KARADENİZ bölgesinde son yıllarda kahverengi kokarca zararlısı ve zirai don olayları nedeniyle ciddi rekolte kayıpları yaşayan fındıkta, 2024 Ocak-Aralık döneminde 2 milyar 800 milyon dolarlık ihracat geliri elde edildi. Ulusal Fındık Konseyi (UFK) Yönetim Kurulu Üyesi Sebahattin Arslantürk, “2025 mahsulü maalesef birtakım sıkıntılara gebe oldu. Bu yıl her şey yolunda giderse, ki bizler gideceğini düşünüyoruz, 3,5 milyar dolar civarında bir ihracat hedefine ulaşarak tüm zamanların tarihi bir rekorunu kıracağız” şeklinde konuştu.
Karadeniz‘in yüksek kesimlerinde fındık hasadı devam ederken, sahil kesimlerinde olgunlaşan fındığını toplayan üreticiler, kurutma işlemlerine devam ediyor. Türkiye, dünya fındık üretiminde 744 bin hektar alanla başı çekiyor ve fındık pazarının büyük bir kısmını elinde bulunduruyor. Kahverengi kokarca gibi zararlılar ve zirai don gibi olumsuz etkilere rağmen, Türkiye 2024 Ocak-Aralık döneminde yaklaşık 325 bin ton fındık ihracatından 2 milyar 800 milyon dolara ulaşan gelir elde etti. Uzmanlar, kimyasal ve biyolojik mücadelelerin sürdüğü bu süreçte, rekolte düşüklüğüne rağmen fiyat artışlarının geliri olumlu etkileyeceğini öngörüyor.
‘250-260 BİN TON İÇ FINDIK BEKLENTİMİZ VAR’
UFK Yönetim Kurulu Üyesi Sebahattin Arslantürk, Türkiye’nin en önemli tarımsal ihraç ürünlerinden biri olan fındığın geçen yıl 2 milyar 800 milyon dolarlık ihracatla en yüksek seviyeye ulaştığını vurguladı. “Fındık ihracatında bu yıl hedeflenen rakamı aşacağız gibi görünüyor. Eğer her şey yolunda giderse, 3,5 milyar dolar civarında bir ihracat hedefine ulaşarak tarihi bir rekora imza atacağız. Bu durum hem ülke hem de bölge için sevindirici. Düşük rekolte genel ticareti olumsuz etkileyebilir, ancak fiyat artışları bu durumu telafi edecektir. 250-260 bin ton iç fındık bekliyoruz, bu da yaklaşık 320 bin ton kabuklu fındığa denk geliyor. Miktarın düşük olması gelirleri düşürebilir fakat fiyat artışları bu kaybı dengeleyebilir. Yıllık 700 milyon dolarlık ek gelir elde etmeyi öngörüyoruz” dedi.
ORDU’DA TARİHİN EN DÜŞÜK REKOLTESİ
Özellikle şubat ayında yaşanan don olaylarının rekolteyi olumsuz etkilediğine dikkat çeken Arslantürk, “Ağustos ayının başından itibaren üreticiler sahaya inerek ürünlerini toplamaya başladılar. Önümüzdeki haftalarda fındıkların piyasaya indirilmesi planlanıyor. Bu yıl için 2025 mahsulü maalesef bazı sıkıntılarla karşı karşıya kaldı. Özellikle şubat ayının ortalarında Doğu Karadeniz‘de etkisini artıran don olayları, Ordu’yu ciddi şekilde etkiledi. Ordu ilinde tarihin en düşük rekoltesinin gerçekleşmesi bekleniyor. Kokarca zararlısının etkileri de artarak devam ediyor. Geçen yıldan daha fazla hasar meydana geleceğini düşünüyoruz ve yaklaşık 30 bin ton civarında bir kayıp olacağını öngörüyoruz” ifadelerini kullandı.
ÜRETİCİYE KONTROLLÜ SATIŞ ÇAĞRISI
Rekoltenin 450 bin tonlara kadar düşebileceğine değinen Sebahattin Arslantürk, “İklim değişikliğine bağlı olarak kuraklık olaylarının Batı Karadeniz bölgesinde etkisini artırması, bu yıl Orta ve Doğu Karadeniz’i de kısmen etkiledi. 60-70 bin tonluk bir hasarın burada meydana geleceğini düşünerek, toplam rekoltenin 450 bin tonlara kadar inme olasılığını değerlendiriyoruz. Tarım Bakanlığı’nın yaptığı il bazlı çalışmalar da benzer rakamları ortaya koyuyor. Üreticileri her yıl olduğu gibi tekrar uyarıyoruz; ürünü kontrollü ve ihtiyacı kadar piyasaya indirmeleri, emanete fındık vermemeleri durumunda bekledikleri fiyatı rahatlıkla elde edeceklerini düşünüyoruz. Kısa vadede fındık fiyatlarının 250 hatta 300 lira seviyesine ulaşabileceği öngörülmektedir.” şeklinde konuştu.
