Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde görev yapan Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Sinem Güngör, orman yangınları sırasında atmosferi etkileyen duman ve kül yağmurlarının insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini ele aldı.
Prof. Dr. Güngör, orman yangınlarının sadece çevresel bir sorun oluşturmakla kalmayıp, aynı zamanda ciddi bir halk sağlığı krizi yarattığını vurguladı. “Ortamda biriken yoğun duman, zararlı gazlar ve kül yağmurları, yalnızca solunum sistemini değil, dolaşım sistemini de olumsuz etkiliyor. Bu durum, burun ve boğaz üzerindeki etkilerinin yanı sıra, akciğerlerin en derin alanlarına kadar ulaşarak hasara yol açıyor. Akut dönemde görülen bu etkiler, uzun vadede de sağlık sorunlarına neden olabiliyor” dedi.
Yangınlar sırasında havaya yayılan kül ve kurumların, yağmur ile birlikte yüzeye inerek cilt ve gözlerde tahrişe yol açtığını belirten Güngör, bu durumun göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade etti.
“AKCİĞERDE İLTİHABA SEBEP OLABİLİYOR”
Yangın sırasında ortaya çıkan zehirli gazların yalnızca solunum yolunu değil, aynı zamanda cilt ve diğer organları da etkilediğini belirten Güngör, “Orman yangınında açığa çıkan duman ve zehirli gazlar, yangın bölgesinde yoğun olarak bulunuyor ve rüzgarla daha uzak bölgelere taşınıyor. İlk aşamada gözlerde ve ciltte hasar oluşturabiliyor. Gözlerde yaşarma, boğazda yanma hissi gibi belirtiler ortaya çıkabiliyor. Kalp hastalarında çarpıntı ve solunum güçlüğü yaratabiliyor. ‘İnflamasyon’ olarak adlandırdığımız durum, akciğerde iltihaba yol açabiliyor ve bu da uzun vadede kronik solunum rahatsızlıklarına zemin hazırlayabiliyor. Bu nedenle, bu tür şikayetleri olan hastalara acil müdahale gerekmektedir” diye konuştu.
Yangın sonrası zehirli gazlara maruz kalan herkesin risk altında olduğunu belirten Güngör, kronik akciğer ve kalp hastalarının daha yüksek risk taşıdığını kaydetti.
Güngör, duman, kül ve zehirli gazlardan korunmak için şu önerilerde bulundu: “Çocuklar, yaşlılar, hamileler ve bağışıklık sistemi zayıf olan bireyler, tüm belirtileri daha şiddetli yaşayabilir. Bu nedenle, bu gruptaki kişilerin mümkün olduğunca dumandan korunmaları gerekiyor. Dışarıyla temasın mümkünse kesilmesi, havanın solunmaması önemlidir. Bunun için kapıların ve pencerelerin kapalı tutulması, iç ortamların hava filtreleme cihazlarıyla temizlenmesi gerekmektedir. Dışarı çıkılması şartsa, N95 veya eşdeğer partikül tutucu maskelerin kullanılması kaçınılmazdır.
Bez ve cerrahi maskelerin koruyucu etkisinin sınırlı olduğunu vurgulayan Güngör, kişilerin dışarıdan içeriye döndüklerinde ellerini yüzlerini yıkamaları, kıyafetlerini değiştirmeleri ve göz hijyenine dikkat etmelerinin basit ama hayati önlemler olduğunu belirtti.
DOKTORA BAŞVURULMASI GEREKEN DURUMLAR
Prof. Dr. Güngör, yangına maruz kalan bireylerde görülen bazı sağlık sorunlarının ciddiyetine dikkat çekerek, bu kişilerin doktor kontrolüne ihtiyaç duyabileceğini ifade etti.
Orman yangınlarına müdahale eden ve dumana maruz kalan kişilerin, kendilerini takip etmeleri ve herhangi bir şikayetin artması durumunda doktora başvurmalarını öneren Güngör, “Sağlıklı bireylerde bile yangına maruz kalma anında nefes darlığı gibi bir sıkıntı oluşuyorsa veya ilk 24 saat içinde devam eden öksürük varsa, bu durum göz ardı edilmemelidir. Ayrıca, solunum sıkıntısı 24-48 saat sonra da devam ediyorsa, boğaz, göz veya ciltteki şikayetler sürüyorsa, doktora başvurulmalıdır” dedi.
Kronik hastalığı bulunanların belirtileri daha yoğun hissedebileceğini belirten Güngör, şu tavsiyelerde bulundu: “Özellikle astım hastaları, gece uykudan uyandıran nefes darlığı, öksürük veya konuşurken zorlanma yaşarlarsa, KOAH hastalarında oksijen seviyelerinin düşmesi durumunda hemen doktora gitmelidirler. Kalp hastaları da çarpıntı hissi, soğuk terleme, mevcut nefes darlığında artış veya yeni başlayan nefes darlığı ile karşılaşmaları halinde mutlaka doktora başvurmalıdır.”
