BBC’ye Gazze Şeridi’nden haber veren üç Filistinli serbest gazeteci, ailelerini beslemede büyük zorluklar yaşadıklarını ve sık sık iki gün veya daha uzun süre aç kaldıklarını ifade etti.
Bu gazetecilerin her biri, yakın akrabalarının hayatını kaybettiği, evlerini kaybettiği ya da İsrail ordusunun saldırılarından kaçmak zorunda kaldıkları günlerde bile kritik öneme sahip görüntüler sağlamayı sürdürüyor.
Biri, çalıştığı sırada bir İsrail bombardımanı sırasında şarapnel parçasıyla ağır yaralandı. Ancak mevcut durumun “hayatının en zor süreci” olduğunu belirtiyor. “Bu büyük bir çile ve yoksunluk” diyor.
Küresel gıda güvenliği uzmanları, Gazze’deki durumu henüz bir kıtlık olarak tanımlamasa da, Birleşmiş Milletler kuruluşları insan kaynaklı kitlesel açlığın ortaya çıktığına dair uyarılarda bulundu.
Filistin topraklarına giren tüm malzemeleri kontrol etmesi nedeniyle İsrail eleştirilirken, İsrail bu suçlamaları reddetti.
Güvenlik endişeleri nedeniyle meslektaşlarımızın isimlerini vermekten kaçınıyoruz. Onlar, ailedeki en küçük ve en savunmasız bireylere bakamamanın en zor şey olduğunu söylüyorlar.
Dört çocuk babası olan Gazze’deki kameramanlarımızdan biri, “Otizmli oğlum, etrafındaki olaylardan habersiz. Savaşta olduğumuzu bilmiyor ve konuşmuyor” dedi. “Son günlerde o kadar aç ki, bize yemek istediğini anlatmak için eliyle karnına vurmaya başladı.”
Gazze’nin güneyinde yaşayan en genç meslektaşımız, ailesinin geçimini sağlayan kişi konumunda. “Sürekli ailem için nasıl yiyecek bulacağımı düşünüyorum” diyor. “13 yaşındaki küçük kız kardeşim sürekli yiyecek ve su soruyor ve ona hiç bir şey veremiyoruz. Bulduğumuz sular da kirli oluyor.”
BBC, diğer medya kuruluşlarıyla birlikte, Gazze’de çalışan yerel serbest gazetecilerin sağlık durumları hakkında “son derece endişeli” olduklarını belirten ortak bir açıklama yayımladı.
BBC ile AFP, AP ve Reuters haber ajansları tarafından yapılan açıklamada, “Bu serbest gazeteciler aylardır dünyanın Gazze’deki gözü ve kulağı oldular. Şu anda haber yaptıkları kişilerle aynı zor koşullarla karşı karşıyalar” denildi.
Mevcut koşullar, haber yapmayı daha da güçleştiriyor. Gazze’de bizimle çalışan ve beş çocuğuna bakan deneyimli bir gazeteci, “Başım dönecek ve yere düşecek kadar yorgun ve bitkin hissediyorum” diyor.
Savaşın 21 ayında 30 kilo kaybettiğini belirtirken, “Eskiden çoğu haberi büyük bir hızla tamamlardım, ancak şimdi kötü fiziksel ve psikolojik durumum nedeniyle bunları bitirmekte yavaşım” ifadesini kullanıyor. “Sayıklama ve yorgunluk beni bırakmıyor.”
Gazze’nin güneyindeki kameramanımız, “Bu duyguyu tarif edemem” diyor. “Midem düğümleniyor, başım ağrıyor, buna bir de bir deri bir kemik kalmayı ve halsizliği ekleyin. Eskiden 07:00’den 22:00’ye kadar çalışırdım ama şimdi zar zor bir haber yapabiliyorum. Sadece başım dönüyor.”
Kısa bir süre önce çekimler sırasında fenalaştı, ancak kendini toparladıktan sonra çalışmaya devam etti.
