7 Ekim 2023’ten bu yana 442 gündür Gazze’deki soykırımda her gün ortalama 100 masum Filistinlinin acımasızca katledildiği haberleri gündemde. Bu trajedi, 3 yılda 700 bin gencin hayatına mal olan Ukrayna’daki savaşın gölgesinde kalırken, Suriye’deki halk devrimi küresel siyasetin en yüksek seviyesinde etkisini sürdürmeye devam ediyor.
Son dönemde konuyla ilgili önemli tespitlerde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de bulunmuştur. Yıl sonu basın toplantısında Suriye’de kaybettikleri noktalarının altını çizen Putin, yeni yönetimle işbirliği yapacaklarını ve askeri üslerin varlığını koruyacaklarını belirtti. Putin’in “Suriye’deki devrimde kazanan ülke İsrail oldu” ifadesi dikkat çekici. Oysa ABD Başkanı Donald Trump, Suriye’deki kazanan ülkenin Türkiye olduğunu ve Ankara’nın Şam’da önemli bir aktör konumuna yükseldiğini ifade etmişti.
Putin’in İsrail vurgusu, Türkiye’nin Suriye’deki stratejik ağırlığını zayıflatmıyor. Türkiye’nin güney sınırlarının güvenliğini sağlamasına yardımcı olan Rus lider, böylece mültecilerin Suriye’ye dönüşü için gereken koşulları oluşturma çabalarını destekliyor. Ayrıca, Türkiye’nin PKK ile mücadelesine işaret ederek “Umarım bir kötüleşme olmaz” temennisinde bulunması dikkatleri üzerine çekti.
***
Bir anlamda Batı’nın zor durumda kaldığında Türkiye’ye karşı kullandığı terör kartının bu sefer farklı bir biçimle gündeme gelebileceğine dair ipuçları mevcut. Putin’in zaman zaman samimi, zaman zaman diplomatik açıklamalarında en dikkat çeken tespitlerden biri, Türkiye ile PKK/YPG arasındaki gerginliğin daha da tırmanma potansiyelidir. Putin, Israili aynı zamanda yeni Suriye’nin geleceğinde kronik bir kriz unsuru olarak tanımladı.
Nitekim, Putin’in Kremlinde oldukça hassas olan Tel Aviv’e yönelik tutumunu sertleştirmesi ve 8 Aralık’ta Esad rejiminin çöküşünden sonra İsrail’in işgalini artıran eylemlerini doğrudan kınaması, Suriye’deki güç mücadelesinin çok boyutlu ve çelişkili yapısına işaret ediyor. Suriye’nin askeri üslerinin yüzde 80’inin İsrail tarafından imha edilmesi, mevcut durumun daha da karmaşık hale geldiğini gösteriyor.
Putin, “İsrail’in bir gün Suriye’yi terk edeceğini umuyoruz, fakat şu anda ek birlikler gönderdiği izlenimi var. Sadece bu durumda değil, mevcut bir kaç bin asker bulundurarak daha da güçlenecekleri algısını oluşturuyor” ifadeleriyle İsrail’in Suriye’ye kalıcı bir şekilde yerleştiğini vurguluyor.
***
Suriye’deki devrim sürecinin Türk-Rus ilişkilerine olumsuz etkisi olduğuna dair bir soruya Cumhurbaşkanı Erdoğan ile sürekli iletişim halinde olduklarını vurgulayan Putin’in açıklamaları, hem Ankara’yı hem de Şam’ı bekleyen olası tehditlere dair önemli bilgiler veriyor.
Esad’ın düşüşü Türkiye’nin İsrail’in Suriye’yi bölme planına ağır bir darbe indirerek, İsrail’in Kürtler, Dürziler, Sünniler ve Nusayriler arasında Suriye’yi dörde ayırma projesinin önünü kesmiştir. Ancak Siyonist rejim, yarım kalan Suriye vizyonundan vazgeçmeyecek; ‘böl ve
