İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Mert Bektaş, şekerli ve gazlı içeceklerde yaygın olarak kullanılan fruktozun, obezite ve diyabet gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini vurguladı. Bektaş, “Fruktoz, neredeyse tamamen karaciğerde metabolize edilir. Aşırı tüketimi, karaciğerin yağ üretimini artırarak alkol dışı yağlanmaya neden olur. Düzenli olarak şekerli içecek tüketimi, Tip 2 diyabet riskini yüzde 20-25 oranında artırmaktadır.” ifadelerini kullandı.
VM Medical Park Florya Hastanesi’nden Dr. Mert Bektaş, fruktozun sağlığa etkileri hakkında önemli bilgiler paylaştı. Fruktozun doğal olarak meyve ve balda bulunduğunu, ancak işlenmiş gıdalarda yüksek fruktozlu mısır şurubu (HFCS) formunda daha yüksek konsantrasyonlarda yer aldığını belirtti.
Dr. Bektaş, “Gazlı içecekler, meyve aromalı içecekler, enerji içecekleri, bisküvi, gofret, hazır kek, soslar ve kahvaltılık gevrekler fruktoz açısından zengin besinlerdir. Şekerli içeceklerde fruktoz kullanılmasının nedeni, hem maliyetinin düşük olması hem de yoğun tat vermesidir.” dedi.
‘FARKLI HASTALIKLARA NEDEN OLABİLİR’
Fruktozun doğal meyvelerde lifle birlikte tüketildiğinde sorun yaratmadığını ifade eden Dr. Bektaş, aşırı tüketiminin ciddi sağlık riskleri taşıdığına dikkat çekti:
“Obezite: Tokluk hissi yaratmaz ve kalori alımını artırır.
Karaciğer yağlanması: Fruktoz, karaciğerde metabolize olur. Aşırı alım, karaciğerin yağ üretimini artırarak alkol dışı yağlanmaya yol açar.
İnsülin direnci ve diyabet: Düzenli şekerli içecek tüketimi, Tip 2 diyabet riskini yüzde 20-25 artırır.
Kalp hastalıkları riski: Trigliserit seviyelerinde artışa yol açarak damar sağlığını olumsuz etkiler.
Diş sağlığı: Hem çürük oluşumunu artırır hem de asidik yapısıyla diş minesini aşındırır.”
‘SAĞLIKLI ALTERNATİFLER’
Şekerli içecekler yerine su, soda, ayran, kefir, şalgam, şekersiz bitki çayları ve kompostoların tercih edilmesi gerektiğini belirten Dr. Bektaş, “Bu içecekler hem daha besleyici hem de vücuda zarar vermez.” açıklamasında bulundu.
‘TÜRKİYE’DE OBEZİTE ALARMI’
Türkiye’nin Avrupa’da en yüksek obezite oranına sahip ülkelerden biri olduğuna dikkat çeken Dr. Bektaş, “15 yaş üstü bireylerin yüzde 20,4’ü, çocukların ise yüzde 10’u obez kategorisinde. Bu durum, her 5 yetişkinden biri ve her 10 çocuktan 1’inin obezite sorunu yaşadığı anlamına geliyor. En büyük tehlike, çocukluk ve ergenlik döneminde fruktoz tüketim alışkanlığının gelişmesidir. Bu nedenle aileler ve okullar önlem almalı, ayrıca kamu politikaları ile toplumsal farkındalık artırılmalıdır.” şeklinde konuştu.
‘FRUKTOZ TÜKETİMİNİN AZALMASI BIREYE FAYDA SAĞLAR’
Dr. Bektaş, fruktoz tüketiminin azaltılmasının kısa vadede iştah kontrolünü kolaylaştırarak gereksiz kalori alımını önleyeceğini belirtti. “Ayrıca karaciğer yağlanmasının yavaşlamasına, kan şekeri dalgalanmalarının azalmasına ve enerjinin daha dengeli kullanılmasına katkı sağlar. Uzun vadede ise obezite, Tip 2 diyabet, insülin direnci ve kalp-damar hastalıklarının gelişme riskini belirgin ölçüde azaltır.” dedi.
‘GÜNLÜK YAŞAMDA ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER’
Ailelerin ve bireylerin günlük yaşamda alabileceği önlemler hakkında bilgi veren Dr. Bektaş, “Evde şekerli içecek bulundurmamak, çocuklara erken yaşta su içme alışkanlığı kazandırmak, dışarıda hazır içecek yerine ayran, maden suyu veya şekersiz bitki çaylarını tercih etmek en etkili yöntemlerdendir. Ayrıca etiket okuma alışkanlığını geliştirmek, market alışverişinde bilinçli seçimler yapmak ve tatlı isteğini meyve gibi doğal alternatiflerle gidermek, şekerli içecek tüketimini azaltmada oldukça faydalıdır.” ifadelerini kullandı.
