Neredeyse iki yıl süren savaşın ardından Hamas’ın askeri gücü önemli ölçüde zayıfladı ve örgütün lider kadrosu büyük bir baskı ile karşı karşıya kaldı.
Buna rağmen, Hamas, savaş sırasında 30 bin kamu çalışanının yaklaşık 7 milyon dolara ulaşan maaşlarını gizli bir nakit ödeme sistemi aracılığıyla ödemeyi başardı.
BBC, geçen hafta maaş aldıklarını doğrulayan üç memur ile görüştü ve her birinin yaklaşık 300 dolar aldığını öğrendi.
Binlerce kamu çalışanının, savaş öncesi maaşlarının %20’sinden biraz fazlasını, 10 haftada bir almaya devam ettiği düşünülüyor.
Yaşanan enflasyon nedeniyle maaşlarının çok az bir kısmını alabilen Hamas memurları arasında giderek artan bir huzursuzluk mevcut.
İsrail’in uyguladığı gıda kısıtlamaları, Gazze’de gıda sıkıntısını ve artan akut yetersiz beslenme vakalarını beraberinde getiriyor.
Son zamanlarda Gazze’de bir kilo unun fiyatı rekor seviyeye çıkarak 80 dolara ulaştı.
Gazze’de işleyen bir bankacılık sistemi bulunmadığı için maaş almak oldukça karmaşık ve bazen tehlikeli bir süreç haline geliyor.
İsrail, Hamas’ın yönetim kapasitesine zarar vermek amacıyla düzenli olarak örgütün para dağıtımından sorumlu yetkilileri hedef alıyor.
Peki, maaş dağıtımı nasıl gerçekleştiriliyor?
Polislerden vergi görevlilerine kadar memurlar, ya da eşleri, şifreli bir mesaj alıyor. Bu mesajda belirli bir yerde ve zamanda “bir arkadaşla çay içmesi” gerektiği belirtiliyor.
Buluşma noktasında, kamu çalışanına bir erkek ya da bazen bir kadın yaklaşıyor ve gizlice içinde para olan bir zarfı takdim ediyor. Dağıtımı yapan kişi, başka bir temas olmaksızın hızla oradan uzaklaşıyor.
Güvenlik kaygıları nedeniyle adını açıklamak istemeyen bir din görevlisi, maaş almak için gitmenin risklerini şöyle ifade ediyor:
“Her maaş almaya gittiğimde, eşim ve çocuklarımla vedalaşıyorum. Çünkü bir daha geri dönemeyebileceğimi biliyorum. Birkaç kez, İsrail hava saldırılarında maaş dağıtım noktaları hedef alındı. Gazze şehrindeki kalabalık bir pazara yapılan saldırıdan sağ kurtuldum.”
Alaa adıyla bilinen bir öğretmen, altı kişilik ailesine tek başına bakmaya çalışıyor. BBC’ye konuşan Alaa, “Yıpranmış banknotlardan oluşan 1000 şekel (yaklaşık 300 dolar) aldım. Hiçbir esnaf bunları kabul etmez. Sadece 200 şekel kullanabildim. Gerisiyle ne yapacağımı inanın bilmiyorum” şeklinde konuştu.
Alaa, “İki buçuk ay süren açlıktan sonra bize yırtık banknotlarla ödeme yapıyorlar. Çocuklarımı doyurmak için biraz un almak umuduyla sık sık yardım dağıtım noktalarına gitmek zorunda kalıyorum. Bazen az bir şey almayı başarıyorum ama çoğunlukla bir şey alamıyorum,” diye ekliyor.
İsrail ordusu, Mart ayında Han Yunus’taki Nasır Hastanesine düzenlenen bir saldırıda Hamas’ın finans işlerinin başındaki İsmail Barhum’un öldüğünü duyurmuştu. Barhum, Hamas’ın askeri kanadına fon sağlamakla suçlanıyordu.
Hamas’ın yönetim ve finans altyapısının büyük çoğunluğu yok edilmesine rağmen, maaş ödemelerini nasıl finanse ettiği henüz netlik kazanmış değil.
Üst düzey görevlerde bulunan ve Hamas’ın mali operasyonlarına aşina bir çalışan, BBC’ye yaptığı açıklamada örgütün, 7 Ekim’deki saldırıdan önce yeraltındaki tünellerde yaklaşık 700 milyon dolar ve yüz milyonlarca şekel nakit stoku bulundurduğunu ifade etti.
Bu fonların, İsrail’in saldırılarında hayatını kaybeden Hamas lideri ve kardeşi Muhammed tarafından yönetildiği iddia ediliyordu.
Hamas destekçilerine yönelik öfke
Hamas, savaş öncesinde halktan alınan vergilere ve Katar’dan gelen milyonlarca dolarlık yardıma bağımlıydı. Örgütün askeri kanadı ise büyük ölçüde İran tarafından finanse ediliyordu.
Dünyanın en etkili İslamcı örgütlerinden biri olan Mısır merkezli Müslüman Kardeşler’den üst düzey bir yetkili, bütçelerinin %10’unun Hamas’a yönlendirildiğini belirtti.
Sigaraya dev vergi
Hamas, savaş sırasında gelir elde edebilmek için esnafa vergi uyguladı. Normal fiyatının 100 katı kadar miktarlar karşılığında sigara satışı yaptı. Savaştan önce bir paket sigara 5 dolarken, şu anda 170 doların üzerine çıkmış durumda.
Nakit ödemelere ek olarak, Hamas üyelerine ve ailelerine yerel acil durum komiteleri aracılığıyla gıda yardımları dağıttı. Bu komitelerin lider kadroları, İsrail saldırıları nedeniyle sık sık değişiklik gösteriyor.
Bu durum, halk arasında öfkeye yol açtı. Birçok Gazzeli, Hamas’ı yalnızca destekçilerine yardım dağıtmakla ve geri kalan nüfusu dışlamakla suçluyor.
İsrail, Hamas’ı son aylardaki ateşkes sırasında bölgeye yönelik yardımları çalmakla itham etti. Hamas bu suçlamaları reddederken, Gazze’deki BBC kaynakları, önemli miktarda yardımın Hamas tarafından alındığını belirtti.
Eşinin beş yıl önce kanserden vefat etmesiyle dul kalan Nesrin Halid, BBC’ye yaptığı açıklamada, “Çocuklarım sadece açlıktan değil, Hamas bağlantılı komşularımızın gıda yardımları ve un çuvallarını aldığını gördükleri için de ağlıyor” dedi ve devam etti:
“Çektiğimiz acıların sebebi onlar değil mi? Neden 7 Ekim olaylarına girmeden önce gıda, su ve ilaç stoklamadılar?”
