Yaz mevsiminde güneşin zararlı etkilerinden korunmak için sıkça tercih edilen güneş kremleri, içerdiği maddeler nedeniyle zaman zaman tartışmalara yol açıyor. Bilkent Şehir Hastanesi Dermatoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Gülhan Aksoy Saraç, güneş kremlerinin, güneş ışınlarında bulunan radyasyonlara karşı bir savunma aracı olduğunu ifade ediyor. Dr. Saraç, “Güneş kremleri, doğrudan ultraviyolenin zararlı etkilerine karşı koruma sağlıyor. Bu ışınlar, ciltte yaşlanma, lekeler ve fotosensitivite reaksiyonları gibi sorunlara neden olabilir. Ayrıca, DNA hasarına yol açarak cilt kanseri riskini artırabilir. Bu nedenle güneşten korunmak için mutlaka güneş kremleri kullanılmalıdır. Güneş kremleri, kimyasal ve mineral filtreler içermektedir. Kimyasal filtreler, güneşi bloke eden çeşitli maddeler içerirken, mineral filtreler genellikle fiziksel koruma sağlar. Cilt tipine göre, çocuklar ve hamileler için farklı ürünler öneriyoruz” dedi.
“HORMON SİSTEMİNİ ETKİLİYOR”
Doç. Dr. Saraç, güneş kremlerinde yer alan bazı kimyasal filtrelerin, hormon sistemini etkileyebilecek endokrin bozucu özelliklere sahip olabileceğini belirtti. “Son yıllarda yapılan araştırmalarda, güneş kremlerindeki oksibenzon, avobenzone, oktokrilen, oktinoksat ve homosalat gibi kimyasalların, vücuda alındıklarında sistemik dolaşıma karışarak hormon sistemini etkileyebileceği görülmüştür. Bu maddelerin bazı deney hayvanlarında antiandrojenik (erkeklik hormonu baskılayıcı), östrojenik (kadınlık hormonu artırıcı) ve tiroid fonksiyonlarını bozucu etkiler sergilediği öne sürülmüştür. Ancak bu bulgular çoğunlukla laboratuvar ve hayvan deneylerine dayanmaktadır. İnsanlar üzerinde yapılan yüksek kanıt düzeyine sahip çalışmalar henüz yeterli değildir. Bu ürünlerin hormon reseptörlerine bağlanarak bazen hormon benzeri etkiler göstermesi veya hormonların etkisini bloke etmesi mümkündür. Bu durum, erkeklik hormonunda düşüşe ve erkek hayvanların prostatında küçülmeye yol açabilir. Ayrıca, kanda ‘seks hormonu bağlayıcı protein’ olarak bilinen proteinlere bağlanarak bu proteinlerin kan seviyesinin düşmesine neden olabileceği de ileri sürülmüştür” diye konuştu.
“MİNERAL FİLTRELİ GÜNEŞ KREMLERİ ÖNERİYORUZ”
Çocuklar ve hamileler için mineral filtreli ürünlerin tercih edilmesi gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Saraç, “Mineral filtrelerde genellikle titanyum dioksit ve çinko oksit kullanılıyor. Güneş kremi alırken, yaş gruplarına göre filtrelerin içeriklerine dikkat etmemiz önemlidir. Ayrıca, etiketleri okurken son kullanma tarihlerine de dikkat edilmelidir. Son kullanma tarihi geçmiş güneş kremleri kullanılmamalıdır, çünkü bu durumda ultraviyole filtrelerin etkisi azalır ve yeterli koruma sağlanamaz. Uzun süre açık kalan ve kullanılmayan ürünlerde de bakteriler ve mikroorganizmalar oluşabileceğinden, bu tür ürünlerin kullanımı önerilmez. İçerdiği kimyasal maddeler zamanla oksidasyona uğrayarak ciltte tahriş edici ve alerjen etkiler yaratabilir” şeklinde konuştu.
