ANTALYA’da lise öğrencileri, İstanbul’da yaşanan bebek ölümlerine yol açan ‘Yenidoğan Çetesi’ olayından ilham alarak, prematüre ve hasta bebek ölümlerini azaltmaya yönelik yapay zeka destekli bir kuvöz geliştirdi. Bu yenilikçi sistem, anlık takip ve müdahale imkanı sunarak hastalıkları erken tespit ediyor.
Antalya Kepez Bilim ve Sanat Merkezi’nde öğrenim gören 9’uncu sınıf öğrencileri Ceylin Arslan, Hayrunnisa Başkan ve Tunay Denis Diederich, gerçekleştirdikleri bu önemli projeyi Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından düzenlenen ‘Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması’nda sunarak dikkat çekti.
‘YENİ BİR STANDART GETİRMEYİ HEDEFLİYORUZ’
Projeleri ile ilgili bilgi veren Hayrunnisa Başkan, “‘Yenidoğan Çetesi’nin yarattığı olumsuzlukların ardından mevcut kuvöz sistemlerindeki eksikleri tespit ettik. Projemizi, yaşanan sorunları göz önünde bulundurarak geliştirdik. Yapay zeka desteğiyle, mevcut sistemlerdeki eksiklikleri giderecek bir çözüm sunarak yenidoğan bakımında yeni bir standart oluşturmayı amaçlıyoruz” şeklinde konuştu.
‘AKILLI BİLEKLİK İLE BİYOLOJİK VERİLER İZLENİYOR’
Ceylin Arslan, “Yenidoğan bebeklerde bilirubin seviyesi yükseldiğinde sarılık hastalığı ortaya çıkıyor. Mevcut kuvözlerde bu hastalık mavi floresan ışık ile tedavi edilebiliyor fakat kontrolsüz ışık, bebeklerde yanıklara ve kalıcı görme kaybına neden olabiliyor. Bunu engellemek amacıyla taşınabilir ‘fototerapi yeleği’ geliştirdik. Bu yeleğin mavi ışıkları, bilirubini sıvı hale getirerek hastalığı etkin bir şekilde tedavi ediyor. Ayrıca akıllı bileklik sistemimiz sayesinde bebeklerin biyolojik verilerini, örneğin nabzını anlık olarak izleyebiliyoruz.” dedi.
‘HASTALIKLARI SIFIR TEMAS İLE TESPİT EDİYORUZ’
Ceylin, kuvöz sisteminin bir diğer yeniliğinin hareketli yatak sistemi olduğunu belirterek, “Yenidoğanlar sırt üstü yattıklarında yaralar oluşabiliyor. Yatakta yer alan sensörler, bebekleri algılayarak onları hafifçe hareket ettiriyor ve bu sayede bası yaralarının oluşmasını engelliyoruz. Geliştirdiğimiz sistemdeki kameralar, acil durumlarda hemşirelere anlık görüntü aktararak müdahale süreçlerini hızlandırıyor. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nden aldığımız etik onayın ardından, yoğun bakım ünitelerinde ailelerin rızasıyla çalışmalarımızı gerçekleştirdik ve 3 bin 600 veri topladık. Bu verilerle, dünyada benzersiz olan bir veri tabanı oluşturduk. Yapay zekamızı eğittik ve bu kameralar vasıtasıyla sarılık ve dolaşım hastalıklarını sıfır temas ile yüzde 99,7 doğruluk oranıyla tespit edebiliyoruz.” şeklinde sözlerini sürdürdü.
‘SU YATAĞI İLE OMURGA VE KEMİK GELİŞİMİ DESTEKLENMİŞ OLUYOR’
Ayrıca, mevcut kuvöz sistemlerinde bazı eksiklikler olduğuna dikkat çeken Arslan, “Yenidoğan yoğun bakımlarda ışıkların sürekli açık kalması, karanlıkta hormon salgılanmasını etkileyebiliyor. Geliştirdiğimiz yapay zeka destekli entegre karartma sistemi, hormonların salgılanmasına yardımcı oluyor. İçindeki gün ışığı lambası sayesinde de bebeklerin yüz ifadeleri ve ten rengi izlenebiliyor. Su yatağı sistemimiz, kemik gelişimi tamamlanmamış prematüre bebeklerde oluşabilecek hasarları önlüyor ve omurga ile kemik gelişimini destekliyor.” dedi.
