GÜNEYDOĞU Avrupa’da iş birliklerinin artışı ve bölgesel kalkınma hedefleri doğrultusunda Yunanistan‘ın Selanik şehrinde 5. kez düzenlenen Metropolitan Summit başladı. Zirvede, eski AB Bakanı ve Başmüzakereci Dr. Egemen Bağış, ‘Türkiye ve AB: Stratejik Ortaklığın Değerlendirilmesi’ başlıklı oturumda ana konuşmacı olarak yer aldı. Bağış, Türkiye’nin Avrupa için taşıdığı önemi vurgulayarak, “Türkiye’yi dışlamak, Avrupa’nın savunma yapısını zayıflatmakta ve kendi özerkliğini tehdit etmektedir. Türkiye, çoğu zaman Avrupa’nın ilk savunma hattı olmuştur. Bir gün yine Avrupa’nın imdadına yetişmemiz gerekebilir. Türkiye sadece Avrupa’nın komşusu değil, Avrupa’nın kendisi ve geleceğidir” şeklinde konuştu.
Selanik Metropolitan Summit, eski İsrail Başbakanı Ehud Olmert, eski Yunanistan Başbakanı Alexis Tsipras gibi önemli isimlerin katılımıyla gerçekleştirildi. Zirvenin açılışını ise eski İngiltere Başbakanı Boris Johnson yaptı. 47 ülkeden 500’den fazla diplomat, bürokrat ve gazeteci etkinliğe katıldı.
‘ATATÜRK VİZYONER BİR LİDER’
Konuşmasında zirvenin önemine değinen Bağış, “Selanik’te bu seçkin topluluğa hitap etmek benim için özel bir anlam taşıyor. Medeniyetlerin kesişim noktası olan bu tarihi şehir, yüzyıllardır farklı kültürlerin, inançların ve fikirlerin buluşma yeri olmuştur. Aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün doğum yeridir. Vizyoner bir lider olarak Atatürk, ulusumuzu modernleşme ilkelerine bağlamış ve Batı ile daha yakınlaştırmayı hedeflemiştir. Türkiye’nin Avrupa kurumlarıyla etkileşimi, yalnızca güncel bir hedef değil, Cumhuriyetimizin temeline yerleşmiş bir vizyonun devamıdır” ifadelerini kullandı.
DİMİTRİS’E TEŞEKKÜR
Bağış, “Burada bulunmama vesile olan değerli dostum Dimitris Avramopoulos’a teşekkür etmek istiyorum. Dostluğumuz neredeyse otuz yıldır devam ediyor ve bu dostluk, kendisinin Atina Büyükşehir Belediye Başkanı, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın ise İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olduğu dönemde güçlenmiştir. Bu karşılıklı saygıya dayanan ilişkiler, zor zamanlarda bile uluslarımız arasında barışın güvencesi olmuştur. Ayrıca Selanik’in eski Belediye Başkanı Yiannis Boutaris’i de anmak isterim. O da vizyon sahibi bir liderdi. İstanbul’da düzenlediği bir akşam yemeğinde bana, ‘Egemen, Yunanistan AB içinde olduğu için birçok ülkeyle ortağız. Ancak siz Türklerle biz kuzen gibiyiz. Kültürlerimiz dil ve din dışında çok benziyor. Birlik içindeki birçok ülkeden daha fazla ortak yönümüz var. Bu yüzden Türkiye’nin katılmasını istiyoruz’ demişti. Ruhu şad olsun” dedi.
Bağış, “Bugün Avrupa, önemli bir dönüm noktasındadır. Geçmişte kesin gözüken ekonomik ve siyasi yaklaşımlar artık geçerliliğini yitirmiştir. Üç büyük olay, dünyamızı yeniden şekillendirmiştir; Ukrayna’daki savaş, Gazze’deki trajik olaylar ve Suriye’deki rejim değişikliği. Her biri, AB’nin dışarıya etkisini ve iç birliğini koruma yeteneğini test etmiştir. Ukrayna’daki savaş, Avrupa’nın Rus enerjisine olan bağımlılığını gözler önüne sermiştir. COVID-19 pandemisi ise tedarik zincirlerindeki kırılganlıkları açığa çıkarmıştır. Gazze’deki olaylar, dış politikadaki bölünmelerin derin ahlaki zayıflıklarını açığa çıkarmakta, Suriye’deki durum ise mülteci akınları ve güvenlik sorunları yaratmaya devam etmektedir” diye ekledi.
