Japonya‘da siyaset genellikle istikrarlı ve çoğu zaman durağandır.
Ancak durum değişmekte.
Önceki Pazar günü, daha önce pek tanınmayan aşırı sağcı bir parti olan Sanseito, parlamentodaki sandalye sayısını 15’e yükseltti. Bu gelişme, partinin Japon siyasetinde önemli bir aktör haline geldiğini gösteriyor.
Sanseito, ABD Başkanı Donald Trump’ın “Önce Amerika” sloganını referans alarak “Önce Japonya” ifadesini öne çıkardı ve bu durum, iktidardaki Liberal Demokratik Parti (LDP) ve zor günler geçiren Başbakan Şigeru İşiba için ciddi bir rahatsızlık yarattı.
Geçen hafta, başbakan için oldukça çalkantılı geçti.
Seçimlerde, iktidardaki LDP koalisyonu Japon Parlamentosu’nun üst kanadındaki çoğunluğu kaybetti; alt kanatta ise geçen yıl zaten kaybedilmişti. İşiba’ya kendi partisinden istifa çağrıları yapılmaya başlandı.
Japonya Başbakanı, geçen Çarşamba günü ABD ile gümrük vergileri konusunda Trump’ın “müthiş” olarak nitelendirdiği bir anlaşmaya imza attı.
Bu anlaşma, Japon ekonomisine gerekli olan bir miktar istikrar sağlasa da, Japon siyasetindeki belirsizlikleri ortadan kaldırmadı.
Japonya, dünyada en istikrarlı demokrasilerden biri olarak bilinir ve seçim sonuçları genellikle sürprizlerle dolu değildir.
LDP, 1955 yılından beri kesintisiz bir biçimde ülkeyi yöneten parti olma özelliğini koruyor.
Parti, diğer ülkelerde görülen popülizm dalgalarına karşı adeta bağışıklık kazanmış görünüyordu.
Ancak şu anda, İkinci Dünya Savaşı sonrası en büyük zorluklarla karşı karşıya bulunuyor.
Bu istikrarlı siyasi atmosfer, nasıl olup da ateşli bir siyasi çatışma alanına dönüşmüş ve birçok insanı aşırı sağa yönlendirmiş olabilir?
Pirinç savaşları: Süpermarketlerdeki öfke
Japon haneleri son yıllarda zorlu günler geçiriyor.
Yüksek enflasyon, artan fiyatlar, sabit maaşlar ve yavaşlayan ekonomi, halkı zor durumda bıraktı.
Özellikle pirinç fiyatları dikkat çekiyor.
Beş kiloluk pirinç torbasının fiyatı son bir yılda iki katına çıkarak süpermarketlerde 4 bin yene (yaklaşık bin 100 TL) satılmaya başlandı.
Bu durum, kısmen 2023 yılına ait kötü hasat nedeniyle oluşan tedarik sıkıntısından kaynaklanıyor.
Ayrıca, halkın bu konuda duyduğu endişe, panik alımlarına da yol açtı.
Yerel televizyonlar ve sosyal medyada pirinç almak isteyenlerin oluşturduğu uzun kuyruklar sıkça gündeme geldi.
Tokyo’nun kuzeyinde alışveriş yapan 36 yaşındaki Momoko Abe, “Pirinç bizim ana tüketim maddemiz. Hep böyle devam edeceğini düşündük ama bu herkesin etkilenmesine neden oldu. Sadece benim ve bebeğimin ne yiyeceğini değil, insanların işlerini de etkiliyor,” diyor.
Alışveriş yapan bir başka kişi olan Vatanabe Takeşi, “Pahalı ama satın almak zorundayız. Pirinç fiyatlarını hükümet kontrol ediyor,” ifadesini kullanıyor.
Tarım Bakanı Şinjiro Koizumi, fiyatları düşürme ve tedarik zincirinde değişiklik yapma vaadinde bulundu. Ancak piyasaya daha fazla pirinç girmesine rağmen, fiyatlar yüksek seviyelerde kalmaya devam ediyor.
