Her gün benzer görüntüler ortaya çıkıyor. Binlercesiyle birlikte.
Ukrayna, geniş cephe hattında düşman askerlerinin hedef alındığı ve imha edilen ekipmanların kaydedildiği anları filme alıyor.
Ukrayna ordusu, kendisinden çok daha güçlü bir rakibe karşı her avantajı elde etmeye çalıştığı bu savaşta, dikkat çekici bir strateji geliştirdi.
Artık birlikler ve askerler, insansız hava araçları (İHA) ile öldürülen her Rus askeri ve imha edilen her ekipman için puan topluyor.
Bu sistem, bir televizyon yarışmasını andırıyor; kazanılan puanlar ise ödül anlamına geliyor.
Hükümet ve askeri uzmanların bir araya geldiği Brave 1 isimli proje, bu sistemi hayata geçirdi.
Proje, “Hedefin stratejik önemi ve büyüklüğü arttıkça, birlik daha fazla puan kazanıyor” şeklinde tanımlanıyor.
Örneğin, bir düşman çoklu roketatar sisteminin imhası 50 puan kazandırırken; bir tankın imhası 40, hasar gören bir tank içinse 20 puan veriliyor.
Bu uygulama, savaşın adeta bir oyun haline dönüştüğünü gösteriyor.
Yüklenen her video, Kiev’de titizlikle inceleniyor ve puanlama, sürekli değişen askeri önceliklere göre gerçekleştiriliyor.
E-puan sisteminin mimarı, Ukrayna Dijital Dönüşüm Bakanı Mikhaylo Fedorov. Bakan, “Öncelikle kaliteli veri, savaşın matematiği ve sınırlı kaynakların daha etkili kullanımı üzerine yoğunlaşmalıyız” diyor.
Üç buçuk yıldır süren bu zorlu savaşın puanlamasının, motivasyon açısından da bir katkı sunduğu ifade ediliyor.
Bakan Fedorov, “Puanlama sistemini değiştirdiğimizde, bunun motivasyona etkisini görebiliyoruz” şeklinde açıklama yapıyor.
Fedorov’un ofisinde, cephe hattındaki birçok Ukrayna İHA’sından canlı yayınların aktarıldığı büyük bir ekran bulunuyor.
Bu yayınlar, Ukrayna’nın İHA savaşına dair canlı bir gözlem sunuyor.
Ukraynalı komutanlar, uçan robotların Rus ölümlerinin ve yaralanmalarının yaklaşık yüzde 70’ini oluşturduğunu iddia ediyor.
Savaşın ilk günlerinden itibaren sosyal medya, metal müziği eşliğinde paylaşılan İHA videolarıyla dolup taşıyor.
Bir tankın patlaması, bir İHA’nın arkasında tek başına kalan bir askerin görüntüleri… İHA’nın patladığı an video bulanıklaşıyor.
Askerlerin görüşleri
Bu görüntüler bazıları için korkunç. Çünkü her video, düşman askerinin ölümünü kutluyor.
Cephe hattındaki askerler, böyle video kanıtlarının kendilerine ödül getirebileceğini bilerek hareket ediyorlar.
BBC, cephedeki askerlerin bu plan hakkındaki düşüncelerini öğrenmek için 10’dan fazla birimle iletişime geçti.
Yanıtlar oldukça farklılık gösterdi.
108. Bölgesel Savunma Tugayı’nda görevli bir asker olan Volodimir, “Genel olarak bu sistemi destekliyoruz” dedi. Soyadını vermek istemedi.
Cephe birliklerinin, özellikle saldırı İHA’larını hızla tükettiği bir dönemde, Volodimir e-puan sisteminin faydalı olduğunu belirtiyor.
“Bu, kaybettiklerimizi telafi etmenin ve düşmana daha etkili kayıplar verdirmemizin bir yolu” diyor.
Kuzeydoğudaki 22. Mekanize Tugayı, bu yeni sisteme alışması için yaklaşık üç ay geçti.
Tugaydaki Jack kod adlı bir asker, “Sistemin nasıl çalıştığını anladıktan sonra, oldukça iyi bir sistem olduğunu fark ettik” diyor.
