Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, “Uluslararası hukukun hiçe sayılması, artan jeopolitik bölünmelerle birleştiğinde bedelini insanlık ödüyor” ifadesini kullandı.
BM Genel Sekreteri Guterres, Pakistan’ın ev sahipliğinde düzenlenen “Uluslararası Barış ve Güvenliğin Korunması: Diplomasi, Diyalog ve Uzlaşmanın Teşviki” konulu açık oturumda önemli açıklamalarda bulundu. Guterres, barışın sağlanması için diplomasinin, çok taraflılığın ve BM Şartı’nın temel ilkelerine yeniden önem verilmesi gerektiğini vurguladı. “Barış bir tercihtir. Dünya, Güvenlik Konseyi’nden bu tercihi yapmasına yardımcı olmasını bekliyor” dedi.
Genel Sekreter, BM Şartı’nın 2. bölümündeki 3. madde ve 6. bölümün uluslararası uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözümüne vurgu yaptığını belirtti. Guterres, “Şart, müzakere, arabuluculuk ve tahkim gibi yöntemlerle çatışmaların çözümünü öngörüyor. Bu ilkelere yeniden bağlılık göstermeliyiz” dedi. Ayrıca, BM Gelecek Paktı’nın önleyici diplomasiye öncelik verilmesini desteklediğini hatırlattı.
Guterres, uluslararası hukukun dünya genelinde sadece ihlal edilmediğini, aynı zamanda giderek daha fazla göz ardı edildiğini ifade etti. “Hukukun hiçe sayılması, artan jeopolitik bölünmelerle birleştiğinde, bedelini insanlık ödüyor. Gazze’de yaşananlar bunun en acı örneğidir. İnsan hayatları, parçalanmış topluluklar ve kaybedilen geleceklerle ölçülecek kadar ağırdır. Gazze’deki korkunç manzaraya bakmamız yeterlidir. Son zamanlarda eşi benzeri görülmemiş bir ölüm ve yıkım yaşanıyor. Yetersiz beslenme hızla artıyor. Açlık her kapıyı çalıyor ve insani ilkeler üzerine inşa edilmiş insani yardım sisteminin son nefesini verdiğini görüyoruz” şeklinde konuştu.
Guterres, BM Güvenlik Konseyi’nin işleyişine de değinerek, “Konsey, 80 yıl önceki dünyayı değil, bugünkü dünyayı temsil etmeli” dedi. Konsey’in daimi üyeleri arasındaki bölünmelere dikkat çeken Guterres, “Soğuk Savaş’ın en karanlık günlerinde dahi Konsey ortak çözümler üretebildiyse, bugün de bunu başarmalıyız” ifadelerini kullandı. Ayrıca, Konsey’in daha kapsayıcı, şeffaf ve sorumluluk sahibi hale getirilmesi çağrısında bulundu.
Dünya genelindeki artan krizlere de dikkat çeken Guterres, Gazze, Ukrayna, Sahel, Sudan, Haiti ve Myanmar’da şiddetin tırmandığını, açlık ve yerinden edilmenin rekor seviyelere ulaştığını belirtti. Terör, şiddet içeren radikalizm ve sınır ötesi suçların küresel güvenliğe yönelik tehditleri artırdığını ifade etti.
Çatışmaların ortasında başarı örneklerine de dikkat çeken Guterres, Karadeniz Tahıl Girişimi, Sevilla Finans Konferansı, Nice Okyanus Zirvesi, Biyolojik Çeşitlilik ve Siber Suçlar Anlaşmaları ile Gelecek Paktı’nı örnek gösterdi. Bu örneklerin çok taraflı yapının hala etkili olabileceğini kanıtladığını vurguladı.
Guterres, devletlerin BM Şartı, insan hakları ve insancıl hukuk konusundaki yükümlülüklerini yerine getirmeleri gerektiğini belirterek, “Gelecek Paktı, egemenlik, toprak bütünlüğü ve siyasi bağımsızlığa saygı temelinde, diyalog ve diplomasiye öncelik verilmesini savunuyor” dedi.
Son olarak, uluslararası toplumun diplomasiye olan inancını koruması gerektiğini ifade eden Guterres, “Diplomasi her zaman çatışmayı önleyememiş olabilir. Ancak hala onu durdurma gücüne sahiptir. Şimdi, bu güce yeniden sahip çıkma zamanıdır” diye konuştu. – NEW YORK
