Karadeniz Teknik Üniversitesi’nden (KTÜ) dört öğrenci, pilotun bayılması ve bilinç kaybı gibi durumlarda uçak kontrolünü güvenli bir şekilde sağlamaya yönelik yapay zeka destekli bir güvenlik sistemi geliştirdi.
KTÜ Tıp Fakültesi 3. sınıf öğrencisi Kemal Alp Çakır ile Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü 4. sınıf öğrencileri Hasan Basri Bilge, Samet Kargın ve İrfan Kerem Gümrükçüoğlu, İtalya’da yaşanan bir uçuş kazasından esinlenerek pilotların güvenliğini artırmak amacıyla çalışmalara başladı. Öğrenciler, pilotun bayılması veya başka bir acil durumda uçağın güvenli bir şekilde kontrol edilebilmesi için algoritmalar üzerinde yoğunlaşıp “Akıllı Fırlatma Güvenlik Sistemi” adlı bir yazılım geliştirdi.
Bu sistem sayesinde, pilot baygın olsa bile uçağın belirli bir algoritma ile güvenli bir şekilde indirilebilmesi hedefleniyor.
Proje yürütücüsü Kemal Alp Çakır, AA muhabirine yaptığı açıklamada, çalışmalarının “Akıllı Fırlatma Güvenlik Sistemi” adı altında toplandığını belirtti. Çakır, savaş uçaklarındaki manuel fırlatma koltuklarının mevcut eksikliklerine dikkat çekti ve “Bu fırlatma koltuklarının fiziksel olarak bazı zorlukları var. Biz bu duruma çözüm sunan yapay zeka destekli koltuk sistemi geliştiriyoruz. Algoritmamız, pilotun baygın veya ayık olduğunu tespit edebiliyor.” ifadesinde bulundu.
Çakır, ekip arkadaşlarıyla birlikte TUSAŞ’a (Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ) başvurduktan sonra 98 takım arasından eleme aşamalarını geçerek 16 takım arasına girmeyi başardıklarını açıkladı. Çakır, “6 aylık mentorluk desteği aldıktan sonra 12 takım arasına kaldık. Son olarak sunumumuzu gerçekleştirdik ve süreci ikinci olarak tamamladık.” şeklinde konuştu.
TUSAŞ’ta elde ettikleri ikincilik nedeniyle Ankara Teknopark’tan kuluçka desteği ödülü kazandıklarını dile getiren Çakır, “Teknopark Ankara’da artık bir ofisimiz bulunuyor. Şirketimizi kurup en kısa zamanda piyasada yer almak istiyoruz. 2026 ve 2027 son çeyreğine doğru ürünlerimizi piyasaya sürerek önemli bir adım atmayı planlıyoruz.” dedi.
Hasan Basri Bilge, geliştirdikleri sistemin teknik kısmında görev aldığını ve pilotlar bilinçsiz kaldığında sistemin uçağı yönetebileceğini açıkladı. Bilge, “Pilot bayıldığında karar verme mekanizması devre dışı kalıyor. Biz, yapay zeka destekli bir algoritma geliştirerek bu sorunu çözüme kavuşturmayı hedefledik.” dedi.
İtalya’daki bir uçuş kazasının yaşandığını belirten Bilge, “Son yıllarda İtalya’da bir gösteri kazasında pilot hayatını kaybetti. Pilotun bilinç kaybında uçağı kontrol edememesi nedeniyle bu kaza meydana geldi. Biz de yapay zekanın bu duruma çözüm üretebileceğini düşündük ve bu alanda çalışmalar gerçekleştirdik.” diye belirtti.
Samet Kargın ise, TUSAŞ tarafından düzenlenen “Hangar Kampüs” etkinliğinde elde ettikleri başarıya dair, “Aldığımız ikincilikle birlikte yeni bir ofise geçeceğiz. Burada projeyi daha ileri aşamalara taşımayı planlıyoruz. Ayrıca ödül parası ve yeni yatırımlarla şirketimize ek bütçeler sağlamayı hedefliyoruz. Prototip aşamasından yeni bir ürün çıkartarak savunma sanayi şirketlerine satış yapmayı amaçlıyoruz.” ifadelerini kullandı.