“Arkadaşlar bitkin ve onları motive edecek bir şey kalmadı. Ama bu sistem işe yarıyor. Dronelar bu program sayesinde geliyor ve çocuklar ödüllendiriliyor. Bu iyi bir motivasyon” diye ekliyor.
Ancak bazıları bu plana pek ikna olmamış durumda.
Yılan takma ismini kullanan bir asker, “Temel sorun olan motivasyon bu sistemle çözülemez” diyor ve “Puanlar, insanların ordudan kaçmasını engellemeyecek” ifadeleriyle durumu özetliyor.
Kendini Dimitro olarak tanıtan bir asker, puan kazanmak isteyen birliklerin birbirlerinin hedeflerine saldırdığını veya devre dışı bırakılmış bir Rus aracına kasıtlı olarak saldırdığını savunuyor.
Dimitro, bu konseptin ahlaki açıdan sorunlu olduğunu belirtiyor:
“Bu sistem, her şeyi karanlık bir zihniyetin sonucu olarak ele alıyor. Kendi ölümümüze bile.”
Ödül-puan harcamak için bir platform
E-puan sistemi, Ukrayna’nın savaşı yürütme biçiminde yaratıcı ve alışılmadık bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.
Ülkenin sayısal dezavantajını en aza indirmek amacıyla geliştirilmiş bir yöntem.
Bakan Fedorov, bu sistemle savaşan birliklerin yüzde 90-95’inin sürekli olarak veri sağladığını belirtiyor.
“Kaliteli bilgiler elde edip bunlara dayanarak kararlar alabiliyoruz” diyor ve ekliyor:
“Veri toplayarak değişiklikler önerebiliriz, ancak her zaman askeri strateji esas alınmalıdır.”
Kiev’deki bir apartmanda, görüntüleri inceleyen ve her isabeti doğrulamaya çalışan analistlerle buluştuk. Gerçek isimlerini veya bulundukları yeri açıklamak istemediler.
Volodia, “İki kategorimiz var: isabet ve imha” diyerek anlatıyor: “Farklı kategorilerde farklı miktarda e-puan veriliyor.”
Bir Rus askerini teslim olmaya ikna etmenin, onu öldürmekten daha fazla puan kazandırdığı görülüyor.
Bir savaş esiri, gelecekteki esir takası anlaşmalarında değerlendirilebiliyor.
Volodia, “Bir Rus askerini öldürürseniz bir puan alırsınız. Ama onu yakalarsanız bu puanı 10 ile çarparsınız” diyor.
Volodia’nın ekibi her gün binlerce isabeti analiz ediyor. “En zor kısım, topçu ateşi” diyor ve bize ağaçların arasından geçip bir topun saklandığı bir sipere giren bir İHA’nın görüntüsünü gösteriyor.
“Ruslar saklanma ve siper kazma konusunda oldukça yetkin” diye ekliyor.
Rusya’nın taktikleri geliştikçe, e-puan sistemi de evriliyor. Moskova’nın küçük keşif birliklerini daha fazla kullanması, tek bir askerin değerinin zırhlı araçlara göre arttığı anlamına geliyor.
Brave 1 projesinin açıklamasında, “Daha önce bir düşman askerini öldürmek 2 puan kazandırırken, şimdi 6 puan kazandırıyor” deniliyor.
Düşman İHA operatörleri de İHA’lardan daha değerli bir hedef haline gelmiş durumda.
Birlikler, puanlarını nakde çevirebiliyor ve birçok asker bunu ihtiyaç duydukları ek ekipmanları almak için kullanıyor.
Artık e-puan sistemi, “Savaş Amazon’u” olarak tanımlanan Brave 1 Pazarı ile doğrudan entegre edilmiş durumda.
Askerler, 1600’den fazla ürüne göz atabiliyor ve biriktirdikleri puanları burada harcayabiliyor.
Brave 1 Pazarı, geleneksel askeri teçhizat tedarikinin yanında yer almak üzere tasarlandı.
Birliklerin insansız hava araçlarından, parçalarına ve yaralı askerleri cephe hattından tahliye edebilen insansız kara araçlarına kadar ürünlere daha hızlı erişim sağlaması amaçlanıyor.
Puanlı öldürmeler ve Savaş Amazon
