1. Haberler
  2. GÜNDEM
  3. Halep: Tarih, Kültür ve Modernleşmenin İzleri

Halep: Tarih, Kültür ve Modernleşmenin İzleri

featured
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

“Halep’teki kapılarda, çoğunlukla Fransa’dan ithal edilmiş, kadın eli şeklinde demir ya da bronz tokmaklar bulunuyor. Bu tokmaklar çalındıktan sonra, bir Avrupalının beklediği gibi kapıyı açan biri olmuyor. Uzaktan ince bir ses ‘Min’, yani ‘Kim o?’ şeklinde duyuluyor. Bir seyyah için bu soruya yanıt vermek zorlu bir deneyim.”
Hangi Halep bu anlatılan?
Bir antikacı ve seyyah olan Henry S. Cowper, o dönemde Kahire’de geçirdiği kışın ardından, Doğu Akdeniz kıyılarındaki Halep ve Bağdat gibi şehirleri keşfe çıkıyor ve hatıralarını 1894’te Through Turkish Arabia (Boydan Boya Türk Arabistanı) başlığıyla yayımlıyor.

***

Şu sıralar aklımız Suriye’de…
Bu pazar günü, biraz da Batılı seyyahların geçen yüzyılın başlarından kalma hatıralarına bakalım istedim.
Cowper’dan bir başka alıntı:
Küçük detaylar, yükselen kapitalist yayılmanın Ortadoğu’daki dönüşüm gücüne ışık tutuyor.
“Halep, mezarlıklarla çevrili. Çoğunluğu Müslüman mezarlıkları; ancak kuzeyde Avrupalılara, Ermenilere ve Yahudilere ait mezarlıklar mevcut. Azizia bölgesinde, son iki yüz yıldır artan imalathanelerle ilintili İngiliz ve diğer Avrupalı tüccarların anısına mezar taşlarının bulunduğu bir kabristan yer alıyor.”

***

“Halep, Türkiye’nin en eski ve en büyük şehirlerinden biri… Beyaz ve gri taşlardan yapılmış evlerin üstünde, pas kırmızısı kalıntılarla inşa edilmiş bir kale yükseliyor. Kuzeyde, meyve bahçeleri ve tarım alanları, ırmakla kıvrılarak vadinin derinliklerine kadar uzanıyor. Bu yeşil alan, akan suların sesi arasında boğucu sıcak sokaklardan sonra dinlenme imkânı sunuyor.”
Bu ifadeler, Oxford’lu arkeolog Leonard Wooley tarafından kaleme alınmıştır. Almanların Bağdat demiryolunu inşa etmesi sırasında Wooley ve ekibi, 1912-1914 yılları arasında Karkamış’ta bu demiryoluna yakın bir bölgede kazı yapıyordu.

***

Wooley’in hatıralarını okurken her zaman aynı yakınmaların mevcut olduğu; doğru tespitlerle oryantalist bakışın karşısında duruşunu ve nedenlerini yeniden düşünüyorsunuz…
“Haleplilerin gurur kaynağı olan Avrupa taklidi konutlar ve dükkânlar, hoş bir Doğu şehrinin üzerinde modern bir leke bırakıyor. Şehrin yerli halkının yaşadığı kesimi yaya olarak geçmenizi öneririm. İğrenç ilerlemeyi keyifle unutacaksınız.”

Halep: Tarih, Kültür ve Modernleşmenin İzleri
Yorum Yap

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Your email address will not be published. Required fields are marked *