Suriye‘nin güneyinde, Ürdün sınırında bulunan Süveyda ilinde 13 Temmuz tarihinde Bedevi Araplar ile bazı Dürzi gruplar arasında silahlı çatışmalar patlak verdi. Suriye güvenlik güçleri çatışmalara müdahale etmek için bölgeye intikal etti, ancak bu süreçte pusuya düşürüldü. Çatışmaların tırmanması sonucunda bir ateşkes sağlandı; ancak Hikmet el-Hecri’ye bağlı Dürzi güçleri bu ateşkesi ihlal etti.
Dürzilerin güvenliği gerekçesiyle 16 Temmuz’da İsrail ordusu, Suriye Cumhurbaşkanlığı yerleşkesi, Genelkurmay Başkanlığı ve Savunma Bakanlığına saldırıda bulundu. Bu gelişmenin ardından Suriye ordusu Süveyda’dan çekilirken, Hecri grubu Bedevi ailelerini yerlerinden etmeye ve infazlar gerçekleştirmeye başladı. Çatışmaların büyümesi ile birlikte dışarıdan binlerce aşiret savaşçısı Bedevi Araplara destek için bölgeye yöneldi.
Suriye yönetimi, 19 Temmuz’da güvenlik güçlerini Süveyda’da yeniden konuşlandırmaya başlayarak Bedevi ve aşiret savaşçılarının kenti terk etmesini sağladı. Bu durum, bölgedeki çatışmaların sona ermesiyle sonuçlandı; ölü sayısının yüzlerce olduğu tahmin ediliyor.
ORSAM LEVANT ÇALIŞMALARI KOORDİNATÖRÜ ORHAN: RİSK FAKTÖRÜ HER ZAMAN SÖZ KONUSU
Yaşanan olayları değerlendiren Ortadoğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM) Levant Çalışmaları Koordinatörü Dr. Oytun Orhan, bölgedeki çatışmaların sona ermiş olmasına rağmen risk faktörünün devam ettiğinin altını çizdi. Orhan, “Uzun yıllar süren iç savaşın ardından hala ekonomik krizlerle boğuşan, içerideki farklı silahlı, sivil ve idari yapıları tek çatı altında birleştirmeye çalışan bir hükümet var. Bu durum, içerideki kırılganlıkları manipüle etmek isteyen dış aktörler için bir fırsat sunuyor.” şeklinde konuştu.
Ortadoğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM) Levant Çalışmaları Koordinatörü Dr. Oytun Orhan
Orhan’ın Suriye’de yaşananlara ilişkin değerlendirmeleri şu şekilde:
SURİYE’DE NELER OLUYOR?
“İsrail’in Suriye’deki ilk tepkisi, devrim sonrasında Suriye’nin stratejik askeri altyapısını çökertmek oldu. Diğer yandan, Suriyeli azınlık gruplarla ittifak kurma girişimleri ve sahada bunu destekleyen adımlar atmaya başladı. Bu politikanın en önemli unsurlarından biri Dürzilerdir. Dürzilerin, coğrafi olarak İsrail’e yakın bir bölgede yaşıyor olmaları ve İsrail’deki Dürziler üzerinden bağlantılar kurmaları, Dürzilerin iç savaş ortamında oluşan yerel askeri siyasi yapılarını güçlendirmeye çalıştıkları anlamına geliyor.” şeklinde ifade etti.
“SÜVEYDA’DAKİ GELİŞMELER TÜRKİYE’NİN ULUSAL GÜVENLİĞİNİ ETKİLEDİ”
On binlerce silahlı militan ve aşiret savaşçısı Süveyda’ya hareket ederken, bu durum iç çatışmalara ve olayların kontrolden çıkmasına yol açtı. Ancak, ABD’nin arabuluculuğuyla, İsrail ve Suriye tarafları arasında bir ateşkes anlaşması imzalandı. Bu gelişme, Türkiye ve Suriye hükümeti açısından yakından takip edilen ve doğrudan Türkiye’nin ulusal güvenliğini etkileyen bir durum olarak öne çıktı.
İSRAİL, ASLINDA SURİYE’DE NE İSTİYOR?
İsrail, Dürzilerin bulunduğu bölgede otonom bir yapı oluşturmayı ve bunun Suriye genelinde özellikle SDG bölgeleri içinde örnek teşkil etmesini hedefliyor. Bu durum, Suriye’nin Irak ve Lübnan benzeri bir yapıya doğru kaymasına ve merkezi otoritenin zayıflamasına neden olabilecektir. Dolayısıyla, İsrail’in amacı Dürziler üzerinden Suriye genelinde federal bir yapı kurmaktır.
ABD’NİN TAVRI NE OLDU?
Amerika’nın tavrı, bu süreçte oldukça belirleyici bir rol oynadı. İsrail ile ABD arasında Suriye politikası açısından bir ayrışma gözlemleniyor. İsrail’in parçalı bir Suriye istediği, ABD’nin ise birleşik bir yapıdan yana olduğu açıkça ifade ediliyor. Ayrıca, Trump döneminde Netanyahu’ya yönelik artan tepkiler, ABD’nin bölgede kurmak istediği düzeni bozduğu gerekçesiyle ortaya çıktı.
