İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Dr. Majid Takht Ravanchi, Habertürk TV’den Sena Alkan’a önemli açıklamalarda bulundu.
Ravanchi, Türkiye’nin hem İran hem de Avrupa ülkeleri için önemli bir diplomatik merkez olduğunu vurgulayarak, “ABD ile yeni bir müzakere sürecine başlamadan önce, benzer saldırılarla karşılaşmayacağımıza dair garanti almalıyız” dedi.
Ravanchi’nin, E3 ülkeleriyle İstanbul’daki müzakereler hakkında verdiği bilgiler şöyle:
Sena Alkan: E3 ülkeleriyle İstanbul’da neleri görüştünüz? Müzakere masasında size ne teklif ettiler ve siz nasıl yanıt verdiniz?
Majid Takht Ravanchi: Bismillahirrahmanirrahim. E3 ülkeleriyle bakan yardımcıları düzeyinde bir müzakere turu gerçekleştirdik. Toplantıda nükleer mesele ve yaptırımların kaldırılması gibi konuları ele aldık. Zenginleştirmenin İran içinde yapılmasının herhangi bir anlaşmanın ayrılmaz bir parçası olması gerektiğini vurguladık.
“Yaptırımların kaldırılması vazgeçilmez bir unsur”
Yaptırımların kaldırılması konusunu sürekli gündeme getirdik; herhangi bir anlaşma, yaptırımların kaldırılmasını içermelidir. Bu, bizim için önemli bir başlık. Ayrıca, toplantıda İsrail rejimi ve ABD’nin İran’a yönelik saldırganlığını da tartıştık.
E3 ülkelerine, bu saldırıların İran halkına yönelik bir kışkırtma olduğunu söyledik. Bu saldırılarda 1000’den fazla insanımız hayatını kaybetti, yaklaşık 6000 kişi yaralandı. Bu tür saldırılar, uluslararası hukuka ve Birleşmiş Milletler Sözleşmesi’ne aykırıdır ve tüm uluslararası toplum tarafından kınanmalıdır.
Birçok ülke bu durumu kınadı ve bu tür olayların bir daha yaşanmaması için adım atmamız gerektiğini düşündük.
Sena Alkan: Yeni bir görüşme turu yapılacak mı? E3 ile belirlenmiş bir tarih var mı? Türkiye’nin rolünü nasıl tanımlıyorsunuz?
Ravanchi: E3 ile görüşmelere devam etme konusunda anlaştık, ancak henüz bir tarih belirlenmedi. Türkiye’nin müzakerelerdeki yapıcı rolünü takdir ediyoruz. Geçmişte de bir turu burada gerçekleştirmiştik. Türkiye, hem İran hem de Avrupa için tercih edilen bir yer.
Sena Alkan: ABD ile müzakere masasına oturmayı düşünüyor musunuz? Eğer öyleyse, hangi şartlar altında?
Ravanchi: İran ile ABD arasında bazı arabulucu ülkeler aracılığıyla mesajlar iletiliyor. Umman arabuluculuğunda bir müzakere sürecindeydik, ancak müzakerelerin tam ortasında saldırılarla karşılaştık. Bu, diplomasinin ihanetidir.
“ABD bizi ikna etmeli”
ABD ile yeni bir müzakere turuna başlamadan önce, benzer saldırılarla karşılaşmayacağımıza dair garanti almalıyız. Diplomasiye yeniden ihanet edilmemesi bizim için öncelikli bir şart. ABD’nin, bu kez böyle bir şey yapmayacağına bizi ikna etmesi gerekiyor.
Müzakerelerin kazan-kazan ilkesine dayanması gerekiyor; tarafların her ikisi de bir şeyler kazanmalıdır. ABD’nin dayatmalarını kabul edemeyiz. Bu nedenle, müzakerelerin devam edeceğine emin olmadan gerçek bir diyaloğa başlayamayız.
Biz diyaloğu sadece “diyalog yapmış olmak” için istemiyoruz. Diyaloğun her iki tarafı da tatmin edecek sonuçlar üretmesi gerekiyor. ABD ile yeni bir müzakere süreci kazan-kazan esasına dayanırsa mümkün olabilir. Ayrıca, görüşmeler sürerken askeri saldırılara maruz kalmamalıyız.
Sena Alkan: Müzakere masasında iken topraklarınıza İsrail saldırıları oldu. İran’ın nükleer kapasitesinin tamamen yok edildiği iddialarını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Ravanchi: Zarar ciddi; ancak ne ölçüde hasar oluştuğunu söyleyecek durumda değilim. Hasar tespit çalışmaları İran Atom Enerjisi Kurumu tarafından yürütülüyor.
Sena Alkan: Zenginleştirilmiş uranyum ya da nükleer varlıklarınızı başka bir yere taşımış mıydınız?
Ravanchi: Saldırı öncesinde, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı müfettişleri nükleer malzemelerin yerini biliyordu. Hasar tespitinin ardından gerekli açıklamalar yapılacaktır.
Sena Alkan: ABD, müzakereler öncesinde hiçbir nükleer faaliyet olmamasını istiyor. Pozisyonunuz nedir?
“Zenginleştirmeye devam edeceğiz”
Ravanchi: Fetva hâlâ geçerli. Nükleer silah peşinde değiliz. Barışçıl amaçlarla uranyum zenginleştirmek istiyoruz. Sıfır zenginleştirme bizim için mümkün değil.
Geçmişte barışçıl amaçlarla nükleer materyal ithal etmek zorundaydık. Artık kendi topraklarımızda bunu yapabiliriz ve bu hakkı inkâr edemeyiz.
Sena Alkan: Katar’daki ABD üslerine yönelik misillemeden önce önceden haber verdiniz. Bu bir zayıflık mı?
Ravanchi: Hayır, bu zayıflık değil. Misilleme yapmak zorundaydık. Bu, ABD’nin İran’a yönelik saldırısına verilen bir cevaptı.
Sena Alkan: ABD’ye önceden haber verdiniz mi?
Ravanchi: Evet, Katar ile bu konuda temas halindeydik. Bu, savunma hakkı çerçevesinde bir adımdı.