Savaş sırasında gıda sıkıntısı sürekli bir sorun olsa da, daha önce yabancı ülkelerden maaş alanlar yerel pazarlarda yüksek fiyatlarla da olsa temel malzemeleri satın alabiliyordu. Şu anda bu pazarlar bile büyük ölçüde boş durumda.
Dört küçük çocuğu olan Gazzeli gazeteci, “Hayır kurumlarının dağıttığı yemeklerden alma noktasına geldim. Son günlerde bu, çocuklarımın günde bir öğün yemek yediği anlamına geliyor – sadece mercimek, pirinç ve makarna gibi sınırlı gıda maddeleri” diyor.
İki gazeteci, açlıklarını bastırmak için az tuzlu su içtiklerini paylaşıyor. Biri, günlük öğününde yemek için bazen 50 gram bisküvi alabildiğini, ancak bunun 30 şekel (365 TL) tuttuğunu aktarıyor.
Para bulmak da ayrı bir zorluk. Artık para tüccarlarını kullanmak zorunda kalıyorlar. Gazze’deki bir kameraman, “Nakit paraya ihtiyacım olduğunda çoğunlukla bulamıyorum ama bulduğumda da %45’lik bir para çekme ücreti alınıyor” diyor. “Bu da 1000 dolar çekmeye gittiğimde sadece 550 dolar alacağım anlamına geliyor. Tüm süreç çok yorucu ve bugünlerde tüm satıcılar nakit para talep ediyor.”
Gazze’nin güneyindeki meslektaşımız, “Sorun bankaların kapalı olması. Açlığı saymazsak, para transferleri, çektiğimiz başka bir dert” diye ekliyor.
Geçmişte, benim gibi İsrail tarafından akredite edilen BBC gazetecileri, savaş zamanında bile haber yapmak için düzenli olarak Gazze’ye gidebiliyordu. Ancak savaşın başladığı 7 Ekim 2023 tarihinden bu yana İsrail, Mısır ile birlikte – Refah sınır kapısı hala açıkken – yabancı gazetecilerin bölgeye erişimini önemli ölçüde kısıtladı.
BBC ve diğer haber kuruluşları, “İsrailli yetkilileri bir kez daha gazetecilerin Gazze’ye giriş ve çıkışına izin vermeye çağırıyoruz” açıklamasını yaptı.
Bu hafta aralarında 28 ülkenin bulunduğu bir grup, ortak bir açıklama yayımladı: “Gazze’deki savaş artık sona ermelidir.” İsrail’e uluslararası hukuk çerçevesindeki yükümlülüklerini yerine getirmesi ve gereken insani yardımların sağlanması çağrısında bulundular.
Çarşamba günü, 100’den fazla yardım kuruluşu ve insan hakları örgütü, “Malzemelerin tamamen tükenmesiyle birlikte, insani yardım kuruluşları kendi meslektaşlarının ve ortaklarının gözlerinin önünde yok olup gittiğine tanıklık ediyor” açıklamasında bulundu.
Haber kuruluşları, “Gazeteciler savaş bölgelerinde pek çok mahrumiyete ve zorluğa katlanıyor. Açlık tehdidinin de bunlardan biri haline gelmiş olmasından derin endişe duyuyoruz” ifadelerini kullandı.
“Yeterli gıda malzemesinin [Gazze’deki] insanlara ulaşması elzemdir” diye eklediler.
Şimdilik, kendi meslektaşlarımız her günü atlatmak için mücadele ediyor, ailelerine karşı sorumlulukları ile halklarının yaşadığı olağanüstü zorlukları dünyaya anlatma arzularını dengeliyorlar.
“Şu anda durum felaket. Açlık her eve ulaştı” diyor konuştuğumuz biri. “Bu, ertelenmiş ölüm cezası gibi.”
Bu haber, BBC gazetecileri tarafından hazırlandı ve kontrol edildi. Bir pilot proje kapsamında çevirisi için yapay zekadan da faydalanıldı.
