Svalbard takımadalarının statüsünü belirleyen Spitsbergen Anlaşması’nın yürürlüğe girmesi, geçtiğimiz cuma günü Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile gerçekleşti. Bu karar, Türk vatandaşlarına takımadalar üzerinde mülk edinme, oturma ve bilimsel araştırma yapma hakkı tanıdı.
Türk vatandaşları, Svalbard takımadalarının kara suları, fiyortları ve limanlarına giriş yapabilecek, adalarda ikamet edecek ve bölgede balıkçılık, avlanma, denizcilik, endüstriyel faaliyetler, madencilik ve ticaret yapma imkanlarına sahip olacak.
Bu kararın, Türkiye’nin son dönemlerde kutup bölgelerinde gerçekleştirdiği bilimsel çalışmalara önemli katkılar sağlaması bekleniyor.
Türkiye, son yıllarda Arktik bölgesine yönelik bilim seferleri düzenlemekte. TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi tarafından gerçekleştirilen son araştırma seferi, Norveç’in münhasır ekonomik bölgesi ile Svalbard Adaları’nın karasularında 25 Temmuz 2024 tarihinde sona erdi.
New Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle, Türk vatandaşlarının oturum ve ticari faaliyetler için bölgeye olan ilgisinin artması muhtemel görünüyor.
Takımadalar, 1596 yılında keşfedilmiş ve neredeyse tamamen buzla kaplı bir bölgedir. 1925 yılında Norveç’e adalar üzerindeki haklar tanınmıştı. Dünyanın en kuzeyindeki idari merkez olarak bilinen bu alan, 40’a yakın ülkeye yerleşim kurma hakkı vermekte. Egemen devletler arasında Türkiye de yer almakta ve anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle Türk vatandaşları bu bölgede oturum hakkı kazanmış oldu. Daha önce bu hak, yalnızca Rusya ve Norveç tarafından kullanılmaktaydı.
Paris’te 9 Şubat 1920 tarihinde imzalanan anlaşma, 1925 yılından bu yana yürürlükte kalmakta olup, Norveç’in adalar üzerindeki egemenliğini tanırken, diğer taraf ülkelerin vatandaşlarına da Svalbard takımadalarında mülk edinme, ikamet etme, balıkçılık, madencilik ve bilimsel araştırma yapma gibi haklar tanımaktadır.
SVALBARD NEREDE?
Svalbard, Arktik Okyanusu’nda yer alan bir bölgedir. Adalarda yaklaşık 2 bin 600 kişi yaşamaktadır ve bu toprakların yüzde 60’ı buzullarla kaplıdır.
Burada yazlar oldukça kısa, soğuk ve kurak; kışlar ise uzun, sert soğuk, karlı ve rüzgarlı geçmektedir. Yıl boyunca sıcaklık genellikle -11°C ile 8°C arasında değişiklik göstermekte ve çok nadiren -28°C gibi düşük sıcaklıklar kaydedilmektedir.
Norveç’in resmi internet sitesinde, bu bölgeye gitmek için çoklu vize almanın gerekliliği vurgulanmakta. Şu bilgi yer almakta:
“Vizenize başvururken 2 veya daha fazla giriş için başvurmanız önemlidir. Svalbard, Norveç’in bir parçası olmasına rağmen Schengen bölgesinin bir parçası değildir. Schengen bölgesine girmek için vizeye ihtiyacınız varsa, Svalbard ziyaretinizi tamamladıktan sonra Norveç’e/Schengen bölgesine geri dönmek için de aynı vizeye sahip olmalısınız.”
OTURUM İÇİN HANGİ BELGELERE GEREK VAR?
Norveç resmi makamlarından alınan bilgilere göre, Svalbard’a seyahat etmek için Schengen vizesi gerekmemektedir. Ancak, iş bulmak ve oturum için konut ayarlamak zor olabilir. Bu nedenle, seyahat öncesinde iş ve konut bulmaları önerilmektedir. Oturum koşulları hakkında şu bilgiler verilmiştir:
– Yabancıların Svalbard’a gitmek için Norveç yetkililerinden vize veya çalışma ve ot
