Azerbaycan‘ın başkenti Bakü’de düzenlenen 29. BM İklim Değişikliği Konferansı’nda (COP29), iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine karşı en savunmasız ülkeleri desteklemek amacıyla 2022 yılında kurulan “Kayıp ve Hasar Fonu”nun tamamen faaliyete geçirilmesine yönelik önemli bir karar alındı.
Bakü’de devam eden COP29 etkinliği, Kayıp ve Hasar Fonu’nun işlevsel hale getirilmesi konusundaki tavsiyeleri ön plana çıkardı. Bu fon aracılığıyla, taahhüt edilen 750 milyon ABD doları tutarındaki mali destekle 2025 yılından itibaren çeşitli projelerin finanse edileceği açıklandı.
Paris Anlaşması’nın 6. Maddesi onaylandı
COP29 Başkanlığı, Paris Anlaşması’nın 6. maddesi çerçevesinde yüksek güvenilirlikteki karbon piyasaları ile ilgili müzakerelerin 10 yıl süren bekleyişinin ardından tamamlandığını duyurdu. Konferans kapsamında, uluslararası iş birliğini artırmayı, sürdürülebilir kalkınmayı teşvik etmeyi ve sera gazı emisyonlarını azaltmayı hedefleyen Paris Anlaşması’nın 6.4. maddesi de kabul edildi. Bu gelişme ile Anlaşmaya taraf ülkeler arasında karbon ticareti ve diğer uluslararası iş birliği mekanizmalarının düzenlenmesine yönelik kurallar netleşti.
Ulusal iklim planlarının maliyetinde önemli bir düşüş bekleniyor
Paris Anlaşması’nın 6.4. maddesi, ülkeler arasında esnek bir iş birliği mekanizması oluşturarak küresel iklim değişikliği ile mücadeleye katkı sağlamaktadır. Bu madde sayesinde, özel sektör ve devlet dışı aktörler de karbon piyasaları aracılığıyla emisyon ticareti yaparak ulusal hedeflerine ulaşma fırsatına sahip olurlar.
Bu iş birliğinin, ülkelerin ulusal iklim planlarının uygulama maliyetini yılda 250 milyar dolara kadar azaltması bekleniyor.
Kayıp ve Hasar Fonu’nun kuruluşu
Kayıp ve Hasar Fonu, Mısır’da düzenlenen COP27’de, iklim değişikliğinin etkilerine karşı en savunmasız ülkelere mali destek sağlamak amacıyla hayata geçirilmişti. Birleşik Arap Emirlikleri’nde yapılan COP28 sırasında ise Fonun başlatılması kararlaştırılmış, ancak tam anlamıyla işlevsel hale getirilmemişti.
Emisyon ticareti mekanizması hakkında
Emisyon ticareti sistemi (ETS), sisteme dâhil olan tesislerin sera gazı emisyonları için bir üst sınır belirlemektedir. Bu üst sınır, yetki alanının emisyon azaltma hedefleri doğrultusunda zaman içinde kademeli olarak azaltılmaktadır. – BAKÜ
