Ülke genelinde süregelen orman yangınlarının yarattığı tehlikeler arasında, ortaya çıkabilecek kül yağmurlarının sağlık üzerindeki olumsuz etkileri de yer alıyor. İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Osman El Jundi, kül partiküllerinin solunmasının sağlığa zarar verebileceğine dikkat çekti. Kül içinde bulunan kurşun, kadmiyum, nikel ve arsenik gibi ağır metallerin akciğerlere derinlemesine nüfuz edebileceğini ve astımı kötüleştirip nefes almayı zorlaştırabileceğini belirten El Jundi, rüzgar ya da insan faaliyetleriyle havaya karışan külün, hava kalitesini uzun süre etkileyebileceği konusunda uyardı. Dışarı çıkmamak, kapı ve pencereleri kapalı tutmak ve dışarıda maske kullanmak gibi önlemlerin alınması gerektiğini vurguladı.
Dr. El Jundi, ülke genelinde devam eden orman yangınlarının yol açtığı kül yağmurlarının sağlık üzerindeki etkilerini ve bu durumlardan korunma yöntemlerini ele aldı.
‘KÜLLERİ SOLUMAK SAĞLIĞA ZARAR VERİYOR’
Yangın sonrası oluşan kül partiküllerinin, atmosferdeki bulutlarla birleşerek kül yağmuru şeklinde sağlık açısından ek bir risk oluşturabileceğine değinen Dr. El Jundi, “Külleri doğrudan solumak sağlığımız için tehlikelidir. Kül, tehlikeli bir atık maddesi olarak sınıflandırılmasa da, kurşun, kadmiyum, nikel ve arsenik gibi metaller ile eski binalardan gelen asbest ve diğer zararlı maddeleri içerebilir” ifadelerini kullandı.
‘ASTIM VE NEFES PROBLEMLERİNE YOL AÇABİLİR’
Külde bulunan maddelerin sağlık üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çeken Dr. El Jundi, “İnce partiküller akciğerlere derinlemesine girebilir, bu da astımın kötüleşmesine ve nefes almanın zorlaşmasına yol açabilir. Külde yer alan asbest, nikel, arsenik veya kadmiyum gibi maddeler kansere yol açabileceğinden, bu maddelere maruz kalmak son derece kaygı vericidir. Külde farklı maddelerin bulunması durumunda her zaman dikkatli olmak gereklidir” uyarısında bulundu.
‘KRONİK HASTALIKLARA SAHİP OLANLAR DİKKAT ETMELİ’
Özellikle KOAH ve alerjik astım gibi kronik hastalığı olan bireylerin etkiler açısından daha fazla risk altında olduğunu belirten Dr. El Jundi, “Kül parçacıkları o kadar ince olabilir ki akciğerlerin derinliklerine kadar ulaşabilir. Yüksek maruziyet durumunda sağlıklı bireylerde bile öksürük ve tahriş gibi göğüs rahatsızlıkları ortaya çıkabilir. Burun tahrişi ve burun akıntısı gibi kısa süreli semptomlar da görülebilir” şeklinde konuştu.
‘KANSER RİSKİ ARTIYOR’
Yangın sonrası temizlik faaliyetleri sırasında yangın bölgesinde kül ve diğer yanma ürünlerine maruz kalmanın sağlık sorunlarına yol açabileceğini ifade eden El Jundi, “Bu durum, gözlerin, burnun veya cildin tahriş olmasına, öksürük ve diğer sağlık sorunlarına sebep olabilir. Akciğerlere derinlemesine solunan kül partikülleri astım ataklarına neden olabilir ve nefes almayı zorlaştırabilir. Uçan kül bileşenlerine maruz kalmak, kanser ve diğer solunum yolu hastalıkları riskini artırmaktadır. Islak kül havuzları yeraltı sularını kirletebilir ve arsenikle kirlenmiş suyun tüketilmesi durumunda kanser riski artar” diye konuştu.
‘KÜL HAVA KALİTESİNİ UZUN SÜRE ETKİLEYEBİLİR’
Kül yağmurlarından korunma yollarına da değinen Dr. El Jundi, “Kül, çöktükten sonra rüzgar veya insan faaliyetleriyle yeniden havada asılı kalarak hava kalitesini haftalarca hatta aylarca etkileyebilir. Kendinizi ve ailenizi kül yağışından korumanın en etkili yolu önceden plan yapmaktır” dedi.
‘PENCERE VE KAPILAR KAPALI TUTULMALI’
Yangın bölgesinde maske kullanılması gerektiğini vurgulayan Dr. El Jundi, pencere ve kapıların kapalı tutulması gerektiğini belirtti. “Sıcak havaya rağmen evde kalmak, kül yağmurunun etkilerinden korunmanın en iyi yoludur. Dışarıdaysanız, mümkün olan en kısa sürede güvenli bir yere geçmeye çalışın. Araç kullanmanız gerekiyorsa, düşük hızda gidin ve ön cam yıkama sıvısı bulundurduğunuzdan emin olun. HEPA filtreli veya N-95 maskeler, küldeki zararlı ince parçacıkları filtreleyerek dışarıda çalışan kişiler için özellikle önemlidir. Pencere ve kapıları kapalı tutun, evcil hayvanlarınızı içeride tutun ve eve girdiğinizde evcil hayvanları fırçalayarak veya elektrik süpürgesiyle temizleyin. Yerel yetkililerin önemli bilgilerini takip edin ve orman yangını sonrası temizlik yaparken kendinizi zararlı külerden koruyun” dedi.