‘AVRUPA, DIŞARIDA BÖLÜNMÜŞ OLMAYI GÖZE ALAMAZ’
Bağış, “Bu krizler birlikte değerlendirildiğinde, Avrupa güvenliğine dair yenilenmiş bir vizyonun aciliyetini ortaya koymaktadır. Bu vizyon, AB ile AB dışındaki müttefikler arasındaki boşluğu kapatmalı ve Avrupa’nın transatlantik ittifaktaki yerini yeniden belirlemelidir. Avrupa, kendi içinde belirsizlik yaşarken dışarıda bölünmüş olmayı göze alamaz. Ancak AB’nin uyum sağlamaya başladığını da belirtmek gerekir. Stratejik Pusula (2022), 2030’a kadar bir savunma yol haritası çizmektedir. Rekabetçilik Pusulası (2025) Avrupa’nın ekonomisini ve direncini güçlendirmeye yönelik adımlar atmaktadır. REPowerEU, 2030’a kadar Rus fosil yakıtlarına bağımlılığı sona erdirmeyi hedeflemekte, Avrupa Çip Yasası ise yarı iletken bağımsızlığını artırmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, ReArm Europe Planı ve Savunma Hazırlığı 2030 Beyaz Kitabı, Avrupa savunma sanayisini dönüştürmeyi hedeflemektedir” dedi.
‘SAVUNMA SANAYİMİZ GÜÇLÜ VE YENİLİKÇİDİR’
Savunma, direnç ve rekabetçiliğin Avrupa’nın geleceğinde belirleyici olduğunu söyleyen Bağış, “Stratejik özerklik bir slogan değil, bir hayatta kalma stratejisidir. Ancak bu durum, AB’nin Türkiye olmadan gerçekten stratejik özerkliğe ulaşabilir mi sorusunu gündeme getiriyor. Türkiye, AB’nin güvenlik alanında güçlü bir aktör olma hedefini memnuniyetle karşılamaktadır. Biz katkı sağlamaya hazırız; yalnızca bir komşu olarak değil, bir NATO müttefiki, stratejik ortak ve bir aday ülke olarak. Savunma sanayimiz güçlü ve yenilikçidir. NATO’nun ikinci büyük ordusuna sahip olan Türkiye, 2025’te dünyada 9. sırada yer almaktadır. Geçen yıl 7 milyar doları aşan savunma ihracatı gerçekleştirmiştir. Dünyada yeni nesil savaş uçağı üretebilen beş ülkeden biriyiz. Altay tankı, MİLGEM fırkateynleri, Anka ve TB2 insansız hava araçları gibi çeşitli platformlarla Türkiye, yalnızca kendi ulusal varlıklarıyla kalmayıp potansiyel Avrupa varlıkları da sunmaktadır. Bu nedenle Türkiye’nin Avrupa için Güvenlik Eylemi’ne (SAFE) katılımı opsiyonel değil, zorunludur” şeklinde konuştu.
Bağış, “Ne yazık ki bazı üye devletler bu tür iş birliklerini engellemeye devam ediyor. Bu yalnızca dar görüşlülük değil, aynı zamanda Avrupa’nın güvenlik çıkarlarına zarar vermektedir. Savunma iş birliği, liyakat ve ortak çıkara dayalı olmalıdır. Türkiye’yi dışlamak, Avrupa’nın savunma ekosistemini zayıflatmakta ve kendi özerkliğini tehlikeye atmaktadır. Tarih göstermektedir ki Türkiye, çoğu zaman Avrupa’nın ilk savunma hattı olmuştur. Geçmişte olduğu gibi bir gün yine ansızın Avrupa’nın yardımına koşmamız gerekebilir” dedi.
‘TÜRKİYE’Yİ DIŞLAYAN BİR AVRUPA, KENDİ GÜVENLİĞİNİ VE GELECEĞİNİ DIŞLAMAKTADIR’
Ortaklığın güvenlikle sınırlı olduğuna işaret eden Bağış, “Türkiye, AB’nin beşinci en büyük ticaret ortağıdır ve AB, Türkiye’nin en büyük ticaret ortağı olmaya devam etmektedir. Biz, tedarik zincirlerini güvence altına alır, kritik endüstrileri güçlendirir ve Avrupa için hayati bir enerji koridoru oluştururuz. Türkiye, ticaret, ulaşım, enerji ve dijitalleşmede Avrupa’nın bağlantısallığında merkezi bir rol üstlenmektedir. Avrupa’nın tedarik zincirleri ile gıda ve enerji güvenliği, İstanbul Havalimanı ve BTC gibi büyük boru hattı projeleri sayesinde daha dirençli hale gelmiştir” ifadelerini kullandı.
‘TÜRKİYE OLMADAN AVRUPA’NIN ENERJİ GÜVENLİĞİ HARİTASI EKSİKTİR’
Egemen Ba
