Suriye, 8 Aralık tarihinden itibaren Beşar Esad yönetiminin Heyet Tahrir eş-Şam (HTŞ) liderliğindeki muhalif gruplar tarafından düşürülmesinin ardından yeni bir süreçte. Ülkenin geleceğine dair en yüksek düzeyde katılımlı toplantı, 12 Ocak’ta Suudi Arabistan‘ın ev sahipliğinde Riyad’da gerçekleştirildi.
Toplantıya, başta Arap ülkeleri ve Batılı devletler olmak üzere, Suriye’nin yeni dışişleri bakanı Esaad Hasan eş-Şeybani de katılım gösterdi.
Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği (AB), Arap Birliği ve Körfez İşbirliği Örgütü temsilcilerinin kurumsal olarak yer aldığı bu toplantıda, Türkiye’yi Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD’yi ise Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Vekili John Bass temsil etti.
ABD ve AB, toplantıda Suriye’ye uygulanan yaptırımların kaldırılması yönündeki taleplerini yineledi. Bu konuda net kararların önümüzdeki haftalarda alınacağı belirtildi.
Arap ülkeleri, özellikle Suudi Arabistan, yeni Suriye yönetiminden “aşırılık yanlısı eğilimlere izin vermemesini” bekliyor.
Türkiye ise “terörle mücadele” konusunu gündeme getirerek, Suriye’nin “terörden arındırılması için inisiyatif almaya hazır olduğunu” dile getirdi.
En önemli başlık yaptırımların kaldırılması
Riyad’daki toplantının düzenlenmesi, Suudi Arabistan’ın Suriye’nin geleceği ile ilgili meselelerde “Arap dünyasının önde gelen temsilcisi” olarak daha fazla rol oynamak istediğini gösteriyor.
Toplantının içeriği hakkında açıklamalarda bulunan Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan, Suriye’ye uygulanan yaptırımların kaldırılmasının toplantının merkezinde bulunduğunu ifade etti.
2011 yılında patlak veren Suriye iç savaşında Beşar Esad yönetiminin protestoculara karşı kullandığı sert yöntemler, Batılı ülkelerin bu ülkeye ağır ekonomik yaptırımlar uygulamasına neden olmuştu. Esad’ın protestolar sırasında kimyasal silah kullandığı da bilinmektedir.
Hala yürürlükte olan bu yaptırımlar, Suriye’nin ihtiyaç duyduğu ekonomik ve mali yardımları alma konusunda en büyük engeli teşkil ediyor. Suriye’nin yeni yönetimi, bu yaptırımların bir an önce sonlandırılması çağrısında bulundu.
Toplantıya katılan Suriye Dışişleri Bakanı eş-Şeybani’nin, Batılı muhataplarına bu konudaki beklentilerini aktardığı ve işbirliği konusunda iyi niyetle yaklaşıldığı kaydediliyor.
Suriye’nin yeniden inşası için gereken yaklaşık 400 milyar dolarlık kaynak ihtiyacı da ön planda duruyor.
AB, 27 Ocak’ta yaptırımları konuşacak
Riyad’daki toplantıda, AB’nin güvenlik ve dış politikadan sorumlu yüksek temsilcisi Kaja Kallas, Suriye’ye yönelik yaptırımların kaldırılması konusunu 27 Ocak’ta yapılacak bir toplantıda ele alacaklarını açıkladı.
Kallas, bu sürecin belirli koşullara bağlı olduğunu vurguladı.
Yeni Suriye yönetiminin kapsayıcı olması ve kadınları ile farklı grupları içermesi gibi unsurların da önemli olduğunu ifade etti.
AB’nin öncelikleri arasında siyasi sürecin barışçıl bir ortamda devam etmesi, azınlık haklarının korunması ve temel insan haklarına saygının gözetilmesi yer alıyor.
Toplantıya katılan Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock, yaptırımların kaldırılmasına yönelik “akıllı bir yaklaşım” izlenmesi gerektiğini kaydetti. Baerbock, savaş suçları işleyen eski rejim unsurlarına yönelik



