Diyabet, halk arasında şeker hastalığı olarak bilinir ve dünya genelinde yaklaşık 240 milyon insanı etkilediği ifade edilmektedir. Bu hastalık, “diyabetik retinopati” adı verilen bir duruma yol açarak, önlenebilir körlüklerin en yaygın nedenlerinden biri olmaktadır.
Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Arif Ülkü Yener, 19-25 Eylül Dünya Şeker Tüketimine Dikkat Haftası vesilesiyle AA muhabirine yaptığı açıklamalarda, diyabetin körlüğe yol açan en önemli hastalıklardan biri olduğunu vurguladı ve bu hastaların düzenli göz muayeneleri yaptırmaları gerektiğini belirtti.
Yener, dünya çapında 240 milyon diyabet hastası bulunduğunu ve bu sayının 2030 yılında 440 milyona çıkmasının öngörüldüğünü dile getirdi.
Yener, “Diyabet, en çok körlüğe sebep olan hastalıktır. Bunun nedeni, diyabete bağlı olarak gelişebilen ‘diyabetik retinopati’ yani şekerin göz arkasında oluşturduğu hasarlardır. Şekerin etkisiyle damarlar üzerinde kan akışı azalmakta, damar endoteli kalınlaşmakta ve bazı maddeler ortama salınarak damarlarda sızıntılara yol açmaktadır. Retinada yeni damar oluşumu meydana gelebilir ve bu durum en çok körlükle sonuçlanan sebeplerden biridir.” şeklinde bilgi verdi.
Diyabetin iki ana tipinin bulunduğunu açıklayan Yener, Tip 1 diyabetin genellikle genç yaşlarda ortaya çıktığını ifade etti.
Doç. Dr. Yener, “Bu tür diyabette, pankreasın insülin üreten hücreleri yeterli miktarda insülin salgılayamaz, bu nedenle diyabetik retinopati ve görme kaybı daha sık görülmektedir.” dedi.
“Diyabetik retinopati genellikle 20-70 yaş arası bireylerde görülmektedir.”
Uzun süreli diyabet hastalığı, görme kaybı açısından risk taşıdığına dikkat çeken Yener, şunları ekledi:
“20 yıl ve daha uzun süre Tip 1 diyabetle yaşayan hastaların yüzde 90’ında, Tip 2 diyabetli bireylerin ise yüzde 60’ında diyabetik retinopati geliştiği tespit edilmiştir. Diyabetik retinopati, genellikle 20-70 yaş arası bireylerde görülmektedir. Bu hastalarda hemoglobin A1C değerinin kontrol edilmesi önemlidir. Yüksek değerler düşürülmeli ve şeker düzeyi kontrol altına alınmalıdır. Diyabetin süresi ile diyabetik retinopatiye yakalanma riski arasında sıkı bir ilişki bulunmaktadır.”
Yener, diyabetik retinopatinin evresine göre farklı şikayetlere yol açabileceğini belirterek, şu bilgileri aktardı:
“Hastalar bazen çift görme şikayetiyle doktora başvurabiliyor. Çift görme durumu, şekerin beyin sinirlerinde yarattığı hasar nedeniyle ortaya çıkabilir. İnsülin kullanan hastalarda, yeni damar oluşumu en büyük sorun olmaktadır. Yeni damar oluşumu genellikle optik sinir başında görülse de, retinanın diğer bölgelerinde de görülebilir.
Yeni damarlar kırılgan olup, retinayı çekerek retina yırtıklarına ve göz içi kanamalara yol açabilir. Bu durum görme kaybı ve azalmaya neden olabilir. Lazer tedavisi ve retina cerrahisi, yeni damar oluşumlu retinopatinin yanı sıra göz içi enjeksiyonlar ise sarı nokta ödeminin tedavisinde kullanılan yöntemler arasında yer almaktadır.”
Diyabetin gözde korneayı etkileyerek kalınlaşma, göz kuruluğu, glokom, katarakt ve optik sinir hasarına yol açabileceği konusunda uyarıda bulunan Yener, şeker hastalığı olan bireylerde, retinopati tespit edilmemişse yılda bir kez, retinopati geliştiğinde ise hastalığın evresine göre 3-4 ayda bir göz doktoruna muayene olmanın önemini vurguladı.