Önce Amerika’dan Önce Japonya‘ya
Özellikle genç Japonlar mevcut durumdan oldukça rahatsız. Sanseito mitinginde bir haber kuruluşuna konuşan genç seçmen Eriko Harada, “Şu andaki siyasi durumdan bıktık,” diyor.
Bir diğer genç seçmen Uta Kato ise “Sanseito’nun bu kadar destek almasının sebebi, bizim adımıza konuşmaları,” şeklinde yorum yapıyor.
Seçmenlerin bıkkınlığı ve öfkesi, hem seçim mitinglerinde hem de süpermarket reyonlarında kendini gösteriyor.
“Önce Japonya” diyen partiye verilen destek, bu durumu bir nebze artırdı.
Ancak bunun yanı sıra başka etkenler de mevcut.
Tokyo’daki Temple Üniversitesi’nden Asya Araştırmaları ve Tarih uzmanı Prof. Jeff Kingston, “Birçok şeyi Beyaz Saray’dan, MAGA dalgasından gelen etkilere atfedebiliriz,” şeklinde açıklama yapıyor.
“Trump, dünya genelinde insanların ilkel yönlerini güçlendiriyor,” diye ekliyor.
Trump’ın Cumhuriyetçileri ve diğer sağ eğilimli hareketlerle paylaştığı bir diğer özellik, göç konusuna odaklanmaları.
Japonya, tarihsel olarak çok az göçmen almış olsa da, bu sayı son yıllarda artış göstermekte.
Geçen yıl sonunda Japonya’da yaşayan yabancıların sayısı yaklaşık 3,77 milyon olarak belirlendi. Bu, bir önceki yıla göre %11’lik bir artış ve yeni bir rekor anlamına geliyor.
Japonya’nın nüfusu hızla yaşlanıyor ve birçok kişi, ülkenin vergi ödemeleri ve artan yaşlı nüfusa hizmet edebilmek için göçmenlere ihtiyaç duyduğunu savunuyor.
Ancak buna katılmayanlar da mevcut.
Genç seçmen Uta Kato, “Kurallara uymayan yabancı göçmenlerin sayısı artıyor,” diyor.
Bu durumun vergiler dahil olmak üzere vatandaşların üzerindeki yükü artırdığını ve yaşam standartlarını zorlaştırdığını belirtiyor.
Sanseito, ülkeye daha fazla yabancının girmesine izin veren hükümet politikalarını eleştiriyor.
Partinin kurucusu Sohei Kamiya, Haziran’daki bir basın toplantısında “Yabancı düşmanlığını teşvik etmiyoruz. Ancak yabancıları kabul etmede belirli kurallar olmadığı için Japon halkı rahatsız hissediyor,” demişti.
Başka bir basın toplantısında, “Yabancılara sosyal güvenlik ve eğitim desteğine çok fazla para harcandığı için birçok vatandaş öfkeli,” diye belirtti.
LDP’li Sosyal Güvenlik Bakanı Takamaro Fukuoka ise hükümetin yabancılara avantajlı tıbbi imkanlar sunduğu ve sosyal yardımlar sağladığı yönündeki iddiaları reddetti.
Ancak bu mesaj, bazı kesimlerde karşılık buldu.
54 yaşındaki bir Sanseito gönüllüsü, “Yabancılar korkutucu. İsyan edebileceklerinden korkuyorum,” diyor.
Yabancılardan korkmasının sebebi sorulduğunda, doğrudan bir zarar görmediğini itiraf ediyor.
Eşi ve çocuğuyla Sanseito mitingine katılan bir ev hanımı ise, “Sanseito, diğer partilerin söylemediği şeyleri söylüyor,” şeklinde ifade ediyor.
Bununla birlikte, Sanseito sadece Japonya‘da yaşamak isteyen yabancılara karşı değil. Partinin dikkat çekici bir diğer hedefi ise turistler.
Selfie çeken ve kötü davranan turistler
Japon yeninin değer kaybetmesi, Japon ailelerin kemer sıkmasına neden olurken, aynı zamanda yabancı turistlerin daha ucuza tatil yapabilmesini sağlıyor.
Bu durum, Japonya’da turist sayısında büyük bir artışa yol açtı.
