Kanser, vücudun neredeyse her organında veya dokusunda ortaya çıkabilen anormal hücrelerin kontrolsüz bir şekilde büyüyüp, diğer organlara yayılmasıyla başlayan kapsamlı bir hastalık grubu olarak tanımlanabilir.
Kanser, bulunduğu dokuya göre isimlendirilmekte olup, 200’den fazla türü olduğu bilinmektedir. Türkiye’de, hem erkeklerde hem de kadınlarda en yaygın görülen kanser türü deri kanseridir.
Erkekler arasında en sık rastlanan kanser türleri akciğer, prostat, kalın bağırsak, rektum, mide ve pankreas kanseridir. Kadınlarda ise meme, akciğer, kalın bağırsak, rektum, rahim ağzı (serviks), yumurtalık (over), mide ve pankreas kanserleri öne çıkmaktadır.
4 Şubat Dünya Kanser Günü dolayısıyla, AA tarafından Sağlık Bakanlığı ve Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) bağlı Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı’nın (IARC) kansere ilişkin verileri derlenmiştir.
KANSERİN BELİRTİLERİ, HASTALIĞIN ERKEN TEŞHİSİ İÇİN KRİTİK ÖNEM TAŞIYOR
Dünyada her beş kişiden birinin kanser teşhisi aldığı, aynı zamanda bu hastalığın en fazla can kaybına yol açan ikinci durum olduğu belirtilmektedir. Kanserde ölüm riskini azaltmak için belirtileri takip etmenin büyük öneme sahip olduğu vurgulanıyor.
Bu belirtiler arasında ateş, halsizlik, ağrı, vücutta hissedilen kitleler, kanama, öksürük ve horlama gibi durumlar yer alırken, ciltte, dışkılama ve idrar alışkanlıklarında değişiklikler ile benlerde ve siğillerdeki farklılıklar da dikkat çekmektedir.
DSÖ Kanser Kontrol Programı Başkanı ve cerrahi onkoloji uzmanı Dr. Andre Ilbawi, belirtilerin büyük ölçüde kanser türlerine özgü olduğunu ifade ederek, açıklanamayan kilo kaybının yaygın bir belirti olduğunu belirtti. “İnsanlar, açıklanamayan kilo kaybı yaşamaya başladığında bu, genellikle kanserin belli bir aşamada olduğu anlamına gelir” dedi.
KANSERİN DEĞİŞTİRİLEBİLİR RİSK FAKTÖRLERİ VAR
Kanserin kesin nedeni bilinmemekle birlikte, risk faktörleri değiştirilemeyen (yaş, cinsiyet ve aile öyküsü gibi) ve değiştirilebilir olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır.
Ilbawi, tütün kullanımı, enfeksiyonlar, hava kirliliği ve kimyasallara maruz kalmanın değiştirilebilir risk faktörleri arasında yer aldığını belirtti. “Alkol, fiziksel hareketsizlik ve kilo alımı, tüm kanser vakalarının yaklaşık yüzde 5’ine neden olan ortak risk faktörleridir” diye ekledi.
Kanser vakalarının yaklaşık yüzde 5 ila 10’unda genetik risk faktörlerinin etkili olduğunu vurgulayan Ilbawi, tütün kullanımının kanser nedeniyle yaşanan ölümlerin yüzde 20 veya yüzde 25’ine yol açtığına dikkat çekti.
BİRİNCİL KORUMA ÇOK ÖNEMLİ
Kansere yol açan faktörlerden kaçınmak ve etkisini azaltmak amacıyla birincil koruma büyük önem taşımaktadır.
Kanserden korunmak için bireylerin sağlıklı kilolarını korumaları, dengeli beslenmeleri, tütün ve alkol ürünlerinden uzak durmaları, düzenli fiziksel aktivite yapmaları, uyku kalitesini artırmaları ve stres seviyelerini kontrol etmeleri gerekmektedir.
Birincil koruma önlemleri arasında güneş ışınlarına, kimyasallara ve radyasyona maruz kalmamak, Hepatit B ve HPV (İnsan Papilloma Vir
