Kırsal kesimlerde yaşayan kadınlar, sağlık hizmetlerine ulaşımda yaşadıkları güçlükler nedeniyle rahim ağzı kanseri riski ile daha fazla karşı karşıya kalıyorlar. Bu bölgelerde yapılacak tarama ve erken teşhis uygulamaları, hastalığın önlenmesi ve ölüm oranlarının azaltılması açısından oldukça önemlidir.
HPV testi ve Pap-smear (sitoloji) testleri, rahim ağzı kanseri taraması için en çok kullanılan yöntemler arasında yer alıyor. Rahim ağzı kanseri hastalarının %99.9’unda HPV DNA’sına rastlanıyor. HPV testinin negatif çıkması durumunda, takip eden beş yıl içinde servikal kanser riski oldukça düşük bulunuyor. Pap-smear testi ise, rahim ağzı hücrelerinin incelenmesiyle hem erken hem de ileri dönem kanserlerin tespit edilmesine olanak tanıyor.
Tüm bu bilimsel verilere rağmen, Türkiye, rahim kanseri tarama oranlarında dikkat çeken bir durum sergiliyor. Türkiye İnfertilite Vakfı Başkanı Doç. Dr. Cihangir Çakıcı, TÜİK’in son verilerine dayanarak, kadınların sadece %7’sinin düzenli smear testi yaptırdığını belirtiyor. Bu oran, gelişmiş ülkelerde çok daha yüksek seyrederken, Amerika’da %81, Nijerya’nın ise %19 gibi bir oranla Türkiye’yi geride bıraktığını ifade ediyor. Dolayısıyla, Türkiye’de düzenli smear testi yaptırma eğiliminin düşüklüğü, kadın sağlığı konusunda daha fazla çaba göstermemiz gereğini ortaya koyuyor.
Doç. Dr. Çakıcı, “Rahim ağzı kanseri; erken tespit edildiğinde tedavi edilebilir. Kırsal bölgelerde yaşayan kadınlarımız, sağlık hizmetlerine erişim zorlukları ve farkındalık eksikliği nedeniyle büyük bir risk altında. Erken teşhis ve tedavi ile hayat kurtarılabileceği düşünülerek, kırsal kesimde smear ve HPV taramalarını yaygınlaştırmak, ulusal bir sağlık sorunu olarak öncelikli hale gelmelidir,” açıklamasında bulundu.
Muayenehanelerine giden kadınların %80’inin smear testlerini düzenli olarak yaptırdığını, ancak kırsal alanlarda bu oranın oldukça düştüğünü vurgulayan Doç. Dr. Çakıcı, sorunun çözümünde uluslararası alanda geliştirilmiş “self smear” cihazlarının büyük öneme sahip olduğunu belirtiyor. Sadece bir ebe veya hemşire yardımıyla kullanılan bu cihazlar, kadınların kendi başlarına da kolayca örnek almasına imkân tanıyor. Bu sayede kadınlar, testi evlerinin rahatlığında ve mahremiyet içinde gerçekleştirebiliyorlar.
AVUSTRALYA ÖRNEĞİNDEN DERS ALMALIYIZ
Doç. Dr. Çakıcı, Avustralya’nın bu teknolojiyi kullanarak kırsal bölgelerde serviks kanseri taramalarını yaygınlaştırdığını ve önemli bir başarı sağladığını vurguluyor. Bu yenilikçi cihazların Türkiye’de, özellikle kırsal kesimde, devlet desteğiyle yaygınlaştırmasının, kadın sağlığı açısından önemli bir adım olacağını kaydediyor. “Bu cihaz ile yapılan testler, ülkemizde de olumlu sonuçlar verdi,” diyen Çakıcı, rahim ağzı kanseri nedeniyle her yıl birçok kadın kaybettiğimizi, bir kadının hayatını kurtarmanın toplumun geleceğini korumak anlamına geldiğini ifade ediyor. Smear ve HPV test oranlarının artırılması, yalnızca sağlık hizmetlerinin değil aynı zamanda toplumsal gelişmişlik seviyemizin yükselmesi anlamına geliyor.
RAHİM AĞZI KANSERİNİ ORTADAN KALDIRMADA 3 HEDEF
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), rahim ağzı kanserini ortadan kaldırmak amacıyla 2020 yılında başlattığı küresel strateji çerçevesinde üç temel hedef belirlemiştir:
1. Aşılama: 15 yaşına kadar kız çocuklarının %90’ının insan papilloma virüsü (HPV) aşısı ile tamamen aşılanması.
