İklim değişikliğinin yol açtığı aşırı hava olayları, dünya genelinde kahve, kakao ve pirinç gibi temel gıda maddelerinin fiyatlarında artışa neden oluyor. Avrupa’daki çeşitli araştırma enstitülerinden bilim insanları, temmuz ayında “İklim Aşırılıkları, Gıda Fiyatı Sıçramaları ve Bunların Daha Geniş Toplumsal Riskleri” başlıklı bir çalışma gerçekleştirdi.
Bu çalışmada, iklim değişikliğinin gıda fiyatları üzerindeki etkisi incelendi. Bilim insanları, farklı ülkelerde yaşanan iklim aşırılıklarının gıda fiyatlarına olan yansımalarını gösteren raporları bir araya getirdi. Araştırmaya göre, iklim değişikliğinden etkilenen tarım ürünleri coğrafi farklılıklar gösteriyor. Örneğin, Güney Avrupa’da 2022-2023 yıllarında yaşanan kuraklık, Avrupa Birliği (AB) genelinde zeytinyağı fiyatlarının Ocak 2024’te bir yılda yüzde 50 artmasına sebep oldu.
İNGİLTERE’DE YAĞIŞLI GEÇEN HAVA PATATES FİYATLARINI YÜKSELTTİ
Doğu Asya’da 2024’te yaşanan sıcak hava dalgaları, Güney Kore, Japonya ve geniş bir Çin ile Hindistan bölgesinde aşırı sıcaklıklara yol açtı. Bu koşullar, Kore lahanasının fiyatını Eylül 2024’te bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 70 artırdı. Aynı dönemde Japon pirinci de yüzde 48 zamlandı. Ayrıca, Çin’de sebze fiyatları da haziran ve ağustosta yüzde 30 yükseldi.
Vietnam’da Şubat 2024’teki sıcak hava dalgası, robusta kahvesi fiyatlarının temmuzda yüzde 100 artmasına neden oldu. Endonezya’da 2023 yılındaki kuraklık sonrası pirinç fiyatları yüzde 16 yükseldi. Pakistan’da Ağustos 2022’de meydana gelen sel felaketi, kırsal bölgelerde gıda fiyatlarının haftalar içinde yüzde 50 artmasına yol açtı. Hindistan’da ise Mayıs 2024’te yaşanan sıcak hava dalgası, yılın ikinci çeyreğinde soğan ve patates fiyatlarının yükselmesine sebep oldu. Bu dönemde soğan fiyatlarında yüzde 89, patates fiyatlarında ise yüzde 81 artış kaydedildi.
GÜNEY AFRİKADA’Kİ SICAK HAVA DALGASIYLA MISIR FİYATLARI YÜZDE 36 ARTTI
Avustralya’da 2022’de yaşanan seller, marul fiyatlarının artmasına yol açtı ve bu dönemde marul fiyatları yüzde 300 yükseldi. Güney Afrika’da Mart 2024’teki sıcak hava dalgasının ardından mısır fiyatları nisanda yüzde 36 arttı. Etiyopya’da ise 2022’deki kuraklık, gıda fiyatlarını olumsuz etkileyerek Mart 2023’te yüzde 40’lık bir artışa neden oldu.
ABD’DE SEBZE FİYATLARI BİR YILDA YÜZDE SEKSEN ARTTI
ABD’nin sebze üretiminin yüzde 40’tan fazlasını sağlayan California ve Arizona’da 2022’de yaşanan kuraklık, sebze üretimini olumsuz etkiledi. Bu durum, ABD’de sebze fiyatlarının Kasım 2022 itibarıyla bir yıl içinde yüzde 80 artmasına yol açtı. Meksika’da 2023’teki kuraklık, sonraki yılın başında meyve ve sebze fiyatlarının yüzde 20 oranında artmasına neden oldu.
KURAKLIK NEDENİYLE KÜRESEL KAHVE VE KAKAO FİYATLARI ARTTI
İklim aşırılıkları, yerel düzeyde olduğu kadar küresel gıda ürünlerinin piyasa fiyatlarında da artışlara yol açtı. Dünyada en fazla kahve üreten Brezilya’da 2023’teki kuraklık, fiyatların yükselmesine neden oldu. Küresel kahve fiyatları Ağustos 2024’te yüzde 55 artış gösterdi. Dünya kakao üretiminin yaklaşık yüzde 60’ını gerçekleştiren Gana ve Fildişi Sahili’nde Şubat 2024’te görülen aşırı sıcaklıklar ve geçmişteki uzun kuraklık, küresel kakao fiyatlarını olumsuz etkiledi. Kakao fiyatları Nisan 2024’te bir yıl içinde yaklaşık yüzde 300 artış kaydetti.
DAR GELİRLİ HANE HALKININ GIDA GÜVENLİĞİ ETKİLENİYOR
İklim kaynaklı gıda fiyatlarındaki artışlar, toplumda çeşitli risklerin ortaya çıkmasına neden olabiliyor. Artan gıda fiyatları, özellikle düşük gelirli hane halklarının gıda güvenliğini doğrudan etkiliyor. Bu hane halkları, daha az beslenme sonucu hastalıklara karşı dirençsiz hale gelebiliyor. Ayrıca, bu durum sağlık sistemi üzerinde ek yükler oluşturarak kamu harcamalarını artırıyor. Gıda fiyatlarındaki artışlar, genel enflasyonun yükselmesine yol açarak gıda fiyatlarının enflasyon içindeki payının yüksek olduğu gelişmekte olan ülkeler için büyük bir risk oluşturuyor.
