neolitik dönemden itibaren, özellikle Tunç ve Demir çağlarında yaygın şekilde kullanılmıştır. Bazı medeniyetler pitosları mezar olarak da kullanmış olsa da, bizim pitosumuz mezar özelliği taşımamaktadır. Bu pitos tamamen tahıl ve tohumları saklamak amacıyla yapılmıştır” diye ekledi.
“BU KAPLAR 8 BİN YILDIR VAR”
Gizligöl, bu tür saklama kaplarının 1970’lere ve 1980’lere kadar köylerde kullanıldığını, son 30-40 yılda ise tamamen terk edildiğini ifade etti. “Yaklaşık 8 bin yıldır var olan bu saklama kapları, özellikle Tunç ve Demir çağlarında tarlalarda, bahçelerde veya evlerin mahzenlerinde kullanılmıştır. Bilimsel çalışmalarımız tamamlandıktan sonra, pitos müzenin bahçesinde sergilenecektir. Dicle Körmük Mahallesi’ndeki vatandaşımıza, kültür varlıklarına gösterdiği hassasiyet nedeniyle teşekkür ediyoruz. Diyarbakır’daki diğer vatandaşları da, zarar görebilecek nitelikteki tarihi eserleri müze yetkililerine bildirmeleri konusunda dikkatli olmaya davet ediyoruz” şeklinde konuştu.
