İklim değişikliğiyle mücadelede bireysel tüketim alışkanlıklarının rolü giderek daha fazla önem kazanıyor. Uzmanlar, iklim krizinin insanların günlük yaşamı ile doğrudan bağlantılı olduğunu vurgularken, ‘israf kültürü’nün çevresel etkilerini gözler önüne seriyor. Özellikle aşırı et ve yüksek su tüketimi gerektiren gıdaların tüketiminin, ‘su ayak izi’ açısından iklim değişikliği üzerindeki olumsuz etkilerini belirtmektedirler. Ayrıca, ‘sıcak hava dalgaları’ nedeniyle yaşanan can kayıplarının sağlık sistemine entegrasyonunun gerekliliği de vurgulanıyor.
İsrafın doğa üzerindeki baskıyı azaltacağına dikkat çeken İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Afet Yönetim Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, “Dinimizde israf günahtır. Fazla alışveriş yaparak, gereksiz yere çöpe atarak israf yapıyoruz. Su, gıda ve enerji gibi kaynakların kötü kullanımı söz konusu. İklim değişikliğiyle mücadelede ‘az tüket, yeniden kullan, geri dönüştür’ anlayışını benimsiyoruz. Bu yaklaşım aslında çevreyi koruma ile ilgili ekolojik önlemlerdir. Bunu ‘ekolojik günahlar’ olarak adlandırıyorum. Çünkü vatandaş bu şekilde durumu daha iyi kavrayabilir. İsrafı engelledikçe çevreye ve doğaya olan baskımız azalacak; bu da iklim değişikliği ile mücadelenin kolaylaşmasını sağlayacak” ifadelerini kullandı.
“AŞIRIYA KAÇMAMAK LAZIM”
Prof. Dr. Kadıoğlu, aşırı et tüketiminin iklim değişikliği üzerindeki olumsuz etkilerini değerlendirerek, “İklim değişikliği konusunda yediğimize ve içtiğimize dikkat etmemiz gerekiyor. Aşırı et tüketimi, iklim değişikliğine zarar veriyor. 1 kilogram kırmızı etin sofraya gelmesi için 15 ton su harcanıyor. Bu nedenle su ayak izi düşük gıda ürünlerini tercih etmeliyiz. Tropikal bitkiler ve avokado, kivi gibi meyvelerden kaçınmalıyız, çünkü bunlar tropikal yağmur sularına ihtiyaç duyuyor. Yerel ürünler olan mısır ve fasulye gibi gıdalar ise protein açısından zengin. ‘Et yemeyin’ demiyorum, ancak aşırıya kaçmamak gerekiyor. Su ayak izi yüksek ürünleri ne kadar fazla tüketirsek, o kadar dünyaya zarar vermiş oluyoruz” dedi.
“ÖLÜM NEDENLERİ ARASINA ‘SICAK HAVA DALGASI’ EKLENMELİ”
Sıcak hava dalgalarının ölüm oranları üzerindeki etkisini ele alan Kadıoğlu, “Yaz aylarında sıcak hava dalgaları ortaya çıkıyor. Beton zeminler ‘kent ısı adası’ etkisi yaratıyor. Bu durum, apartmanların üst katlarında yaşayan hasta, obez, yaşlı ve çocuklarda ölümlere neden olabiliyor. Örneğin, Avrupa’da 2003 yılının ağustos ayında 35 bin kişi bu nedenle hayatını kaybetti. Hastanelerde bu ölümler ‘sıcak hava dalgası’ olarak kaydedilmişti. Ancak Türkiye’de böyle bir kayıt sistemi yok. Örneğin, ‘Trabzon’da sıcak hava dalgalarından kaç kişi ölüyor?’ diye bir araştırma yapıldığında, kayıt bulunmuyor. Bu ölümler kayıt dışı kalıyor. Sıcak hava dalgalarının ölüm nedenleri arasında yer almasının sağlanmasında büyük fayda var” şeklinde konuştu.
