50’inci Ulusal Hematoloji Kongresi’nde Türk Hematoloji Derneği Genel Sekreteri ve Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Özgür Mehtap ile damar tıkanıklığının tehlikeli boyutlarını, özellikle Kovid-19 pandemisi sonrası etkilerini masaya yatırdık.
HER 4 ÖLÜMDEN BİRİ Damar Tıkanıklığından
Prof. Dr. Mehtap, “Damarların pıhtı ile tıkanması (tromboz), dünya genelinde ölümlerin yüzde 25’inin temel nedenidir. Bu demektir ki, her 4 ölümden biri damar tıkanıklığı kaynaklı olarak gerçekleşiyor” ifadelerini kullandı.
Damar tıkanıklığının önemli bir sağlık sorunu olduğuna vurgu yapan Prof. Dr. Mehtap, “Tromboz kalp damarlarında meydana geldiğinde kalp krizi, beyin damarlarında felç, akciğer damarlarında ise (emboli) solunum yetersizliği gibi durumlara neden olabilir. Bu şartlar, bazen ölüm veya kalıcı organ fonksiyon bozuklukları ile sonuçlanabiliyor” şeklinde konuştu.
Ayrıca, tromboz açısından en büyük risk grubunun ileri yaşlardaki kişiler olduğunu belirtti ve “Yaşa ek olarak, beslenme alışkanlıkları (hiperkolesterolemi), obezite, hareketsizlik ve sigara gibi çevresel faktörler ile doğuştan veya genetik yatkınlık gösteren bozukluklar, artmış pıhtılaşma eğilimine yol açabilir” şeklinde uyarıda bulundu.
KOVİD GEÇİRENLERDE RİSK 33 KAT FAZLA
Prof. Dr. Mehtap, “Kovid-19 pandemisi sonrası son 5 yılda yaşa göre beklenen kalp krizi, inme ve toplardamar tıkanıklığına (venöz tromboemboli) bağlı ölüm oranlarının arttığını vurguladı. Bu artış, Kovid-19 virüsünün neden olduğu damar iltihabı ve küçük damarlardaki tıkanıklıklar, ayrıca kalp kası iltihabı (miyokardit) ile ilgilidir. Aşırı ağır Kovid-19 geçiren hastalarda, ilk hafta içinde toplardamar tıkanıklığına yakalanma olasılığı sağlıklı insanlara göre 33 kat daha fazladır. Bu risk, zamanla azalma gösteriyor ve Kovid sonrası yaklaşık 1 yıl içinde sağlıklı bireylere göre 2 kat daha fazla olduğu gözlemlenmektedir. Ancak, virüs etkileri zayıfladıkça bu artışın gerileyip gerilemeyeceği henüz belirsiz” şeklinde bilgi verdi.
AŞILARIN TROMBOZU ARTIRDIĞINA DAİR KANIT YOK
Kovid-19 pandemisi ile birlikte aşıların tromboz riskini artırıp artırmadığına dair soruların gündeme geldiğini belirten Prof. Dr. Mehtap, “Bu konuda herhangi bir kanıt bulunmamaktadır. Ayrıca, destekleyici bulgular da yok. Son derece nadir görülen adenovirüs tabanlı aşılarla bağlantılı trombozlar nedeniyle Dünya Sağlık Örgütü (
