Kuzey Kore‘nin yeni savaş gemisinin mayıs ayında suya indirilirken alabora olması, uluslararası medyada geniş yankı bulmuştu. Haber kuruluşları, geminin yeniden yüzdürülmesi ve haziranda denize indirilmesi sürecini dikkatle takip etti.
Bu ilginin arkasındaki asıl etken, ülkenin lideri Kim Jong-un’un sergilediği tepkiydi.
Kim, başarısızlığı hemen kınadı ve bunu “hoşgörülemeyecek bir suç” olarak nitelendirerek, ülkenin itibarına zarar verdiğini belirtti. Ayrıca, geminin hızla tamir edilmesini ve sorumluların cezalandırılmasını talep etti. Daha sonra dört parti yetkilisi tutuklandı.
Kim’in bu öfkeli çıkışı, Kuzey Kore‘deki rejimin işleyişine dair önemli ipuçları sunuyor.
Öncelikle, Kuzey Kore‘nin nükleer silahlı bir donanma kurma konusundaki kararlılığı gözler önüne seriliyor.
Ülkenin büyüyen nükleer silah envanteri ve büyük bir ordusuna rağmen, Kuzey Kore‘nin donanması, Güney Kore, Japonya ve ABD gibi güçlü rakipleri karşısında oldukça zayıf bir konumda kabul ediliyor.
Güney Kore ordusundan emekli donanma yüzbaşı Choi Il, “Kim Jong-un, nükleer silahların ülkesinin korunmasının tek yolu olduğuna inanıyor, ama denizde hala sadece eski bir denizaltı ve birkaç küçük destek gemisi var” şeklinde ifade etti.
Bu nedenle Kim, iktidarının başlangıcından itibaren nükleer silahlarla donatılmış modern bir donanma oluşturmayı öncelik haline getirdi.
Bu savaş gemisi, bu amaca yönelik atılan önemli adımlardan biri olarak değerlendiriliyor. Gemi, Kuzey Kore‘nin geçen yıl inşa ettiği iki destroyerden biriydi ve ilk olanı Nisan ayında başarıyla suya indirilmişti.
Beş bin tonluk bu gemiler, Kuzey Kore‘nin en büyük savaş gemileri arasında yer almakta ve teorik olarak kısa menzilli nükleer füzeler fırlatabilme kapasitesine sahiptir.
Güney Kore Denizaltı Araştırmaları Enstitüsü’nün başkanı Choi’ye göre, bu tür bir destroyerin inşası ve karaya indirilmesi sırasında alabora olması, oldukça nadir bir durumdur.
Choi, yaşananların Kim Jong-un için “çok utanç verici” olduğunu ve “Kuzey Kore’nin gemi inşası konusundaki eksikliklerini gözler önüne serdiğini” belirtiyor.
Üstelik, bu proje doğrudan Kim’in gözetimi altında başarısızlığa uğradı. Kim, kızı ve izleyici kalabalıkla birlikte geminin suya indirilme törenine katılıyordu.
Choi, “Kuzey Kore, gösterişe saplantılıdır. Bu nedenle Kim, öfkesine engel olamadı” diyor.
Ancak Kuzey Kore propagandası konusunda uzman isimler, Kim’in tepkisinin öfke ve aşağılanmanın ötesinde bir anlam taşıdığını ifade ediyor.
Geminin kamuoyu önünde alabora olması, kasıtlı bir siyasi tercih olarak değerlendiriliyor. Ayrıca, Kim’in rejimin hoş olmayan gerçeklerini saklama eğiliminden uzaklaştığı düşünülüyor.
Washington’daki Stimson Merkezi’nden Rachel Minyoung Lee, Kuzey Kore propagandasının bu yeni yönelimi üzerine değerlendirmelerde bulunuyor.
Kim, iktidara gelmeden önce ve yönetiminin ilk dönemlerinde, Kuzey Kore rejimi olumsuz her durumu gizlemeyi tercih ediyordu.
