Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, barış anlaşması imzalamak amacıyla Beyaz Saray’a geldi.
İki lider, ABD Başkanı Donald Trump tarafından Beyaz Saray’ın girişinde karşılandı.
Üçlü görüşmenin ardından, Trump, iki ülke arasında barışın sağlandığını duyurdu.
Başkan Trump, daha önce mümkün olmayanı başardıklarını ve uzun süredir devam eden çatışma sürecini sona erdirdiklerini ifade etti.
Ayrıca, iki ülke arasında ticaret ve diplomatik ilişkilerin de başlaması gerektiğini vurguladı.
Trump, Zengezur Koridoru’nun da faaliyete geçeceğini açıkladı.
ALİYEV’DEN AÇIKLAMALAR
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ermenistan ile imzalanan ortak deklarasyonun ikili ilişkilerde ve birçok ülke için yeni fırsatlar sunacağını belirtti.
Üçlü zirvenin ardından Beyaz Saray’da ortak deklarasyona imza atan Aliyev, bu tarihi anı “yeni bir tarihin yazıldığı gün” olarak tanımladı.
Trump’ın Asya, Afrika ve Güney Kafkasya’daki çatışmaları sona erdirmedeki çabalarına atıfta bulunan Aliyev, imzalanan bildirinin yeni bağlantı hatları oluşturacağını, yatırımlar ve istikrar için birçok ülkeye yeni fırsatlar sunacağını vurguladı.
Aliyev, “Bugün Kafkaslar’da barışı tesis ediyoruz. Bu, yalnızca bizim için değil, bölge için büyük fırsatlar yaratacak.” şeklinde konuştu.
Trump’a teşekkür eden Aliyev, “Ermenistan ile Azerbaycan, uzlaşma cesaretini gösterecek ve halklarımız barış içinde yaşayacak.” dedi.
Aliyev, bu gelişmelerin Kafkasya’da “uzun süreli, kalıcı bir barış” sağlayacağına inandığını ifade etti.
“ABD ile stratejik ortaklık sürecini başlattık”
ABD ile stratejik ortaklık sürecini başlattıklarını belirten Aliyev, bunun tarihi bir kazanım olduğunu ve birçok alanda işbirliğini içereceğini söyledi.
Azerbaycan’ın ABD ile olan ikili ilişkilerde “yeni bir tarih yazdıklarını” dile getiren Aliyev, “Dünyanın en büyük ülkesiyle stratejik ortaklık kurmak büyük bir fırsat ve aynı zamanda büyük bir sorumluluk.” ifadesinde bulundu.
Aliyev, birkaç ay içinde stratejik ortaklık sürecine dair detayların netleşeceğini ve bu sürecin karşılıklı yatırım, ticaret, enerji, ulaştırma, yapay zeka gibi önemli alanları kapsayacağını kaydetti.
1992’de uygulanan kısıtlamaların kaldırılmasını memnuniyetle karşıladığını vurgulayan Aliyev, “Azerbaycan üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması için Trump’a teşekkür ediyoruz.” dedi.
Aliyev, çabalarından dolayı Trump’ı Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterebileceklerini belirterek, “Nobel ödülünü hak eden tek kişi Başkan Trump’tır.” dedi.
PAŞİNYAN: YENİ BİR TARİHİN TEMELLERİ ATILDI
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Azerbaycan ile imzalanan ortak deklarasyonun önemli bir dönüm noktası olduğunu ve iki ülke arasında yeni bir tarihin temelinin atıldığını ifade etti.
Paşinyan, imzalanan ortak deklarasyonun, yıllarca süren çatışmayı sona erdirecek bir yol açacağını ve karşılıklı egemenlik ile toprak bütünlüğüne tam saygı temelinde yeni bir dönemin kapılarını aralayacağını söyledi.
Trump’ın imzasının Güney Kafkasya’da barış ve güvenlik ortamı sağlanması için önemli bir güvence olduğunu vurgulayan Paşinyan, Trump’a liderliği için teşekkür etti.
Bu sürecin altyapı yatırımlarını teşvik edeceğini ve bölgesel bağlantıları güçlendireceğini söyleyen Paşinyan, “Bu anlaşma büyük bir kazanımdır.” değerlendirmesinde bulundu.
Bunun yalnızca iki ülke için değil, bölge ve dünya için önemli bir başarı olduğunu ifade eden Paşinyan, “Daha barışçıl bir bölge, daha güvenli bir dünya anlamına geliyor.” dedi.
BEYAZ SARAY’DAN ANLAŞMAYA DAİR AÇIKLAMA
Beyaz Saray, Azerbaycan ile Ermenistan arasında imzalanan anlaşmanın “barış için bir yol haritası” işlevi göreceğini bildirdi.
Beyaz Saray Sözcü Yardımcısı Anna Kelly, basın toplantısında anlaşmanın barışa giden süreçte bir yol haritası olacağını vurguladı.
Kelly, iki ülkenin ABD ile olan siyasi, ekonomik ve ticari ilişkilerinin derinleşeceğini ve yeni ikili anlaşmaların işbirliklerini artıracağını ifade etti.
Bu yol haritasının, hem Azerbaycan hem de Ermenistan’a fayda sağlayarak Güney Kafkasya’nın potansiyelini artıracağını değerlendirdi.
II. KARABAĞ SAVAŞI
Nikol Paşinyan yönetiminin Karabağ’daki işgal konusunda izlediği farklı politika, II. Karabağ Savaşı’nın patlak vermesine yol açtı.
AGİT Minsk Grubu’nun çabaları diplomatik çözüm sağlamakta yetersiz kaldı. Azerbaycan, 44 gün süren savaşın sonunda Karabağ’ı geri aldı.
Savaş sırasında Azerbaycan, 2 bin 908 şehit verdi. 2023 yılında ise Karabağ’daki yasa dışı Ermeni güçleri Azerbaycan’a karşı provokasyonlara devam etti.
24 saati bulan çatışmaların ardından yasa dışı Ermeni güçleri, Karabağ’dan çekildi.
Bu gelişme sonucunda, Azerbaycan’ın Karabağ üzerindeki egemenliği tam anlamıyla sağlandı.
ERMENİSTAN-RUSYA İLİŞKİLERİ
Karabağ’ın Azerbaycan tarafından geri alınması sürecinde Ermenistan’ın da üye olduğu Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü (KGAÖ) tarafsız bir tutum benimsedi.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, KGAÖ kapsamındaki yükümlülüklerin Karabağ için geçerli olmadığını duyurdu.
Ermenistan yönetimi ise KGAÖ’yü Azerbaycan’a yönelik sessiz kalmakla suçladı.
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, 2024 yılında KGAÖ’den ayrılacaklarını açıkladı.
Ermenistan, Rusya ile olan ilişkilerini zayıflatırken, ABD ile yakınlaşmayı sürdürmektedir.
Azerbaycan, anlaşmanın imzalanması için Ermenistan Anayasası’ndan Azerbaycan’ın egemenliğine aykırı maddelerin çıkarılmasını şart koşmakta ve AGİT Minsk Grubu’nun feshedilmesini talep etmektedir.
Erivan yönetimi ise Anayasa referandumunun gerekli olduğunu savunmakta ve bu nedenle zaman gerektiğini belirtmektedir.
