Bebeklerde bronşiolit ve zatürre gibi ciddi solunum yolu enfeksiyonlarına neden olan Respiratuvar Sinsityal Virüs (RSV), Türkiye ekonomisine de önemli bir yük getirmekte. Bu virüs, yüksek maliyetleriyle sağlık sistemlerini olumsuz yönde etkiliyor.
İstanbul’da bu konuya dair gerçekleştirilen çalışmanın tanıtım toplantısına, Başkent Üniversitesi Sağlık Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi ve İyi Klinik Uygulamalar Mükemmeliyet Merkezi Proje Direktörü Prof. Dr. Simten Malhan ile sağlık sektörü temsilcileri katıldı.
Yayımlanan rapora göre, anne sütü ile beslenen çocukların yaklaşık %50’si, ilk yaşlarında, %95’i ise ilk iki yıl içinde RSV ile enfekte olmaktadır. Bu durum, özellikle kış aylarında daha yaygın görülüyor.
RSV nedeniyle oluşan bağışıklığın kalıcı olmaması, tekrarlayan enfeksiyonlara yol açabilmektedir. Ayrıca, bu virüs astım ataklarını azaltmakla kalmayıp, KOAH gibi uzun süreli solunum sorunlarının da ortaya çıkmasına sebep olabiliyor.
2019 ile 2023 yılları arasında doğan 0-5 yaş aralığındaki 5 milyondan fazla çocuktan 894 binden fazlasının RSV’ye yakalandığı tahmin edilmektedir. Bu çocuklardan 791 bini ayakta, 102 bini hastanede ve yaklaşık 12 bini yoğun bakımda tedavi görürken, 952 bebek virüs sebebiyle hayatını kaybetti.
Bu analize göre, belirtilen yaş grubundaki 894 bin 426 hastanın sağlık maliyeti toplamda 24,2 milyar lira olarak belirlenmiştir. Bu toplam yük, 2023 SGK sağlık harcamasının %4,62’sini oluşturuyor.
“MALİYET ÖNLENEBİLİRSE BAŞKA KRONİK RAHATSIZLIKLAR İÇİN KAYNAK AYRILABİLİR”
Prof. Dr. Simten Malhan, RSV’nin özellikle bebeklerde etkili bir enfeksiyon olduğunu ve hastalık sürecinin ebeveynler üzerinde ciddi bir etkisi olduğunu vurguladı.
Malhan, “Ebeveynler çocuklarının hastalık sürecinde işlerinden rapor alarak geri çekilmek zorunda kalıyor. İş gücü kaybı gibi nedenlerle bir yılda yaklaşık 892 bin bebeğin aileleri, 2,5 milyar liralık bir yükle karşı karşıya kalıyor” şeklinde konuştu.
RSV’nin sağlık sistemi üzerindeki etkilerine de dikkat çeken Malhan, 24 milyar liralık maliyetin sadece bir yıllık süreçte ortaya çıktığını ve bu rakamın sıkıntılı bir durum olduğunu ifade etti.
Malhan, Türkiye’nin sağlık sisteminin, tüm dünyada olduğu gibi artan kronik ve enfeksiyon hastalıklarıyla zorlandığını belirtirken, “Bu 24 milyarlık maliyet önlenebilirse, sağlık kaynakları diğer ihtiyaç duyulan alanlara yönlendirilebilir” dedi.
Sağlık sisteminin sürdürülebilirliğine vurgu yapan Malhan, bu çalışmanın Türkiye için önemli bir kanıt niteliği taşıdığını ifade etti. Daha önce hastalık konusunda çalışmalar olsa da, ekonomik yükü ele alan bir çalışmanın ilk kez yapıldığının altını çizdi. Ekonomik yükün yaklaşık 7 milyar lirasının SGK tarafından karşılandığını, kalan kısmının ise iş gücü kayıpları ve ebeveynlerin cebinden yaptığı harcamalar gibi dolaylı maliyetlerden oluştuğunu belirtti.
RSV nedeniyle bebek ölümlerinin ekonomik anlamda önemli kayıplara neden olduğunu söyleyen Malhan, “Bir bebeğin beklenen 78 yıllık yaşam süresinin kaybı, ülke ekonomisine büyük bir darbe vuruyor. Bu nedenle dolaylı maliyetler, doğrudan maliyetlerin neredeyse iki katına ulaşabiliyor” açıklamalarında bulundu.