Fakat zamanla, bilgi akışının daha özgür hale gelmesi, bu tür büyük olayların üstünü örtmeyi zorlaştırdı.
Lee, “Lider kadrosu, insanların zaten bildiği gerçekleri gizlemenin mantıksız olduğuna ve sorunlarla başa çıktıklarını göstermenin daha etkili olduğuna kanaat getirdi” diyor.
“Artık bir sorun çıktığında kamuoyuna duyuruyorlar, sorumluları buluyorlar ve halka, işlerini yapmazlarsa hesap vereceklerini gösteriyorlar. Böylece hükümetin ve lider kadrosunun kendi işini yaptığını kanıtlıyorlar.”
Savaş gemisi konusunda bu stratejinin oldukça etkili olduğu görülüyor. Gemi, denizcilik uzmanlarının tahminlerinin aksine, sadece üç hafta içinde onarılarak yeniden suya indirildi.
Güney Kore’nin başkenti Seul’deki Kuzey Kore Araştırmaları Üniversitesi’nden Doçent Kim Dong-yup, “Bu hızla yeniden suya indirme, fiyaskonun bile bir siyasi başarıya dönüştürülebileceğini gösteriyor” diyor.
‘Yönetim tarzında değişim’
Fakat hem Doçent Kim hem de diğer uzmanlar, Kim’in bu durumu sadece başarıyı sergilemek için değil, aynı zamanda halkın rejime ve ideolojisine olan sadakatini artırmak için kullandığını belirtiyor.
Gemi, tersanede denize bırakıldığı sırada alabora oldu. Bu, zorlu bir denizcilik manevrası ve geminin pruvasının rampaya sıkışmasından kaynaklandı. Ancak Kim Jong-un, durumu teknik bir hata olarak değerlendirmek yerine, “tam bir dikkatsizlik ve sorumsuzluk” olarak tanımladı.
Ayrıca, inşaat sırasında hayatını kaybeden bir işçiyi projeye “terini ve kanını verdiği” için övdü.
Doçent Kim Dong-yup, “Halkın sadakatini güçlendirmek için bu ölümü bir adanmışlık sembolüne dönüştürdüler” diyor.
Doçente göre, Kim Jong-un’u babası ve dedesi gibi hata yapmayan bir tanrı olarak yüceltmek yerine, sadık işçiyi ön plana çıkardılar.
“Bu, Kuzey Kore’nin yönetim tarzında büyük bir değişim ve Kim Jong-un’un hikayeyi kontrol etme konusundaki olağanüstü yeteneğini gösteriyor” şeklinde konuşuyor.
Propaganda uzmanı Lee’ye göre, burada en önemli mesaj “Kuzey Korelilerin belirledikleri hedeflere ulaşma yolunda oldukları” vurgusudur.
“Nükleer silahlı bir donanma hedefini belirlediler ve şimdi bunu başarmaya yönelik adımlar attıklarını gösteriyorlar.”
Lee, “Hiç kimse Kuzey Kore’nin sadece bir yıldan biraz uzun bir sürede destroyer inşa edebileceğini ya da bir aydan kısa bir sürede tamir edebileceğini düşünmüyordu. Ancak bunu gerçekleştirdiler. Tıpkı dünya genelindeki ilk şüphelerine karşın, nükleer ve füze programlarında elde ettikleri başarı gibi.”
Emekli donanma mensubu Choi de bu görüşe katılıyor.
“İnsanlar bu duruma bakıp gülebilir. Kuzey Kore’nin geride kaldığını söyleyebilirler. Ancak önemli bir ilerleme kaydediyorlar.”
Choi ve diğer uzmanlara göre, en kaygı verici durum, Kim Jong-un’un donanmayı yalnızca kendi karasularında devriye gezen bir güç olmaktan çıkarması, okyanuslara açılan ve önleyici nükleer saldırılar gerçekleştirebilecek bir düzeye getirmesidir.
“Tetikte olmalı ve buna hazırlanmalıyız.”
