YUMURTALIK rezervi, bir kadının doğurganlık kapasitesini belirleyen en önemli unsurlardan biri olarak değerlendirilmektedir. Yaş ilerledikçe azalması beklenen yumurtalık rezervinin, son yıllarda 20’li yaşlardaki kadınlarda da azalma göstermesi dikkat çekmektedir. Kadın Hastalıkları Doğum, Tüp Bebek Uzmanı Op. Dr. Zeki Salar, bu durumun erken dönemde fark edilmemesinin doğurganlık kaybı ve erken menopoz riskini artırabileceğine dikkat çekti.
Kadınların doğurganlığını gösteren temel bir belirteç olan yumurtalık rezervi, zamanla doğal olarak azalır. Ancak günümüzde genç yaşlarda da gözlemlenen bu azalma, erken menopoz ve kısırlık ihtimalini yükseltmektedir. Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri’nden Op. Dr. Zeki Salar, aile geçmişi ve çevresel faktörlerin etkisiyle artan bu durumun düzenli kontroller ve erken müdahale ile yönetilebileceğini ifade etti.
‘AİLENİZDE ERKEN MENOPOZ ÖYKÜSÜ VARSA BU DURUMU CİDDİYE ALIN’
Yumurtalık rezervindeki azalma, sadece yaşla ilgili bir durum olarak değerlendirilmemelidir. Genetik yatkınlık, çevresel faktörler ve stresli yaşam tarzı da bu süreci hızlandırabilir. Op. Dr. Salar, bu konudaki bilgilerini şöyle paylaştı:
“Bir kız çocuğu, 1-2 milyon yumurtayla doğar; bu sayı ergenlik döneminde 300-400 bine düşer ve zamanla azalmaya devam eder. Ancak kadınlar, yumurta üretimi sürekli olmayan bir yapıya sahip olduklarından, bu azalma doğurganlık sürecinin doğal sınırlayıcısı haline gelir. Eskiden 35 yaş civarında gözlemlenen yumurta azalışını, artık 20’li yaşlarda dahi görebiliyoruz. Özellikle ailesinde erken menopoz öyküsü bulunan kadınların yıllık kontrollerini aksatmamaları büyük önem taşımaktadır.”
‘VÜCUDUN VERDİĞİ SİNYALLERE KARŞI UYANIK OLUNMALI’
Kadınların, yumurtalık rezervindeki düşüş nedeniyle vücutlarının bazı sinyaller verdiğini belirten Op. Dr. Salar, “Adet düzeni en net göstergelerden biridir. Eğer 28-30 gün olan döngüler 21 güne düşerse, bu durum mutlaka araştırılmalıdır” dedi.
Op. Dr. Salar, konuya ilişkin şu noktalara da değindi:
“Yumurtalık rezervindeki azalma çoğu zaman sessiz bir şekilde ilerlese de bazı erken uyarı sinyalleriyle kendini gösterebilir. Adet döngüsünün sıklaşması, ateş basmaları, duygusal dalgalanmalar ve yorgunluk bu belirtiler arasındadır. Ancak birçok kadın bu şikayetleri fark etse de günlük yaşamın içinde göz ardı edebiliyor. Bu nedenle kadınların uyanık olması ve vücutlarını iyi tanımaları önemlidir.”
‘HER DÜŞÜK REZERV KISIRLIĞI GÖSTERMEZ’
Op. Dr. Salar, yumurtalık rezervindeki düşüşün doğurganlığı etkileyebileceğini, ancak her zaman kısırlık anlamına gelmediğini vurguladı:
“Bu durum, gebelik ihtimalini ve sağlıklı embriyo oluşumunu olumsuz etkileyebilir. Çünkü yumurtaların sayısıyla birlikte kalitesi de düşmektedir. Dolayısıyla bebek sahibi olmayı planlayan kadınların, zaman kaybetmeden yumurta dondurma gibi koruyucu yöntemleri düşünmeleri gerekir.”
‘TIBBİ DESTEK İÇİN GEÇ KALMAMAK GEREKİR’
Bu sorunla karşılaşan kadınlar için çeşitli tedavi yöntemleri mevcut olup, zamanında müdahale edilmesi gerektiği hatırlatılmaktadır. Op. Dr. Zeki Salar, uygulanabilecek tedavi yöntemleri hakkında şu bilgileri verdi:
“Yumurta dondurma, tüp bebek uygulamaları ve bazı durumlarda PRP ile kök hücre tedavileri ilk sıralarda yer alır. Ancak bu yöntemlerin herkes için etkili olamayacağını ve kişiye özel planlama gerektiğini unutmamak önemlidir. PRP veya kök hücre tedavileri bazı hastalarda işe yarayabilir. Önemli olan, geç kalmadan harekete geçmektir. Her kadının, özellikle 35 yaş öncesinde, ileride anne olma planı varsa bir uzmana danışarak değerlendirme yaptırması büyük önem taşımaktadır. Ayrıca dengeli beslenme, düzenli egzersiz yapma, stresi yönetme ve kimyasallardan ile radyasyondan uzak durma, doğurganlık üzerinde doğrudan etkili olabilmektedir; bu nedenle bu unsurlara dikkat edilmelidir.”
