Topuklu ayakkabılarıyla bir kadının, askeri üniformalı bir adama sarılıp öpmesi, çoğu kişi için İkinci Dünya Savaşı temasına dair bir film sahnesi izlenimi verebilir. Ancak bu görüntü, Ukrayna‘nın doğusunda yaşanan günlük bir gerçeklik olarak karşımıza çıkıyor.
Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin üçüncü yılı yaklaşırken, savaşın etkisi yalnızca cephedeki askerler için değil, evde bekleyen aileleri için de ağır bedeller ödetiyor.
Oksana ve Artem, savaş patlak verdiğinde sadece 18 aylık evliydiler. Artem askere alındıktan sonra, çiftin çocuk sahibi olma hayali yarım kaldı.
Oksana, başkent Kiev’in yakınındaki Bila Serkva’dan yüzlerce kilometre uzaktaki Harkov’a, oradan da kocasının bulunduğu Donetsk’e gitmek zorunda kalıyor.
İlk kez Nisan 2022’de bir araya gelebilen ikilinin ikinci buluşması ise aynı yılın Kasım ayında gerçekleşti; bu sırada Artem yaralanmış ve Oksana düşük yapmıştı.
Artem, eşinin güvenliği hakkında endişelense de, Oksana, çocuk sahibi olma kararlılığıyla düzenli olarak kocasını ziyarete gitmeye başladı. Oksana, BBC Ukraynaca Servisi’ne verdiği demeçte, “Onun olmadığı bir hayatı hayal edemiyordum. Canlı hissettiğim tek günler, onu gördüğüm günler” diyerek bu buluşmaların kendisi için taşıdığı önemi vurguladı.
Çift, genellikle cephe hattına yakın köylerde veya kasabalarda buluşuyor ve buluşma sırasında yerli halktan birinin sunduğu ücretsiz konaklama tekliflerini değerlendiriyorlar.
Oksana, “Kocanızla beraberken mutlu oluyorsunuz ama etrafınızdaki yabancıların acı hikayelerini görünce de hüzünleniyorsunuz” diye belirtiyor ve bu manzaraların ona “savaş yüzünden mahvolan hayatları” hatırlattığını ifade ediyor.
Artan boşanma oranları
Şubat 2022’de başlayan Rus işgali, Ukrayna‘da eşler arası ayrılıklarda belirgin bir artışa yol açtı.
Birleşmiş Milletler verilerine göre, altı milyondan fazla insan Türkiye’yi terk etti ve bu sayı, savaş öncesi nüfusun yaklaşık yüzde 15’ine karşılık geliyor. Çoğu Ukrayna’dan ayrılanlar kadın ve çocuklardan oluşuyor; 18 ila 60 yaş arasındaki erkekler ise sıkıyönetim kapsamında ülkeyi terk edemiyor.
Askerler yılda en fazla 30 gün izin alabiliyor ve özel ailevi durumlar için yalnızca ek 10 gün kullanabiliyorlar. Eşlerinin birlikte geçirdiği süreler azaldıkça, doğum oranlarında da önemli düşüşler yaşanıyor.
Sovyetler Birliği’nin sona erdiği 1991 yılında, Ukrayna’da 630 bin doğum gerçekleşmişti. Ancak bu sayı, 2019’da 309 bine geriledi. İşgalin birinci yılında ise bu rakam yaklaşık 180 binle tarihi bir düşük seviyeye indi.
Boşanma sayıları da yükseldi. Ukrayna Adalet Bakanlığı’nın verilerine göre, 2024’ün ilk altı ayında boşanma başvuruları, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 50 oranında arttı.
Birçok kadın için, eşleriyle buluşarak evliliklerini kurtarma çabaları, cephe hattına seyahat etmekten geçiyor.
Yüzlerce kilometrelik seyahatler
Cephe hattında yapılan, yüzlerce kilometreyi kapsayan bu seyahatler oldukça yorucu ve riskli. Kadınlar genellikle en yakın istasyona kadar trenle ulaşıyor, ardından otobüs veya taksi ile yolculuklarına devam ediyor.
Askerlerin izin almadığı durumlarda, seyahat süreleri buluşmanın kendisinden çok daha



