Kronik hastalıklar arasında öne çıkan diyabet, son yıllarda Türkiye’de alarm verici bir artış göstermekte. Diyabetin Avrupa’da en hızlı yayıldığı 5. ülke konumunda olan Türkiye, milyonlarca çocuk ve yetişkinin bu hastalıkla tehdit altında olduğu bir duruma geldi. Neyse ki, diyabet tedavisindeki teknolojik yenilikler umut verici gelişmelere kapı aralıyor. Yapay zeka destekli sensörler, hastaları büyük insülin pompaları kullanmaktan kurtarma potansiyeline sahip. Bu sensörler, hastaların gece boyunca hipoglisemi atağı geçirmelerini önleyerek yaşam kalitelerini artırıyor.
Diyabet tedavisinde yapay zeka tabanlı yapay pankreaslar, insan pankreasının işlevlerini taklit ediyor. Bunun yanı sıra, hastalığın tedavisine yönelik yeni araştırmalar kök hücre tedavilerine yönelmiş durumda. Bu alanda çalışan araştırma merkezleri, diyabet tedavisinde devrim niteliğinde gelişmelere imza atmayı hedefliyor. Uzun yıllardır ABD’de yapay pankreas projesinin liderliğini üstlenen Türk bilim insanı Eda Cengiz, şimdi bilgilerini Prof. Dr. Temel Yılmaz’ın kurduğu Acıbadem Üniversitesi Diyabet Araştırma ve Uygulamaları Merkezi ile birleştirecek.
Diyabete karşı ömrünü adayan Prof. Dr. Temel Yılmaz, yakın gelecekte yapay pankreas işlevi görecek mini sensörlerin daha da küçüleceğini belirtti. Yılmaz, diyabet tedavisinde yapay pankreasların artık devreye girdiğini ifade ederek, “Yıllar önce hayal ettiğimiz şey artık gerçek. Diyabetli bireyler normal beslenmelerine devam edebilirken, insülinle veya kan şekeri ölçümleriyle uğraşmak zorunda kalmayacak. Bu kontroller, hastanın koluna yerleştirilen küçük sensörler tarafından gerçekleştiriliyor. Cihazlar, kan şekeri düştüğünde hastaya uyarı verirken, insülin iletim hızını da ayarlayarak düşüşü önlemeye yardımcı oluyor. Gelecek dönemde daha küçük sistemlerin devreye girmesi bekleniyor. Kısa bir süre içinde, dünyada şeker ölçüm cihazlarının yerini mini cihazlar, insülin kalemlerinin yerini ise mikro pompalar alacak,” dedi.
ABD’DE YAPAY PANKREAS PROJESİNİN BAŞINDAKİ TÜRK
Peki, Türkiye ve ABD arasında gerçekleştirilen diyabet iş birliği nasıl bir yol izleyecek? Prof. Dr. Yılmaz, Eda Cengiz ile olan iş birliklerine dair şu bilgileri paylaştı: “İki merkezin hasta deneyimleri ve olgu takipleri ile projeler oluşturmak ve ortak çalışmalar yapmak temel hedefimiz olacak. Çalışma ekipleri, Türkiye ve California ziyaretlerinde bulunacak.”
