Son yıllarda Türkiye’de meydana gelen depremler, seller ve yangınlar gibi doğal afetler, bireylerin ruh sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır. Bu tür büyük felaketlerin yol açtığı belirsizlik ve kayıplar, toplumda kaygı düzeylerini artırmaktadır. Yangınlar gibi olayların derin bir korku ve kayıptan kaynaklanan duygusal tepkileri tetiklediğini belirten Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği İzmir Şube Başkanı Doç. Dr. Yağmur Soylu, “Bolu’daki otel yangını da bu bağlamda toplumda yoğun bir kaygı yarattı. Bu tür felaketlerin büyüklüğü, insanların günlük hayatlarını olumsuz etkileyen kaygı bozukluklarına yol açabilir. Tüm bu endişeler, bireylerde kaybetme korkusu, çaresizlik ve öfke ile birlikte kendini güvende hissetmeme durumunu yaygın hale getirmiştir.” dedi.
‘FARKINDALIK ARTIRILMALI’
Doç. Dr. Soylu, mevcut kaygıların tetiklenmesine işaret ederek, “Bireyler zihninde yaşanan felaketler hakkında ‘Kim zarar görecek? Hatta belki de hayatını kaybedebilecek miyim?’ gibi düşünceler taşıyorlar. Bu düşünceler, hem psikolojik hem de fizyolojik baskılar oluşturabilir. Sonuçlar, paranoya veya aşırı tedbirli bir yaşam tarzına kadar gidebilir.” değerlendirmesinde bulundu. Yaşanan büyük felaketlerin, toplumda korku ve kaygı düzeylerini daha da belirgin hale getirdiğine değinen Soylu, psikolojik destek ve toplumsal farkındalığın önemine dikkat çekti.
‘GÜVEN DUYGUSU ARTIRILMALI’
Toplum sağlığının korunmasının büyük afet dönemlerinde kritik bir öneme sahip olduğunu ifade eden Doç. Dr. Soylu, “Afetlerden önce ve sonrası için psikolojik destek hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve afet bilinçliliğinin artırılması gibi çeşitli öneriler bulunmaktadır. Sosyal dayanışma ağı kurulması ve kriz yönetiminde uzmanların yer alması, beden ve ruh sağlığı ihtiyaçlarına kapsayıcı bir yaklaşım gösterilmesi gerekmektedir. Afet sonrası toplumsal psikolojik ilk yardım hizmetlerinin güçlendirilmesi, travmanın olumsuz etkilerini azaltabilir. Bu bağlamda, devlet, sivil toplum kuruluşları ve bireylerin birlikte çalışması büyük önem arz etmektedir.” açıklamasında bulundu.
‘UMUTSUZLUK VE GÜVENSİZLİK DUYGULARI ARTMIŞTIR’
Türk Psikologlar Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Klinik Psikolog Ekin Çakır, doğal afetlerin insan psikolojisi üzerindeki yıkıcı etkilerini vurgulayarak, “İnsanlar bir yandan geleceğe dair yoğun kaygılar taşırken, bir yandan da günlük yaşamlarının güvenliğine dair kaygı yaşamaktadırlar.” dedi. Bolu yangını sonrasında güvensizlik, çaresizlik ve umutsuzluk duygularının tetiklendiğini dile getiren Çakır, “Toplumun büyük bir kısmında yasa bağlı üzüntü ve kaygı görüyoruz. Özellikle çocuklar, bu tür felaketlerin en fazla etkilenen grubu oluyor.” şeklinde konuştu.
‘GÜVENSİZLİK GÜNLÜK HAYATIN MERKEZİNE OTURABİLİR’
Çakır, gün geçtikçe güvensizlik hissinin günlük hayatı etkileyen bir hale geldiğine dikkat çekerken, “İnsanlar, kontrol edemedikleri durumlar karşısında çaresizlik hissi yaşıyorlar. Bu durum, ‘felaketlerde zarar görebilirim’ algısını güçlendiriyor.” dedi. Olayların üzerinden bir süre geçmesiyle etkilerin azalabileceğini belirten Çakır, ancak genel olarak biriken duygusal etkilerin devam ettiğini ifade etti.
